نخستین نتایج رسمی انتخابات اسرائیل؛ نتانیاهو در صدر، دولت در ابهام و ایران در مرکز

شمارش بیش از یک میلیون و ۲۰۰ هزار رأی در انتخابات اسرائیل، حزب لیکود به رهبری بنیامین نتانیاهو را در صدر قرار داده است. با این حال، نتیجه انتخابات هنوز روشن نیست. نتانیاهو در نخستین سخنرانی پس از رأی‌گیری، بخش مهمی از صحبت‌هایش را به ایران اختصاص داد و خواستار تشکیل دولتی راست‌گرا شد. در سوی دیگر، گادی آیزنکوت، رهبر اصلی مخالفان، اعلام کرد مردم به تغییر رأی داده‌اند. اکنون پرسش اصلی این است که کدام‌یک از دو اردوگاه می‌تواند حمایت ۶۱ نماینده کنست را برای تشکیل دولت جلب کند.

بر اساس داده‌های کمیته مرکزی انتخابات اسرائیل، تا ساعت ۰۲:۲۰ گرینویچ، معادل ۰۵:۵۰ صبح چهارشنبه ۶ آبان به وقت تهران، یک میلیون و ۲۱۶ هزار و دو رأی شمارش شده است. از این تعداد، یک میلیون و ۲۱۰ هزار و ۴۶۱ رأی معتبر بوده و ۵ هزار و ۵۴۱ رأی باطل اعلام شده است. شمارش آرا در ۳ هزار و ۲۴ شعبه رأی‌گیری به پایان رسیده است.

لیکود با کسب ۲۳.۳۶ درصد آرای معتبر در جایگاه نخست قرار دارد. حزب یاشار به رهبری گادی آیزنکوت با ۱۵.۷۴ درصد دوم است و فهرست انتخاباتی نفتالی بنت با ۸.۵۳ درصد در رتبه سوم قرار گرفته است. بنت نیز در اردوگاه مخالفان نتانیاهو قرار دارد؛ بنابراین پیشتازی لیکود در شمارش آرا هنوز تکلیف رقابت دو ائتلاف را روشن نمی‌کند.

مشارکت در انتخابات روز سه‌شنبه ۲۷ اکتبر (۵ آبان) به ۷۷.۷ درصد از حدود ۷.۳ میلیون واجد شرایط رأی دادن رسیده است؛ بالاترین میزان مشارکت در بیش از دو دهه گذشته.

نتانیاهو پس از چند ساعت انتظار هوادارانش در مقر انتخاباتی لیکود در اورشلیم سخنرانی کرد. او ابتدا به عملکرد نظامی اسرائیل پرداخت و سپس بخش مهمی از سخنانش را به ایران اختصاص داد.

نخست‌وزیر اسرائیل با تأکید بر اینکه تقابل هنوز پایان نیافته، بار دیگر از ضرورت رفع آنچه «تهدید موجودیتی ایران» خواند، سخن گفت. او با اشاره به همراهی دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور آمریکا، مواضعی مطرح کرد که ناظر بر تغییر ساختار سیاسی حاکم بر ایران بود و این هدف را بخشی از یک فرصت تاریخی برای اسرائیل توصیف کرد.

نتانیاهو همچنین تأکید کرد که ملاحظات دیگر نباید اسرائیل و آمریکا را از هدف مورد نظر او در قبال ایران منحرف کند.

او در بخش انتخاباتی سخنرانی خود گفت لیکود همچنان بزرگ‌ترین حزب اسرائیل است، اما برای قضاوت درباره نتیجه انتخابات باید منتظر شمارش واقعی آرا ماند. نتانیاهو سپس خواستار تشکیل «دولتی ملی، قدرتمند و راست‌گرا» شد.

نخست‌وزیر اسرائیل در بخش دیگری از سخنرانی خود، تشکیل دولتی متکی به حمایت احزاب عربی را رد کرد. او گفت چنین ائتلافی با ملاحظات امنیتی و سیاسی مورد نظرش سازگار نیست و از احزاب یهودی صهیونیست خواست برای تشکیل دولت متحد شوند.

این موضع در شرایطی مطرح شده که نظرسنجی‌های خروج از صندوق برای احزاب عربی بین ۱۷ تا ۱۹ کرسی پیش‌بینی کرده‌اند. چنین نتیجه‌ای می‌تواند موقعیت این احزاب را در مذاکرات تشکیل دولت تقویت کند.

در آخرین به‌روزرسانی نظرسنجی‌های خروج از صندوق که رویترز منتشر کرده، دو شبکه کان ۱۱ و کانال ۱۳ هر یک از اردوگاه‌های اصلی را دارای ۵۱ کرسی پیش‌بینی کرده‌اند. کانال ۱۲ نیز در برآورد تازه خود ۵۲ کرسی برای بلوک نتانیاهو و ۴۹ کرسی برای بلوک آیزنکوت در نظر گرفته است.

