به گزارش زومان، دولت از فردا (چهارشنبه ۱۵ مهر) وارد مرحله تازه‌ای از سیاست حمایتی خود می‌شود؛ مرحله‌ای که فقط به شارژ دوباره کالابرگ محدود نیست و قرار است هم مبلغ اعتبار برخی خانوارها افزایش پیدا کند و هم شیوه شناسایی مشمولان تغییر کند.

در مدل جدید، دهک‌بندی سنتی به‌تدریج جای خود را به ارزیابی مستقیم درآمد و دارایی خانوار می‌دهد؛ تغییری که می‌تواند هم تعداد دریافت‌کنندگان را تغییر دهد و هم مبلغی را که هر خانوار دریافت می‌کند.

اما مهم‌ترین تغییر این مرحله، به مبلغ اعتبار برمی‌گردد. پیگیری‌های زومان نشان می‌دهد دولت در حال برنامه‌ریزی برای افزایش اعتبار کالابرگ حدود ۴۴ میلیون نفر است.

بر اساس اطلاعات به‌دست‌ آمده، مبلغ افزایش برای این گروه بین ۳۰۰ تا ۵۰۰ هزار تومان به ازای هر نفر در نظر گرفته شده است؛ هرچند رقم نهایی برای همه گروه‌ها یکسان نخواهد بود و اجرای کامل آن به میزان منابعی بستگی دارد که دولت بتواند تأمین کند.

به این ترتیب، اگر فردی پیش از این ماهانه یک میلیون تومان اعتبار دریافت می‌کرد، در مدل جدید ممکن است اعتبار او به حدود ۱.۳ تا ۱.۵ میلیون تومان برسد.

این افزایش با اظهارات اخیر احمد میدری وزیر تعاون، کار و رفاه اجتماعی و سیدحمید پورمحمدی رئیس سازمان برنامه و بودجه نیز هم‌جهت است؛ مقام‌هایی که از افزایش حمایت معیشتی برای بخشی از خانوارها از مهرماه سخن گفته‌اند.

۴.۵ میلیون نفر در آستانه حذف از کالابرگ

در کنار افزایش مبلغ برای گروه‌های کم‌برخوردارتر، سمت دیگر طرح به محدودتر شدن جامعه مشمولان مربوط می‌شود.

بر اساس پیگیری‌های زومان، در مرحله نخست حدود ۴.۵ میلیون نفر ممکن است از فهرست دریافت‌کنندگان حمایت معیشتی خارج شوند.

اما دامنه حذف می‌تواند بزرگ‌تر شود. در صورتی که معیارهای مربوط به ارزش مسکن و خودرو نیز به شکل نهایی وارد مدل ارزیابی شوند، تعداد افراد حذف شده از طرح ممکن است تا حدود ۱۱ میلیون نفر افزایش پیدا کند.

یکی از معیارهایی که در بررسی‌های فعلی مطرح شده، ارزش مجموع دارایی‌های ملکی و خودرویی خانوار است. طبق اطلاعاتی که به زومان رسیده، یکی از سناریوهای در دست بررسی این است که مجموع ارزش املاک خانوار بیش از ۷۵ میلیارد تومان و مجموع ارزش خودروهای خانوار بیش از ۱۰ میلیارد تومان به‌عنوان نشانه‌ای از وسع مالی بالا در نظر گرفته شود.

با این حال، این ارقام هنوز نهایی نشده‌اند و ممکن است در تصمیم نهایی دولت تغییر کنند. بنابراین فعلاً نمی‌توان گفت هر خانواری که دارایی‌اش از این ارقام بالاتر باشد، قطعا از کالابرگ حذف خواهد شد.

پایان دهک‌بندی سنتی کالابرگ

تغییر مهم دیگر، شیوه تشخیص خانوارهای مشمول است. دولت قصد دارد به‌جای اتکا به دهک‌بندی آماری، مردم را بر اساس مجموعه‌ای از شاخص‌های مشخص‌تر به سه گروه وسع پایین، متوسط و بالا تقسیم کند.

در مدل قبلی، خانوارها نسبت به کل جمعیت رتبه‌بندی می‌شدند؛ به این معنا که ممکن بود تغییر وضعیت سایر خانوارها، دهک یک خانواده را نیز جابه‌جا کند. در مدل جدید، قرار است سطح درآمد، دارایی و برخی شاخص‌های اقتصادی مشخص، مبنای ارزیابی قرار گیرد.

احمد میدری پیش‌تر گفته بود که هدف این تغییر آن است که مردم به‌جای مقایسه وضعیت خود با سایر خانوارها، بدانند بر اساس چه سطحی از درآمد و دارایی در یک گروه خاص قرار گرفته‌اند.

کالابرگ جدید از فردا شروع می‌شود

آنچه از فردا آغاز می‌شود، در عمل نخستین مرحله اجرای جدی‌تر مدل تازه دولت است؛ مدلی که در یک سمت آن افزایش ۳۰۰ تا ۵۰۰ هزار تومانی اعتبار برای حدود ۴۴ میلیون نفر قرار دارد و در سمت دیگر، حذف احتمالی بخشی از خانوارهای دارای وسع مالی بالاتر.

اگر معیارهای جدید دارایی نیز نهایی شوند، کالابرگ از یک حمایت نسبتاً گسترده، به سیاستی هدفمندتر تبدیل خواهد شد؛ سیاستی که منابع بیشتری را به گروه‌های کم‌درآمد می‌رساند.

نقطه تعیین‌کننده حالا این است که دولت در نهایت چه معیارهایی را قطعی خواهد کرد و خط برش برخورداری و حذف دقیقاً کجا قرار خواهد گرفت.