۱۴ ابربدهکار بانکی؛ یک شرکت نفتی در صدر قرار دارد

بانک مرکزی لیست جدید ابر بدهکاران بانکی را منتشر کرده است. شرکت‌ها یا افرادی که وام‌های هنگفتی را گرفته‌اند و آن را هنوز به طور کامل بازپرداخت نکرده‌اند. طبق آمار بانک مرکزی، ۱۵۸۵ شرکت یا شخص حقیقی به ۲۳ بانک کشور، بدهی کلان سررسید گذشته دارند؛ یا به زبان بانکی: تسهیلات کلان غیر جاری.

یعنی وام‌هایی که دریافت شده اما شش ماه یا بیشتر از سررسید آن‌ها گذشته و هنوز بازپرداخت نشده است. مجموع این بدهی‌ها (مانده اصل بدهی غیر جاری) در نظام بانکی کشور حدود ۸۹۰ همت است و نزدیک به ۷ درصد کل نقدینگی یا پول در گردش را تشکیل می‌دهد.

طبق آمارها بانک صنعت و معدن با ۳۷۷ همت بیشترین مطالبه کلان غیر جاری را در بین بانک‌های کشور دارد. این بانک ۲۳۱ بدهکار بزرگ دارد که نام برخی شرکت‌های بزرگ دولتی مثل پتروشیمی مسجدسلیمان، راه‌آهن جمهوری اسلامی ایران،‌ پتروشیمی ایلام و تولید برق خوزستان غدیر در میان آن‌ها دیده می‌شود.

بانک پاسارگاد با ۱۲۶ همت،‌ ملت با ۷۶ همت، صادرات با ۷۰ همت، تجارت با ۵۲.۴ همت و ملی با ۳۷ همت در رتبه‌های بعدی قرار می‌گیرند. بانک‌های سینا،‌ سامان، ایران زمین و دی نیز با مانده بدهی کلان کمتر از یک همت،‌ کمترین مطالبات کلان را دارند.

حجم بالای مطالبات سررسید گذشته می‌تواند ریسک شبکه بانکی را به شدت افزایش دهد. در واقع وقتی بانک تسهیلات هنگفتی پرداخت می‌کند که بازپرداخت نمی‌شود،‌ به این معناست که دارایی خود را به صورت رایگان در اختیار برخی قرار داده است.

همچنین با افزایش بدهی‌هایی که امیدی به بازگشت آن‌ها نیست، بانک‌ها دست به دامان بانک مرکزی می‌شوند و استقراض می‌کنند. استقراض بیشتر از بانک مرکزی هم به معنای چاپ پول است.

 اما در میان ۱۵۸۵ شرکتی که جزء بدهکاران کلان شبکه بانکی هستند، از ارقام کمتر از ۱۰ میلیارد تومان تا چندین هزار میلیارد تومان وجود دارد.

با این حال تفاوت زیادی میان ارقام این بدهی‌ها دیده می‌شود. طبق گزارش بانک مرکزی،‌ ۱۴ شرکت حدود ۴۰ درصد از ابر بدهکاران شبکه بانکی را تشکیل می‌دهند و هر کدام بیش از یک درصد از مجموع بدهی کلان ۸۹۰ همتی به شبکه بانکی سهم دارند. سهم هر یک از شرکت‌های دیگر (۱۵۷۱ شرکت) از کل بدهی کمتر از یک درصد بوده و مجموعه بدهی‌ آن‌ها به ۵۲۸ همت می‌رسد.

در میان ۱۴ بدهکار بزرگ بانک‌های کشور،‌ نام یک شرکت با اختلاف در صدر جدول است؛ توسعه نفت و گاز صبای کنگان. که مجموعا حدود ۱۳۰ همت به شبکه بانکی بدهی دارد؛ ۱۰۵ همت به بانک پاسارگاد و ۲۴.۵ همت به بانک صنعت و معدن. این شرکت زیرمجموعه شرکت «افق زرین محاسب» محسوب می‌شود؛ شرکتی که از اطلاعات صورت‌های مالی آن به نظر می‌رسد در سال‌های اخیر مطابق با اصل ۴۴ خصوصی‌ شده است.

همچنین نام‌های آشنایی مثل هواپیمایی هما (۳۰.۹ همت)، راه‌آهن ج.ا (۲۶.۱ همت)، متروی تهران (۱۱.۲ همت) در این لیست به چشم می‌خورند. گروه قطعه‌سازی عظام نیز که از بدهکاران قدیمی بانک مسکن است، با ۹.۷ همت همچنان در میان ابر بدهکاران بانکی حضور دارد.

به همه اینها این را هم اضافه کنید که در شرایط تورم بالای ۴۰ درصدی، این شرکت‌ها به وام‌های ارزان و حداکثر ۲۳ درصدی دسترسی داشته‌اند.

به نظر شما، بانک مرکزی برای جلوگیری از شکل‌گیری چنین بدهکارانی، چه سیاستی را باید در پیش گیرد؟