درشت‌ترین پول تاریخ ایران؛ قدرت واقعی ایران‌چک ۵۰۰ هزار تومانی چقدر است؟

کیف پول‌های ما از امروز میزبان یک مهمان تازه است. به گزارش زومان، طبق اعلام رسمی بانک مرکزی، ایران چک پنج میلیون ریالی (۵۰۰ هزار تومانی) از امروز، یکشنبه ۱۲ بهمن‌ماه، رسماً وارد چرخه مبادلات بانکی کشور شد.

این ایران‌چک جدید که از نظر ظاهری درشت‌ترین رقم موجود در بازار اسکناس محسوب می‌شود، قرار است جای خالی ایران‌چک‌های کوچکتر را پر کند. مسئولان بانک مرکزی تأکید دارند که این اقدام صرفاً برای «تسهیل مبادلات نقدی» انجام شده و نباید آن را به معنای تغییر در سیاست‌های پولی یا دستکاری حجم نقدینگی تعبیر کرد. اما بد نیست به مناسبت تولد ایران‌چک جدید، ببینیم طی این سال‌ها اسکناس در جیب ما چقدر بی‌ارزش شده است.

بیایید کمی از ادبیات خشک بانکی فاصله بگیریم و به زبان ساده ببینیم چه اتفاقی برای پول ملی افتاده است. برای درک بهترِ جایگاه این عضو جدید، باید به سال‌ها قبل بازگردیم؛ دقیقاً به ۱۳ مرداد ۱۳۸۷. روزی که اولین ایران چک ۵۰ هزار تومانی متولد شد.

روی کاغذ، ایران‌چک ۵۰۰ هزار تومانیِ امروز دقیقاً ده برابر ایران‌چک ۵۰ هزار تومانی آن سال‌ها ارزش اسمی دارد. اما وقتی پای «قدرت خرید» به میان می‌آید، معادله به کل تغییر می‌کند. محاسبه‌گر تورم حقیقت پشت اعداد را پیش روی ما می‌گذارد که شاید هضم آن چندان آسان نباشد.

اگر بخواهیم ارزش واقعی آن ۵۰ هزار تومانِ سال ۸۷ را با قیمت‌های امروز بسنجیم، به عدد عجیبی می‌رسیم. آن ایران‌چک قدیمی، قدرتی معادل بیش از ۳ میلیون تومان امروز را در خود داشت! به بیان ساده‌تر، قدرت خرید آن ۵۰ هزار تومان، شش برابرِ ایران چک ۵۰۰ هزار تومانی است که امروز رونمایی شده است.

می‌توانیم از زاویه عکس هم به موضوع نگاه کنیم. ایران چک ۵۰۰ هزار تومانی که امروز در دست می‌گیرید، در مرداد ماه سال ۱۳۸۷ تنها به اندازه ۸۳۰۰ تومان ارزش داشت. این اعداد تنها یک بازی ریاضی نیستند؛ بلکه راوی داستان پرفراز و نشیب اقتصاد و تحلیل قدرت خرید پولی است که در جیبمان داریم.