ظرفیت تولید نفت ایران ۲۸۵ هزار بشکه افزایش یافته، اما ادعای توقف صادرات، پرسش‌هایی درباره‌ی محل ذخیره‌سازی نفت ایجاد کرده است.
به گزارش زومان، ظرفیت تولید روزانه‌ی نفت خام ایران بر پایه‌ی آماری که امروز ایرنا (خبرگزاری رسمی دولت منتشر کرد)، از ۳ میلیون و ۴۳۰ هزار بشکه در شهریور ۱۴۰۳ به ۳ میلیون و ۷۱۵ هزار بشکه در مهر ۱۴۰۵ رسیده است. این گزارش آماری می‌گوید که اختلاف دو رقم، افزایش روزانه‌ی ۲۸۵ هزار بشکه‌ای و رشدی حدود ۸٫۳ درصدی را نشان می‌دهد. ت
ولید نفت در مهر ۱۴۰۵ نیز در مقایسه با مهر ۱۴۰۴ حدود ۵۵ هزار بشکه در روز بیشتر بوده است.
اما چگونه با وجود جنگ و محاصره اقتصادی این رشد تولید رخ داده است؟ ایرنا در خبر خود می‌نویسد که وزارت نفت طی دوره‌ی مورد بررسی، بر فعال‌سازی ظرفیت‌های موجود، احیای چاه‌های کم‌بازده، توسعه‌ی میدان‌های مشترک و تقویت زیرساخت‌های فرآورش و انتقال تمرکز کرده است. طرح ضربتی افزایش ۲۵۰ هزار بشکه‌ای تولید هم با اعتباری معادل ۳ میلیارد دلار تعریف شده و تاکنون ۷۰ هزار بشکه در روز از هدف تعیین‌شده‌ی آن تحقق یافته است.
همچنین قرار است ۸۰ درصد منابع مالی طرح از صندوق توسعه‌ی ملی و ۲۰ درصد باقی‌مانده از منابع داخلی شرکت ملی نفت ایران تامین شود. قراردادهای توسعه‌ی میدان‌های آزادگان، آذر، چنگوله و بندکرخه نیز با سرمایه‌گذاری حدود ۱۳ میلیارد یورو تنفیذ شده‌اند.
بر اساس گزارش ایرنا، در بخش زیرساخت، قراردادهایی با بخش خصوصی برای ایجاد ۳۱۵ هزار بشکه در روز ظرفیت جدید فرآورش منعقد شده است. با امضای قراردادهای تازه، مجموع ظرفیت فرآورشی واگذارشده به بخش خصوصی به ۴۳۰ هزار بشکه در روز می‌رسد. هم‌اکنون ۱۲۹ دکل حفاری فعال هستند و قرارداد تامین خدمات ۲۰ دکل جدید نیز امضا شده است. قرارداد اخیر حدود یک میلیارد دلار ارزش دارد و حفر ۲۷۰ حلقه چاه را پوشش می‌دهد.
روایت تنکرترکرز از وضعیت صادرات ایران
در سوی دیگر یعنی در سمت صادرات نفت، تنکرترکرز که فعالیت نفتکش‌ها را ردیابی می‌کند، روایتی متفاوت از وضعیت صادرات ارائه داده است. تنکرترکرز شب گذشته در پستی در اکس مدعی شد ایران در فوریه‌ی ۲۰۲۶ روزانه اندکی کمتر از ۲ میلیون بشکه نفت خام صادر کرده و این در حالی است که صادرات نفت خام ایران از اواسط ژوئیه به صفر بشکه در روز رسیده است.
حالا این دو روایت را کنار هم بگذاریم؛ از یک سو افزایش تولید و از سوی دیگر صفر شدن صادرات! این دو روایت پرسشی مهم را پیش کشیده است: اگر تولید نفت بالا رفته اما صادرات متوقف شده، نفت تولیدشده کجا ذخیره می‌رود؟
بسیاری از تحلیلگران می‌گویند نفتی که صادر نمی‌شود ناگزیر باید ذخیره شود، و برخی گزارش می‌گویند که ظرفیت ذخایر ایران در حال پر شدن است.
وال‌استریت‌ژورنال در هفته گذشته به داده‌های کپلر اشاره کرد که می‌گوید: ایران در ماه اوت روزانه حدود ۲۵۵ هزار بشکه نفت روی نفتکش‌های داخل خلیج فارس بارگیری کرده؛ رقمی که ۸۵ درصد کمتر از میانگین فوریه تا آوریل است. محموله‌های جدید نیز همچنان پشت خط محاصره باقی مانده‌اند و به سمت خریداران حرکت نکرده‌اند.
نفتکش‌های داخل خلیج فارس همان انبارهای نفت روی آب هستند که بخشی از ذخایر نفت ایران در آن نگهداری می‌شود.
ذخیره نفت ایران روی آب چقدر دوام می‌آورد؟
در دوره‌ای که تلاش‌های دیپلماتیک به تفاهم میان ایران و آمریکا در اواسط ژوئن و وقفه‌ای چند هفته‌ای در محاصره منجر شد، تهران توانست حجم قابل‌توجهی نفت را به خارج منتقل کند. وال‌استریت‌ژورنال می‌گوید ایران اکنون همچنان از درآمد حاصل از همان محموله‌ها استفاده می‌کند.
کپلر برآورد می‌کند با ادامه تحویل روزانه حدود یک میلیون بشکه نفت ــ که بیشتر آن به چین می‌رود ــ ذخیره نفت ایران روی آب ممکن است تا اواسط اکتبر (آبان) تمام شود.
بر این اساس به نظر می‌رسد با فروش نفت ذخیره شده روی آب، کشتی‌های ذخیره‌سازی نفت می‌تواند همچنان یکی از گزینه‌های ایران برای ذخیره سازی باشد.
