به گزارش زومان، ممکن است در بانکی حسابی داشته باشید که سال‌هاست سراغش نرفته‌اید؛ یا حتی حسابی به نام شما وجود داشته باشد که از آن خبر ندارید. حالا بانک مرکزی می‌خواهد تکلیف این حساب‌ها را روشن کند.
بانک مرکزی با راه‌اندازی سامانه «حسام» برنامه ساماندهی حساب‌های بانکی را آغاز کرده است. براساس اعلام این بانک، حدود ۶۵۰ میلیون حساب متعلق به ۶۵ میلیون فرد بالای ۱۸ سال در شبکه بانکی وجود دارد؛ یعنی به‌طور متوسط هر فرد حدود ۱۰ حساب بانکی دارد.
عبدالناصر همتی، رئیس‌کل بانک مرکزی، می‌گوید این تعداد در مقایسه با استانداردهای جهانی بسیار بالاست و سرانه حساب بانکی در جهان کمتر از دو حساب برای هر فرد است. هدف بانک مرکزی این است که طی دو سال، تعداد حساب‌های بانکی کشور را از ۶۵۰ میلیون به ۳۰۰ میلیون حساب کاهش دهد. برآورد همتی این است که در مرحله نخست حدود ۱۰۰ میلیون حساب بسته شود.
اما قرار نیست مردم برای پیدا کردن و بستن این حساب‌ها راهی شعب بانک‌ها شوند.
همه حساب‌هایتان را یک‌جا ببینید
سامانه حسام به افراد اجازه می‌دهد از طریق پنجره خدمات دولت، فهرست حساب‌هایی را که در بانک‌ها و مؤسسات اعتباری مختلف به نامشان ثبت شده، یک‌جا مشاهده کنند.
حمیدرضا آذرگون، مدیر اداره نظارت بر مبارزه با پولشویی بانکی بانک مرکزی، توضیح داده که این طرح فعلاً حساب‌های اشخاص حقیقی از جمله قرض‌الحسنه جاری، قرض‌الحسنه پس‌انداز و حساب‌های کوتاه‌مدت را دربرمی‌گیرد.
اینجا ممکن است اتفاق جالبی بیفتد: فرد حسابی را ببیند که سال‌ها فراموشش کرده یا حتی متوجه شود حسابی به نام او ثبت شده که از وجودش اطلاعی نداشته است. برعکس، ممکن است حساب قدیمی‌ای داشته باشد که در فهرست نمایش داده نشود؛ موضوعی که آذرگون آن را به حساب‌های قدیمی و دوره‌ای مربوط می‌داند که هنوز نظام متمرکز حساب‌ها وجود نداشت.
کاربر می‌تواند حساب‌هایی را که لازم دارد نگه دارد و برای بستن حساب‌های اضافی درخواست بدهد. اگر حساب مانع قانونی یا تعهدی نداشته باشد، فرآیند انسداد انجام می‌شود و مانده پول آن به حساب پایه‌ای که خود فرد انتخاب کرده منتقل خواهد شد.
البته حساب‌های متصل به وام و اقساط، حساب‌های جاری دارای تعهد یا حساب‌هایی که مانع دیگری برای بسته‌شدن دارند، بدون تعیین تکلیف آن تعهدات بسته نخواهند شد.
چرا بانک مرکزی سراغ حساب‌های اضافی رفت؟
هدف فقط کم‌کردن یک عدد بزرگ نیست. بانک مرکزی می‌گوید انباشت حساب‌های بانکی، ریسک‌های حقوقی و مالیاتی ایجاد کرده و می‌تواند زمینه استفاده از حساب‌های اجاره‌ای و تراکنش‌های مشکوک را فراهم کند.
همتی در مراسم رونمایی از حسام گفت یکی از اهداف این سامانه مبارزه با پولشویی و جلوگیری از حساب‌های اجاره‌ای است و تأکید کرد برخی افراد ممکن است حساب‌هایی داشته باشند که خودشان از وجود آنها بی‌اطلاع باشند.
رضا بیات، مدیرکل فناوری اطلاعات بانک مرکزی، نیز گفته است حسام بر پایه سامانه «سیاح» ساخته شده؛ پایگاه اطلاعاتی‌ای که اطلاعات حساب‌های افتتاح‌شده در شبکه بانکی طی سال‌های گذشته در آن جمع‌آوری شده است.
به گفته بیات، احراز هویت کاربران هم از همان سازوکار پنجره خدمات دولت انجام می‌شود تا نیازی به مراجعه جداگانه به بانک نباشد.
بیشتر از ۱۰ حساب دارید؛ چه می‌شود؟
اینجا یک نکته مهم وجود دارد: داشتن بیش از ۱۰ حساب بانکی ممنوع نشده است.
اما اگر فرد حساب‌هایش را تعیین تکلیف کند و همچنان بیش از ۱۰ حساب فعال داشته باشد، برای افتتاح حساب جدید باید توضیح دهد چرا به حساب دیگری نیاز دارد.
آذرگون می‌گوید در چنین شرایطی بانک موظف است «شناسایی مضاعف» انجام دهد و دلیل متقاضی برای افتتاح حساب یازدهم یا بیشتر را بررسی کند. اگر دلیل قابل قبول باشد، امکان افتتاح حساب جدید وجود خواهد داشت.
برای مثال ممکن است بخشی از ۱۰ حساب فرد، حساب‌های جاری، حساب‌های متصل به وام و اقساط یا حساب‌هایی باشند که به دلیل تعهدات مالی امکان بستنشان وجود ندارد. در این صورت داشتن حساب یازدهم به‌خودی‌خود ممنوع نیست.
بنابراین فعلاً قرار نیست بانک مرکزی صرفاً به دلیل عبور تعداد حساب‌های یک نفر از عدد ۱۰، حساب‌های او را ببندد. ماجرا این است که حساب‌های فراموش‌شده و مازاد تعیین تکلیف شوند و از این پس افتتاح حساب‌های متعدد بدون دلیل، سخت‌تر شود.