گادی آیزنکوت، رئیس پیشین ستاد ارتش و رهبر حزب یاشار، در جمع هوادارانش در تل‌آویو سخنرانی کرد. در آغاز مراسم، مجری او را نخست‌وزیر آینده معرفی کرد و حاضران به تشویق پرداختند.

آیزنکوت گفت رأی‌دهندگان با حضور در انتخابات خواستار تغییر شده‌اند و مخالفت خود را با ادامه نخست‌وزیری نتانیاهو نشان داده‌اند.

او وعده داد برای تحقق خواست مردم تلاش کند و نماینده همه اسرائیلی‌ها باشد. آیزنکوت در سخنرانی خود گفت: «ثابت خواهیم کرد که این پیروزی متعلق به همه اسرائیل است. اسرائیل در آستانه ورود به دورانی تازه قرار دارد؛ دوران امید.»

با وجود این موضع‌گیری، آیزنکوت هنوز برای تشکیل دولت به حمایت دیگر احزاب نیاز دارد؛ موضوعی که وعده‌های انتخاباتی او و متحدانش درباره همکاری نکردن با احزاب عربی را دوباره مطرح کرده است.

دن پری، تحلیلگر سیاسی و سردبیر منطقه‌ای پیشین خبرگزاری آسوشیتدپرس در اروپا، خاورمیانه و آفریقا، در گفت‌وگو با الجزیره گفته است که مخالفان نتانیاهو ممکن است نتوانند به وعده انتخاباتی خود درباره همکاری نکردن با احزاب عربی پایبند بمانند.

به گفته پری، احزاب مخالف برای جذب رأی‌دهندگان سابق نتانیاهو وعده داده بودند دولت اقلیتی تشکیل ندهند که ادامه فعالیت آن به حمایت احزاب عربی وابسته باشد. اما عملکرد این احزاب در انتخابات، محاسبات سیاسی را پیچیده‌تر کرده است.

او می‌گوید دو حزب عربی عملاً به آیزنکوت اعلام کرده‌اند که حاضرند او را برای نخست‌وزیری به رئیس‌جمهور معرفی کنند. پری معتقد است تمایل مشترک مخالفان و احزاب عربی برای کنار زدن نتانیاهو می‌تواند آنها را به تجدیدنظر در مواضع پیشین سوق دهد.

البته معرفی آیزنکوت به رئیس‌جمهور الزاماً به معنای مشارکت احزاب عربی در دولت آینده نیست. این احزاب ممکن است بدون حضور در کابینه نیز در فرآیند تشکیل دولت نقش داشته باشند.

چنین همکاری‌هایی در سیاست اسرائیل بی‌سابقه نیست. در سال ۲۰۲۱، حزب عربی رعام به رهبری منصور عباس در ائتلافی مشارکت کرد که نفتالی بنت را به نخست‌وزیری رساند و به دوره طولانی نخست‌وزیری نتانیاهو پایان داد.

در انتخابات کنونی نیز نتایج نظرسنجی‌ها با واکنش‌هایی در شهرهای عرب‌نشین همراه شده است. پس از پیش‌بینی کسب مجموعاً ۱۸ کرسی برای فهرست مشترک عربی و فهرست متحد عربی، در شهرهای لُد، کفرمندا و طیبه جشن و آتش‌بازی برگزار شد.

ائتلاف نتانیاهو با ۶۸ کرسی وارد انتخابات شد، اما نظرسنجی‌های خروج از صندوق از کاهش کرسی‌های آن حکایت دارند. در مقابل، احزاب مخالف نیز هنوز اکثریت مستقلی برای تشکیل دولت ندارند.

شمارش رسمی آرا ادامه دارد و نتیجه نهایی ممکن است چند روز زمان ببرد. پس از مشخص شدن ترکیب کنست، مذاکرات احزاب برای تشکیل ائتلاف تعیین خواهد کرد کدام نامزد می‌تواند حمایت اکثریت نمایندگان را به دست آورد.

نتانیاهو همکاری با احزاب عربی را رد کرده و آیزنکوت و متحدانش نیز پیش از انتخابات وعده مشابهی داده بودند. اما با توجه به کرسی‌هایی که برای این احزاب پیش‌بینی شده، مسئله همکاری یا جلب حمایت آنها می‌تواند به یکی از موضوعات اصلی مذاکرات پس از انتخابات تبدیل شود. هنوز روشن نیست کدام‌یک از دو اردوگاه قادر خواهد بود حمایت ۶۱ نماینده را جلب کند.