جزئیات طرح جدید بنزین؛ از نرخ ۱۰ هزار تومانی تا تغییر سهمیه‌ها

طرح جدید بنزینی قرار است سهمیه‌های در دسترس را به شکل محدودتری در اختیار مصرف‌کنندگان قرار دهد. دولت با اجرای این طرح می‌خواهد مصرف بنزین را کنترل کند، استفاده از کارت شخصی را افزایش دهد و هزینه واردات سوخت را کاهش دهد. در کنار دو سهمیه قبلی، یک سهمیه جدید با نرخ ۱۰ هزار تومان به کارت‌ها اضافه می‌شود. اما تغییرات به همین‌جا محدود نیست و ایده‌هایی مانند تخصیص بنزین بر اساس پیمایش خودرو نیز در حال بررسی است.

در این طرح، سهمیه بنزین ماهانه شامل ۶۰ لیتر با نرخ ۱۵۰۰ تومان و ۵۰ لیتر با نرخ ۳۰۰۰ تومان است که بدون تغییر باقی مانده است. اما بنزینی که با کارت اضطراری جایگاه دریافت می‌شود، به کارت شخصی منتقل می‌شود و ۵۰ لیتر برای هر کارت سوخت با نرخ ۱۰ هزار تومان تعلق می‌گیرد. البته این طرح فعلا به شکل پایلوت در ۱۱ استان کشور اجرا می‌شود.

بر اساس پیگیری‌های زومان، پس از اجرای طرح جدید بنزینی، مصرف روزانه حدود ۵ میلیون لیتر کاهش یافته و به حدود ۱۳۳ میلیون لیتر رسیده است. در همین مدت، واردات روزانه بنزین که در نیمه نخست سال حدود ۱۷ میلیون لیتر بود، به حدود ۵ میلیون لیتر در روز کاهش پیدا کرده است.

از طرف دیگر، تولید پالایشگاهی بنزین نسبت به سال گذشته حدود ۱۲ درصد افزایش یافته و از روزانه ۹۹ میلیون لیتر به حدود ۱۱۱ میلیون لیتر رسیده است. بخشی از نیاز کشور نیز با بنزین ترکیبی تأمین می‌شود. این تغییرات در کنار هم به کاهش نیاز وارداتی کمک کرده‌اند؛ هرچند نمی‌توان تمام کاهش واردات را فقط به افزایش قیمت نسبت داد.

در استان‌های باقی مانده همچنان عرضه بنزین ۱۰ هزار تومانی توسط کارت جایگاه انجام می‌شود. یکی از بخش‌های مهم طرح جدید بنزینی، شناسه‌دار کردن سوخت‌گیری با کارت اضطراری جایگاه است. در این روش، راننده ابتدا کارت بانکی خود را برای احراز هویت استفاده می‌کند و سپس یک توکن دریافت می‌کند تا بتواند سوخت‌گیری کند.

طبق اطلاعات ارائه‌شده، حدود ۳۷ درصد مصرف بنزین همچنان از کارت جایگاه انجام می‌شود. در تهران نیز برای اجرای این طرح حدود ۴ میلیون توکن صادر شده و مصرف بنزین پس از اجرای آن حدود ۳ درصد کاهش یافته است. به گفته شرکت ملی پخش، هدف از این روش شناسایی مصرف‌کننده و جلوگیری از عرضه خارج از شبکه است.

دولت در ۱۱ استان، سهمیه اضطراری ۵۰ لیتری با نرخ ۱۰ هزار تومان در نظر گرفته است. این استان‌ها فقط مناطق مرزی نیستند و یزد نیز در میان آن‌ها قرار دارد. هدف این است که در مناطق مستعد قاچاق یا دارای تقاضای غیرعادی، دسترسی شهروندان به سوخت حفظ شود و امکان مدیریت مصرف بیشتر باشد.

• این ۱۱ استان شامل هرمزگان، آذربایجان شرقی و غربی، خراسان رضوی، شمالی و جنوبی، اردبیل، یزد، کردستان، کرمان و سیستان و بلوچستان هستند.

یکی دیگر از ایده‌های مطرح‌شده، تعیین سهمیه بر اساس مسافت طی‌شده خودرو در ماه است. بر اساس این پیشنهاد، خودروهایی که بین هزار تا ۲ هزار کیلومتر پیمایش دارند، با نرخ مشخصی دریافت می‌کنند؛ برای پیمایش ۲ تا ۳ هزار کیلومتر نرخ دیگری در نظر گرفته می‌شود و خودروهای با پیمایش بالاتر نیز نرخ جداگانه خواهند داشت. این روش به‌ویژه برای رانندگان تاکسی‌های اینترنتی و خودروهای خدماتی اهمیت دارد.

بر اساس اطلاعات اختصاصی زومان، افزایش نرخ بنزین حدود ۸ هزار میلیارد تومان درآمد جدید برای دولت ایجاد کرده که تمام آن صرف تأمین منابع کالابرگ شده است.

این امر بیانگر تنگنای جدی دولت در تامین منابع کالابرگ است؛ تا جایی که می‌کوشد از هر مسیر ممکن بودجه آن را فراهم کند. در این میان، حتی افزایش قیمت بنزین نیز در حال هدایت به سمت این طرح است.