جزئیات مصوبه دورکاری کارمندان؛ چه کسانی مشمول می‌شوند و چه کسانی نه؟
دورکاری دو روزه برای مشاغل واجد شرایط الزامی شده، اما همه کارمندان مشمول نیستند. تکلیف پارکینگ و هزینه رفت‌وآمد چیست؟
به گزارش زومان، مصوبه دورکاری کارمندان ابلاغ شده، اما داشتن شغلی که بتوان آن را از خانه انجام داد، به‌تنهایی برای دورکارشدن کافی نیست. دولت اجرای حداقل دو روز دورکاری را برای مشاغل واجد شرایط الزامی کرده، ولی انتخاب کارکنان و تعیین روزهای آن را به مدیران سپرده است.
ماجرا فقط به دو روز کار در خانه محدود نمی‌شود. دولت برای پارکینگ ادارات، پرداخت هزینه رفت‌وآمد و مأموریت‌های حضوری هم مقرراتی تعیین کرده است. متن کامل مصوبه روشن می‌کند چه چیزهایی تغییر می‌کند و درباره کدام جزئیات هنوز باید منتظر تصمیم دستگاه‌ها ماند.
مصوبه کامل هیات دولت برای دور کاری:
چه کسانی دو روز در هفته دورکار می‌شوند؟
کارکنانی که تمام یا بخشی از وظایفشان از راه دور قابل انجام است. ماده ۳ دستگاه‌های اجرایی را موظف کرده برای این گروه حداقل دو روز دورکاری در هفته در نظر بگیرند.
برای مثال، کارمندی که بخشی از وظایفش را با رایانه انجام می‌دهد، ممکن است امکان دورکاری داشته باشد؛ اما صرف کار با رایانه به معنای مشمولیت قطعی نیست. مدیر باید وظایف قابل انجام از راه دور و روزهای دورکاری او را مشخص کند.
کارکنانی که انجام وظایفشان به حضور فیزیکی نیاز دارد و امکان انجام کار از راه دور برایشان وجود ندارد، مشمول الزام عمومی دو روز دورکاری نیستند.
البته دولت فهرست مشخصی از مشاغل مشمول یا غیرمشمول ارائه نکرده است. بنابراین وضعیت هر کارمند باید با توجه به وظایف او تعیین شود، نه صرفاً عنوان شغلی‌اش.
آیا کارکنان واحدهای خدمات‌رسان از دورکاری محروم‌اند؟
لزوماً خیر. ماده ۹ مصوبه برای کارکنان واحدهایی که به دلیل ارائه مستقیم و بی‌وقفه خدمات به شهروندان، حضور فیزیکی آنها ضروری است، ضوابط خاصی در نظر گرفته است.
بااین‌حال، همین ماده تصریح می‌کند که این کارکنان نیز در صورت امکان می‌توانند از ظرفیت آیین‌نامه استفاده کنند. بنابراین اشتغال در یک واحد خدمات‌رسان به‌تنهایی به معنای محرومیت قطعی از دورکاری نیست.
آیا مدیر می‌تواند با دورکاری کارمند مخالفت کند؟
تشخیص کارکنان مشمول و تعیین روزهای دورکاری با مدیر مربوط است. بااین‌حال، اصل اجرای حداقل دو روز دورکاری برای مشاغل واجد شرایط، تکلیف دستگاه‌های اجرایی است.
به بیان ساده، کارمند نمی‌تواند خودش دو روز دلخواه را برای ماندن در خانه انتخاب کند. مدیر باید برنامه دورکاری را تعیین کند و مراقب باشد ارائه خدمات دستگاه مختل نشود.
مصوبه راه مشخصی برای اعتراض کارمندی که با دورکاری او موافقت نشده، تعیین نکرده است.
آیا پارکینگ ادارات برای خودروهای شخصی بسته می‌شود؟
بله، در یک روز تعیین‌شده از هفته. دستگاه‌های اجرایی باید یک روز را به‌عنوان «روز بدون خودروی شخصی» مشخص کنند. طبق تبصره ۳ ماده ۲، توقفگاه ادارات در آن روز صرفاً برای خودروهای سازمانی قابل استفاده خواهد بود.
این محدودیت به معنای ممنوعیت استفاده از خودروی شخصی در تمام هفته نیست. کارمندی که در روز بدون خودرو باید در محل کار حاضر شود، لازم است برای رفت‌وآمد و پارک خودرو برنامه دیگری داشته باشد.
چه کسانی در اختصاص پارکینگ ادارات اولویت دارند؟
طبق ماده ۵، افراد دارای معلولیت، بیماران خاص و مادران دارای فرزند شیرخوار در اولویت استفاده از پارکینگ ادارات قرار دارند. پس از آنها، خودروهای سازمانی، خودروهای برقی و خودروهای اشتراکی در فهرست اولویت‌ها هستند.
