صبح پنجشنبه ۲۶ شهریور با نشانههایی متضاد از خاورمیانه آغاز شده است. دونالد ترامپ از گفتوگوی مستقیم با ایران و نزدیکشدن به پایان جنگ سخن میگوید و تهران از مسیر دیپلماتیک چین استقبال کرده؛ اما همزمان جنگ در یمن و جنوب لبنان ادامه دارد و دولت آمریکا در پی فروش ۴۰ هزار بمب به اسرائیل است. در بازارها نیز نفت از اوج اخیر عقب نشسته و جدال تازه ترامپ و فدرال رزرو بر سر نرخ بهره به یکی از محورهای معاملات تبدیل شده است.
ترامپ از گفتوگوی مستقیم گفت؛ تهران از طرح چین حمایت کرد
دونالد ترامپ گفته آمریکا «امیدوار است به پایان» جنگ با ایران نزدیک شده باشد و تأکید کرده که با طرف ایرانی «مستقیماً» صحبت کرده است. او جزئیاتی از زمان، سطح یا محتوای این گفتوگو ارائه نکرده است.
در سوی دیگر، عباس عراقچی رایزنیهای خود با مقامهای چینی را موفقیتآمیز توصیف کرده و از چهار اصل پیشنهادی شی جینپینگ برای صلح منطقهای حمایت کرده است. این اصول بر همزیستی کشورهای همسایه، احترام به حاکمیت و تمامیت ارضی، رعایت حقوق بینالملل و ایجاد توازن میان امنیت و توسعه اقتصادی تأکید دارد.
کنار هم قرار گرفتن این دو خبر نشان میدهد در کنار ادامه جنگ، مسیرهای سیاسی نیز فعال ماندهاند؛ هرچند در اطلاعات منتشرشده هنوز نشانهای از توافق مشخص میان تهران و واشنگتن دیده نمیشود.
فشار از واشنگتن؛ تحریم ایران و محدودیت ویزای فلسطینیها
مجلس نمایندگان آمریکا با ۲۶۲ رأی موافق در برابر ۱۵۹ رأی مخالف طرحی را تصویب کرده که فشار اقتصادی بر ایران و روسیه را افزایش میدهد. این مصوبه همچنین قانون تحریمهای ایران مصوب سال ۱۹۹۶ را که قرار بود امسال منقضی شود، پنج سال دیگر تمدید میکند. سنا پیشتر این طرح را تصویب کرده و اکنون مصوبه برای امضای ترامپ ارسال شده است.
همزمان واشنگتن محدودیتهای ویزایی علیه مقامهای تشکیلات خودگردان فلسطین و اعضای سازمان آزادیبخش فلسطین را گسترش داده است. خبرگزاری فرانسه نیز به نقل از یک منبع آگاه گزارش داده که آمریکا برای دومین سال متوالی برای محمود عباس بهمنظور حضور در مجمع عمومی سازمان ملل ویزا صادر نکرده است.
آمریکا در پی فروش ۴۰ هزار بمب به اسرائیل
دولت ترامپ در پی فروش بسته تسلیحاتی ۲.۸ میلیارد دلاری شامل حدود ۴۰ هزار بمب به اسرائیل است؛ معاملهای که در صورت انجام، یکی از بزرگترین فروشهای تسلیحاتی از این نوع در سالهای اخیر خواهد بود.
این طرح در کنگره با مخالفتهایی روبهرو شده است. کریس ون هولن، سناتور دموکرات، گفته برای جلوگیری از اجرای آن تلاش خواهد کرد و برنی سندرز نیز از کنگره خواسته فروش این تسلیحات را رد کند.
همزمان تنش در جبهه لبنان ادامه دارد. خبرگزاری رسمی لبنان از حملات اسرائیل به چند نقطه در جنوب این کشور خبر داده است. در جنوب بیروت نیز حامیان حزبالله و خانوادههای ساکنان مناطق آسیبدیده علیه تخریب روستاهای جنوبی و ادامه حضور نیروهای اسرائیلی تجمع کردند.
