نارضایتی از صدا و سیما به فعالان اقتصادی هم رسید؛ ماجرا چیست؟
در سال گذشته از نگاه فعالان اقتصادی نارضایتی از صدا وسیما در میان دستگاه‌های فرعی بیشترین رشد را داشته است.
برای خیلی از صاحبان کسب‌وکار، تمام شدن کار روزانه به معنی تمام شدن دردسرها نیست. ممکن است فردا صبح باید دنبال یک مجوز برود، پس‌فردا برای یک استعلام چندباره پیگیری کند و چند روز بعد هم بفهمد پرونده‌ای که فکر می‌کرد بسته شده، هنوز روی میز یک اداره مانده است. این رفت‌وآمدها فقط وقت آدم را نمی‌گیرند؛ گاهی برنامه تولید و فروش یک کسب‌وکار را هم به هم می‌ریزند.
البته همه مشکلاتی که یک تولیدکننده یا تاجر در ایران با آن روبه‌روست، از اداره‌ها شروع نمی‌شود. تورم، نوسان ارز و تحریم‌ها هم جای خودشان را دارند. اما اینکه دستگاه‌های دولتی چقدر کار را راه می‌اندازند یا چقدر به پیچیدگی آن اضافه می‌کنند، موضوعی است که اتاق بازرگانی ایران در گزارش ارزیابی عملکرد دستگاه‌های اجرایی مرتبط با محیط کسب‌وکار سراغش رفته است. این بار به جای آنکه مدیران دولتی درباره عملکرد خودشان حرف بزنند، از فعالان اقتصادی پرسیده‌اند چه تجربه‌ای از برخورد با این دستگاه‌ها دارند.
مقیاس ارزیابی هم ساده است: هرچه نمره به یک نزدیک‌تر باشد، رضایت بیشتر است و هرچه به ۱۰ نزدیک شود، نارضایتی بالاتر می‌رود. میانگین کل دستگاه‌ها در سال ۱۴۰۴ به ۴.۶۸ رسیده؛ کمی بهتر از نمره ۴.۸۷ سال قبل. پس اوضاع در مجموع اندکی بهتر شده، اما این بهبود آن‌قدر نیست که بشود گفت صاحبان کسب‌وکار بالاخره از شر دوندگی‌های اداری خلاص شده‌اند.
بانک مرکزی و شهرداری‌ها؛ دو نامی که بیشتر از بقیه به چشم می‌آیند
در میان دستگاه‌های اصلی در سال ۱۴۰۴، بانک مرکزی با نمره ۷.۴۹ بدترین وضعیت را دارد. این نمره از سال قبل که ۷.۳۱ بود بالاتر آمده و فاصله زیادی با رضایت فعالان اقتصادی دارد. بعد از آن هم شهرداری‌ها قرار گرفته‌اند.
این دو اسم بی‌دلیل کنار هم قرار نگرفته‌اند. یک طرف، بانکی قرار دارد که تصمیم‌ها و مقرراتش می‌تواند روی دسترسی کسب‌وکارها به ارز، پول و خدمات بانکی اثر بگذارد؛ طرف دیگر، شهرداری‌هایی هستند که بسیاری از فعالان اقتصادی برای مجوزها، عوارض و کارهای مربوط به محل فعالیتشان ناچارند با آنها سروکار داشته باشند. البته این ارزیابی به‌تنهایی نمی‌گوید دقیقاً کدام تصمیم یا کدام اداره باعث نارضایتی شده است؛ فقط نشان می‌دهد تجربه فعالان اقتصادی از تعامل با این دستگاه‌ها چندان خوب نیست.
تأمین اجتماعی، وزارت جهاد کشاورزی و وزارت اقتصاد هم در فهرست دستگاه‌هایی قرار دارند که نمره‌شان در سال ۱۴۰۴ بالاتر از پنج بوده است. نمره وزارت صمت هم تقریباً تغییری نکرده و به ۴.۹۹ رسیده است. به بیان ساده، مسئله فقط به یک یا دو اداره محدود نیست؛ مجموعه‌ای از دستگاه‌هایی که کسب‌وکارها برای ادامه کارشان به آنها نیاز دارند، هنوز نتوانسته‌اند رضایت قابل‌قبولی جلب کنند.
صداوسیما؛ نارضایتی بیشتر، با یک توضیح مهم
در فهرست دستگاه‌های فرعی، نام صداوسیما بیش از بقیه جلب توجه می‌کند. شاخص ارزیابی این سازمان نسبت به سال قبل ۹.۶۱ درصد بدتر شده؛ بیشترین افزایش در میان دستگاه‌های این گروه. در سمت مقابل، شاخص سازمان انرژی اتمی ۱۲.۱۸ درصد کاهش داشته که با توجه به جهت این شاخص، به معنی بهتر شدن ارزیابی آن است. توانیر و سازمان‌های بیمه‌ای دولتی هم در میان مواردی هستند که وضعیتشان نسبت به سال قبل بهتر شده است.
اما درباره صداوسیما باید یک نکته را در نظر گرفت. این نظرسنجی مشخصاً به ارتباط دستگاه‌ها با محیط کسب‌وکار مربوط است، نه داوری درباره همه وظایف آنها.
از طرف دیگر، طبق اطلاعات گزارش، فقط حدود سه درصد فعالان اقتصادی ارتباط مستقیم با صداوسیما داشته‌اند. بنابراین نمی‌توان با اطمینان گفت افزایش نارضایتی دقیقاً از کدام تجربه آمده است. ممکن است نگاه پاسخ‌دهندگان به موضوعاتی مثل تبلیغات بازرگانی، هزینه معرفی محصولات یا نقش رسانه در حمایت از کسب‌وکارها مربوط باشد.
در نهایت، یک نکته در این ارزیابی مهم‌تر از جابه‌جایی چند رتبه است: صاحبان کسب‌وکار برای تولید، فروش و استخدام نیرو به اندازه کافی با مشکل روبه‌رو هستند؛ قرار نیست هر بار که می‌خواهند کاری را در یک اداره پیش ببرند، با مانع تازه‌ای مواجه شوند. بهتر شدن میانگین کل خبر خوبی است، اما تا وقتی نمره بعضی دستگاه‌های مهم همچنان بالاست، فاصله زیادی با یک محیط کسب‌وکار کم‌دردسر داریم.
شما اگر صاحب کسب‌وکار باشید، کدام اداره یا سازمان بیشتر از همه وقت و انرژی‌تان را می‌گیرد؟