کارکنانی که امکان استفاده از وسایل حمل‌ونقل عمومی ندارند نیز در این فهرست قرار گرفته‌اند.
البته داشتن اولویت به معنای تضمین جای پارک نیست. همچنین این اولویت‌بندی را نباید معافیت از محدودیت روز بدون خودروی شخصی دانست؛ زیرا تبصره ۳ ماده ۲ استفاده از پارکینگ ادارات در آن روز را صرفاً برای خودروهای سازمانی مجاز دانسته است.
آیا هزینه رفت‌وآمد کارمندانی که با خودروی شخصی می‌آیند قطع می‌شود؟
ماده ۶ پرداخت هزینه ایاب‌وذهاب را به استفاده‌نکردن از خودروی شخصی یا سازمانی و استفاده از حمل‌ونقل عمومی مشروط کرده است.
در نتیجه، کارمندی که با خودروی شخصی به اداره می‌رود، شرط پیش‌بینی‌شده برای دریافت این هزینه را ندارد. البته این حکم را نباید به معنای قطع فوری مبلغ مشخصی از فیش حقوقی همه کارکنان دانست.
مصوبه مبلغ پرداختی و شیوه تشخیص وسیله رفت‌وآمد کارکنان را روشن نکرده است. برای مشخص‌شدن اثر آن بر دریافتی هر کارمند، جزئیات اجرایی دستگاه محل خدمت اهمیت دارد.
آیا جلسات و مأموریت‌های حضوری ممنوع می‌شوند؟
نه همه آنها. طبق ماده ۸، صدور مجوز مأموریت حضوری برای فعالیت‌هایی که از راه دور قابل انجام‌اند، ممنوع است. در سایر موارد نیز صدور حکم مأموریت به احراز ضرورت حضور فیزیکی از سوی بالاترین مقام دستگاه یا مقام مجاز او بستگی دارد.
ماده ۷ نیز دستگاه‌ها را موظف کرده جلسات، نشست‌ها و دوره‌های آموزشی را که بدون حضور فیزیکی کارکنان قابل برگزاری هستند، به‌صورت مجازی برگزار کنند.
آیا ۷۰ درصد کارمندان باید خودروی شخصی را کنار بگذارند؟
این هدفی است که دولت برای دستگاه‌ها تعیین کرده، نه ممنوعیتی که فوراً برای ۷۰ درصد کارکنان اجرا شود.
برنامه دولت کاهش سهم رفت‌وآمد با خودروی شخصی به حداکثر ۳۰ درصد و استفاده دست‌کم ۷۰ درصد کارکنان از روش‌های جایگزین است؛ از اتوبوس و مترو گرفته تا پیاده‌روی، دوچرخه، وسایل نقلیه برقی و خودروی اشتراکی با حداقل سه سرنشین.
دستگاه‌ها حداکثر سه سال برای تحقق این هدف فرصت دارند. بنابراین نباید مهلت سه‌ساله کاهش استفاده از خودرو را با زمان اجرای تکلیف دورکاری اشتباه گرفت.
اگر کارمندی امکان دورکاری نداشته باشد، امتیاز دیگری می‌گیرد؟
در متن مصوبه، مرخصی اضافه یا پرداخت ویژه‌ای صرفاً به دلیل امکان‌نداشتن دورکاری تعیین نشده است.
در عوض، دستگاه‌ها باید برای مدیریت رفت‌وآمد کارکنان برنامه‌ریزی کنند. یکی از راهکارها، استفاده مشترک از سرویس‌های سازمانی است؛ حتی میان چند اداره که در یک منطقه شهری قرار دارند.
ماده ۴ همچنین دستگاه‌ها را موظف کرده برای کاهش تعداد خودروها و سرویس‌های مورد استفاده کارکنان اقدام کنند.
دورکاری دو روزه از چه زمانی اجرا می‌شود؟
مصوبه هیئت وزیران در ۲۲ مهر ۱۴۰۵ تصویب و در ۲۹ مهر ابلاغ شده است. بااین‌حال، در ماده مربوط به دورکاری، تاریخ جداگانه‌ای برای آغاز اجرای آن تعیین نشده است.
دستگاه‌های اجرایی باید کارکنان واجد شرایط و روزهای دورکاری را مشخص کنند. برای محدودیت پارکینگ هم هر دستگاه باید روز بدون خودروی شخصی را تعیین کند.
مهلت سه‌ساله‌ای که در مصوبه آمده، مربوط به تحقق اهداف کاهش استفاده از خودروی شخصی است و نباید آن را مهلت عمومی اجرای تمام مقررات دانست.
بنابراین کارمندی که می‌خواهد بداند از چه روزی می‌تواند در خانه کار کند یا چه زمانی استفاده از پارکینگ اداره‌اش محدود می‌شود، باید برنامه اجرایی دستگاه محل خدمت خود را دنبال کند.