یمن دوباره به کانون جنگ برگشت
در جبهه دیگر، حوثیها میگویند جنگندههای عربستان سعودی یمن را هدف حملات گسترده قرار دادهاند و همزمان از پرتاب پهپاد و موشک به سوی شهرهای عربستان خبر دادهاند. این درگیریها پس از پیشروی سریع حوثیها و تثبیت بخشی از مواضع تازه آنها شدت گرفته است.
مالزی، مالدیو و بنگلادش حملات حوثیها به عربستان را محکوم کردهاند. آنتونیو گوترش، دبیرکل سازمان ملل نیز با اشاره به تشدید درگیریها خواستار کاهش تنش و بازگشت به دیپلماسی شده است.
اهمیت این جبهه فقط نظامی نیست. حمله به خط لوله شرق به غرب عربستان، مسیری را مختل کرده که پس از محدود شدن مسیر هرمز، برای رساندن نفت عربستان به دریای سرخ اهمیت بیشتری پیدا کرده بود.
نفت عقب نشست؛ عربستان مسیر عمان را باز کرد
قیمت نفت صبح پنجشنبه برای دومین روز متوالی کاهش یافت. نفت برنت با ۱.۲ درصد افت به ۱۰۴.۵۹ دلار و نفت آمریکا با ۱.۱ درصد کاهش به ۱۰۱.۲۹ دلار در هر بشکه رسید. هر دو شاخص روز چهارشنبه نیز حدود سه دلار ارزان شده بودند.
محرک اصلی افت تازه، خبر عرضه محمولههای بیشتر نفت عربستان از مسیر عمان است. پس از آسیب دیدن دو ایستگاه پمپاژ خط لوله شرق به غرب و توقف بارگیری در ینبع، ریاض نفت بیشتری را از طریق انتقال کشتیبهکشتی در نزدیکی بندر صحار عمان به پالایشگاههای آسیایی پیشنهاد کرده است. این مسیر بخشی از نگرانی فوری بازار درباره کمبود عرضه را کاهش داده است.
در کنار آن، انتظار برای پیشرفت در مسیر کاهش تنشهای خاورمیانه پیش از نشست هفته آینده آمریکا و چین نیز به گفته تحلیلگران مانع بازگشت قیمتها به اوجهای اخیر شده است.
هرمز باز است یا در محاصره؟ دو روایت از یک آبراه
در حالی که ایران از محاصره تنگه هرمز سخن میگوید، فرماندهی مرکزی آمریکا روایت متفاوتی ارائه کرده است. سخنگوی این فرماندهی میگوید تردد تجاری در تنگه همچنان جریان دارد و نیروهای آمریکایی از اوایل ماه مه به عبور کشتیهایی حامل بیش از ۹۰۰ میلیون بشکه نفت خام کمک کردهاند.
امانوئل مکرون نیز پس از گفتوگو با مقامهای عراق، عربستان و قطر گفته اولویت باید بازگرداندن آزادی کشتیرانی در هرمز باشد. رئیسجمهوری فرانسه در عین حال بر ایجاد مسیرهای جایگزین انتقال انرژی برای کاهش وابستگی راهبردی به این آبراه تأکید کرده است.
بنابراین افت امروز نفت بیش از آنکه به معنای رفع خطر هرمز باشد، حاصل پیدا شدن یک مسیر تنفسی تازه برای عرضه است؛ در حالی که جنگ، آسیب زیرساختهای عربستان و اختلاف بر سر وضعیت هرمز همچنان در قیمتها حضور دارند.
آمریکا برای رساندن بنزین، محدودیت کامیونها را کاهش داد
اثر شوک انرژی از بازار نفت به شبکه توزیع داخلی آمریکا نیز رسیده است. دولت ترامپ بهطور موقت مقررات مربوط به ساعات کار رانندگان کامیونهای حامل بنزین و گازوئیل را تسهیل کرده است.
شان دافی، وزیر حملونقل آمریکا، میگوید هدف جلوگیری از تأخیر در رساندن سوخت، کمبود احتمالی و افزایش بیشتر قیمتهاست. بر اساس مقررات موقت، رانندگان در صورتی که خسته نباشند میتوانند ساعات بیشتری رانندگی کنند.
