صبح پنجشنبه ۲ مهر ۱۴۰۵، نشانههای دیپلماسی دوباره در چند جبهه ظاهر شده است؛ تهران با کییف از جلوگیری از تشدید تنش میگوید و همزمان جدال لفظی ایران و کانادا ادامه دارد. در بازارها نیز همین دوگانگی دیده میشود: نفت پس از جهش روز قبل عقب نشسته، اما قیمتها همچنان بالا هستند و سرمایهگذاران هنوز ریسک جنگ و اختلال در عرضه را کنار نگذاشتهاند.
عراقچی و وزیر خارجه اوکراین از کاهش تنش گفتند
آندری سیبیها، وزیر خارجه اوکراین، اعلام کرد با عباس عراقچی، وزیر خارجه ایران، دیدار کرده و دو طرف درباره «گامهای متقابل برای جلوگیری از تشدید بیشتر تنشها میان دو کشور» گفتوگو کردهاند.
این دیدار در شرایطی انجام شده که روابط تهران و کییف طی سالهای جنگ اوکراین پرتنش بوده است. آنچه فعلاً از این گفتوگو منتشر شده، بیش از آنکه از حل اختلافات خبر دهد، نشانهای از تلاش دو طرف برای جلوگیری از وخیمتر شدن روابط است.
ایران و کانادا؛ جدال بر سر سخنان کارنی
همزمان با این تحرک دیپلماتیک، تنش لفظی ایران و کانادا ادامه دارد. اسماعیل بقایی، سخنگوی وزارت خارجه ایران، از مارک کارنی، نخستوزیر کانادا، انتقاد کرده و گفته است او تهدید به «نابودی ایران» را صرفاً به «سخن گفتن با زبان جنگ» بازتعریف کرده است.
اظهارات بقایی واکنشی به موضع نخستوزیر کانادا درباره تنشهای ایران و آمریکا است و نشان میدهد در کنار تلاشها برای باز نگه داشتن مسیرهای دیپلماتیک، مناقشه بر سر روایت جنگ و تهدیدهای مطرحشده همچنان ادامه دارد.
نفت بخشی از جهش دیروز را پس داد
بازار نفت نخستین واکنش اقتصادی صبح پنجشنبه را به سیگنالهای تازه دیپلماتیک نشان داد. نفت برنت پس از جهش ۴ درصدی روز چهارشنبه، ۰٫۹ درصد کاهش یافت و به ۱۰۲٫۱۶ دلار در هر بشکه رسید. نفت آمریکا نیز با افت ۰٫۸ درصدی در ۹۱٫۳۹ دلار معامله شد.
یک مقام ارشد ایرانی به رویترز گفته تهران در حال بررسی پاسخ واشنگتن به پیشنهادهای صلح ایران است؛ پیشنهادهایی که رفع محاصره دریایی بنادر ایران و بازگشایی تنگه هرمز را در اولویت قرار میدهد.
با این حال، افت صبح امروز هنوز به معنای تخلیه ریسک جنگ از بازار نیست. برنت همچنان بالای ۱۰۰ دلار قرار دارد و کاهش کمتر از یک درصدی امروز تنها بخشی از افزایش ۴ درصدی جلسه قبل را جبران کرده است. بازار فعلاً به احتمال دیپلماسی واکنش نشان داده، نه به پایان بحران.
بازارهای جهانی زیر فشار نفت و اوراق
تصویر گستردهتر بازارهای جهانی نیز چندان آرام نیست. رویترز در گزارش صبحگاهی خود نوشته اثر افزایش قیمت نفت از بازار انرژی به زنجیرههای تأمین و انتظارات تورمی سرایت کرده و بانکهای مرکزی همچنان لحن سختگیرانهای دارند.
بازده اوراق ۱۰ ساله دولت ژاپن پس از بازگشایی بازار این کشور به بالاترین سطح در ۳۰ سال گذشته رسید. بازارهای سهام آسیا نیز عمدتاً تحت فشار بودند و قراردادهای آتی شاخصهای اصلی اروپا و آمریکا کاهش یافتند. همزمان، سرمایهگذاران منتظر دیدار دونالد ترامپ و شی جینپینگ هستند؛ دیداری که ایران، تایوان، تجارت و هوش مصنوعی از موضوعات مورد انتظار آن است. واشنگتن و پکن نیز به گفته وزیر خزانهداری آمریکا برای تمدید آتشبس تجاری به توافق رسیدهاند.
نفت در مرکز این تصویر قرار دارد. افزایش قیمت انرژی فشار تورمی را بالا نگه میدارد و میتواند دست بانکهای مرکزی را برای کاهش نرخ بهره ببندد؛ در مقابل، هر نشانهای از کاهش تنش ایران و آمریکا و بهبود جریان عرضه از خاورمیانه بخشی از این فشار را کم میکند. همین حساسیت باعث شده خبرهای دیپلماتیک تهران و واشنگتن تقریباً بلافاصله در قیمت نفت منعکس شوند.
صبح پنجشنبه بنابراین با یک تغییر ظریف آغاز شده است: دیپلماسی دوباره وارد محاسبات بازار شده، اما هنوز جای ریسک جنگ را نگرفته است. نفت کمی عقب آمده، در حالی که بازار اوراق و سهام همچنان اثر ماههای پرتنش گذشته را با خود حمل میکنند.