بدهی شرکتها به بانکها اوج گرفت/رکوردشکنی رشد نقدینگی
بانک مرکزی بالاخره آمارهای پولی را تا پایان آبان ماه منتشر کرد. آمارهایی که نشان میدهد خلق پول روی دور تند قرار گرفته و رشد نقطه به نقطه آن در شهریور ماه به ۳۶.۸ درصد، در مهر ماه به ۳۸.۶ درصد و در آبان ماه به ۴۰.۴ درصد رسیده است.
حجم نقدینگی که کل پول در گردش در کشور را نشان میدهد در آبان ماه امسال به ۱۳ هزار و ۱۸۴ هزار میلیارد تومان صعود کرده است.
هرچه سرعت رشد نقدینگی بیشتر باشد، یعنی سرعت خلق پول بیشتر است؛ موضوعی که به باور اقتصاددانان عامل اصلی افزایش سریعتر قیمتها یا همان تورم است.
با توجه به آمارهای جدید میتوان گفت یکی از عوامل اصلی رشد تورم در ماههای اخیر و رسیدن آن به مرز ۵۰ درصد، رشد زیاد نقدینگی بوده است.
نرخ رشد نقدینگی رکورد سه ساله را شکست
طبق آمار بانک مرکزی ایران، رشد ۴۰.۴ درصدی نقدینگی از دی ماه ۱۴۰۰ یعنی در ۴۷ ماه گذشته بیسابقه بوده است.
بانک مرکزی از سال ۱۴۰۱ برنامه کنترل ترازنامه بانکها را در دستور کار قرار داد. یعنی بانکها را زیر ذرهبین قرار داد، شرایط اعطای وام را سختتر و برای بانکهای ناتراز جریمه تعیین کرد. موضوعی که باعث شد تا سرعت خلق پول کاهش یابد و از ۴۲.۸ درصد در دی ماه ۱۴۰۰ به ۲۴.۱ درصد در فروردین ۱۴۰۳ برسد. با این حال آمارها نشان میدهد از ابتدای امسال و به ویژه پس از جنگ، رشد نقدینگی سرعت گرفته است و کار از دست سیاستگذار پولی خارج شده است.
اما عامل سرعت گرفتن پول در گردش چه چیزی بوده است؟
عامل رشد نقدینگی؛ بدهی بخش غیر دولتی به بانکها
طبق آمارهای بانک مرکزی از بین عوامل موثر، بدهی بخش غیر دولتی به شبکه بانکی بیشترین سهم را در رشد نقدینگی داشته است. ۲۵.۹ درصد از رشد ۴۰.۴ درصدی نقدینگی به دلیل مطالبات بانکها از شرکتهای غیردولتی بوده است. حجم این بدهیها که حدود ۷۰ درصد از نقدینگی را تشکیل میدهند در آبان ماه به ۹۰۳۹ هزار میلیارد تومان رسیده که نسبت به سال گذشتهُ ۳۶.۹ درصد رشد کرده است.
دلیل مهم رشد این بدهیها احتمالا رکود بخش تولید و کمبود منابع مالی بنگاهها بوده که پس از جنگ هم شدت گرفته است.