این تصمیم یکی از ملموسترین نشانههای سرایت اختلال انرژی خاورمیانه به اقتصاد روزمره آمریکاست: مسئله دیگر فقط قیمت هر بشکه نفت نیست، بلکه رساندن بنزین و گازوئیل به جایگاهها و جلوگیری از اختلال در حمل سایر کالاها نیز مطرح است.
ترامپ نرخ یکدرصدی میخواهد
ترامپ به تصمیم فد برای کاهش نرخ بهره واکنش نشان داد. او مستقیماً در برابر سیاست فدرال رزرو ایستاد و خواستار آن شد که نرخ بهره آمریکا به یک درصد یا کمتر کاهش یابد. ترامپ استدلال کرده که آمریکا «بهترین اعتبار در جهان» را دارد و با سرمایهگذاریهای تازه روبهروست و بنابراین نرخها باید سریع پایین بیایند.
فدرال رزرو چهارشنبه نرخ بهره را ۰.۲۵ واحد درصد افزایش داد و به محدوده ۳.۷۵ تا ۴ درصد رساند. تازهترین پیشبینیها نیز نشان میدهد ۱۶ نفر از ۱۸ سیاستگذار بانک مرکزی دستکم یک افزایش دیگر تا پایان امسال را پیشبینی میکنند.
این شکاف حالا روشنتر شده است: کاخ سفید هزینه پول بسیار ارزانتری میخواهد، در حالی که بانک مرکزی هنوز خطر تورم، از جمله فشار ناشی از افزایش هزینه انرژی، را جدی میبیند.
طلا از کف ششهفتهای برگشت؛ فلزات گرانبها سبز شدند
طلا که چهارشنبه تا نزدیکی پایینترین سطح شش هفته گذشته عقب رفته بود، صبح پنجشنبه ۱.۱ درصد افزایش یافت و به ۴۳۱۰.۴۹ دلار در هر اونس رسید.
نقره نیز ۱.۴ درصد بالا رفت و به ۶۳.۸۳ دلار رسید؛ پلاتین ۱.۶ درصد و پالادیوم ۲ درصد افزایش قیمت داشتند.
بازار طلا اکنون میان دو نیروی مخالف قرار گرفته است. نرخ بهره بالاتر جذابیت دارایی بدون سودی مانند طلا را کاهش میدهد، اما عقبنشینی نفت میتواند فشار تورمی را سبکتر کند. یک تحلیلگر بازار به رویترز گفته بخش مهمی از پیام انقباضی فدرال رزرو پیشتر در قیمتها منعکس شده و بخشی از رشد امروز طلا نیز فنی است.
گلدمن ساکس افت کرد؛ بازار بانکها محتاطتر شد
در والاستریت، سهام گلدمن ساکس نزدیک ۴ درصد پایین آمد. دیوید سولومون، مدیرعامل این بانک، گفته کسبوکار معاملات سهام همچنان بسیار قدرتمند است، اما فعالیت در بخش اوراق با درآمد ثابت، ارز و کالا در سهماهه سوم کمی ضعیفتر شده است.
تصویر بانکداری سرمایهگذاری نیز آرامتر شده است. دادههای دیلوجیک نشان میدهد درآمد جهانی این صنعت از ابتدای سهماهه سوم تا ۱۵ سپتامبر به حدود ۲۱.۲ میلیارد دلار رسیده، در حالی که در مدت مشابه سال گذشته نزدیک ۲۳.۸ میلیارد دلار بود.
گلدمن ساکس همزمان انتظار دارد هزینههای غیرمرتبط با حقوق و مزایا حدود ۵۰۰ میلیون دلار افزایش یابد. به این ترتیب، بازارهای صبح پنجشنبه فقط هرمز و نفت را نمیسنجند؛ افزایش نرخ بهره آمریکا بار دیگر هزینه پول، درآمد بانکها و مسیر سرمایهها را نیز به مرکز توجه بازگردانده است.