گمرک ایران با صدور بخشنامه‌ای تازه، واردات چند مدل لوکس و پرطرفدار ژاپنی را به مسیری محدود و خاص هدایت کرد.

بر اساس گزارش پدال از این ابلاغیه، تویوتا لندکروزر هیبرید، لکسوس LX600 و لکسوس LX700 فقط از طریق واردات توسط ایرانیان مقیم خارج از کشور امکان ورود دارند و برای شرکت‌های واردکننده، ثبت سفارش تجاری معمول پیش‌بینی نشده است.

این محدودیت بر پایه‌ ابلاغیه‌ ۳۱ مرداد ۱۴۰۵ و با استناد به مکاتبات وزارت صنعت، معدن و تجارت و سازمان توسعه تجارت صادر شده است.

مطابق متن بخشنامه، افراد واجد شرایط قانونی فقط می‌توانند برای یک دستگاه خودروی سواری شخصی اقدام کنند؛ واردات نیز باید با تامین منابع مالی بدون انتقال ارز انجام شود و خودروها از همه الزامات فنی و استانداردهای ترخیص گمرکی عبور کنند.

محدوده‌ واقعی تصمیم

در ظاهر، مسیر ورود این خودروها باز شده، اما جزئیات بخشنامه نشان می‌دهد که با یک گشایش عمومی روبه‌رو نیستیم. مسیر تعریف‌شده، محدود، شخصی و غیرتجاری است؛ بنابراین دست شرکت‌های واردکننده همچنان بسته می‌ماند و امکان شکل‌گیری عرضه‌ گسترده از کانال رسمی دیده نمی‌شود.

در بخش‌های مرتبط با محتوای منتشر شده نیز به مدل‌های مختلفی از همین خانواده اشاره شده بود، از جمله تویوتا لندکروزر ۲۰۲۵، لکسوس LX600 و حتی تویوتا لندکروزر ۲۰۲۶. با وجود این، ابلاغیه‌ فعلی تمرکز را از بازار تجاری به واردات موردی منتقل کرده و برای هر متقاضی فقط یک خودرو در نظر گرفته شده است.

تناقض قدیمی در سیاست واردات

این بخشنامه بار دیگر یک تناقض قدیمی را آشکار می‌کند. از یک سو، سیاست‌گذار از تنوع‌بخشی به بازار، افزایش رقابت و دسترسی مصرف‌کننده به خودروهای روز دنیا سخن می‌گوید؛ از سوی دیگر، برای برخی خودروها مسیرهایی استثنایی و به‌شدت محدود تعریف می‌شود. نتیجه، بازاری است که در آن ورود کالا ممکن می‌شود، اما رقابت پایدار شکل نمی‌گیرد.

اگر هدف، تنظیم بازار و افزایش عرضه باشد، مسیر مؤثرتر می‌تواند ایجاد یک چارچوب شفاف، قابل پیش‌بینی و رقابتی برای واردات باشد. وقتی یک محصول خاص تنها از یک کانال وارد می‌شود، ظرفیت اثرگذاری آن بر قیمت، تیراژ و دسترسی عمومی به‌طور طبیعی محدود می‌ماند.

پیامدهای کوتاه‌مدت و بلندمدت

در کوتاه‌مدت، احتمال افزایش تعداد محدودی لندکروزر و LX700h در خیابان‌های کشور وجود دارد. با این حال، چنین تصمیمی به‌تنهایی بعید است بازار را رقابتی کند یا قیمت‌ها را به‌صورت محسوس متعادل سازد.

اثر مهم‌تر، اگر قرار باشد رخ دهد، زمانی ظاهر می‌شود که سیاست واردات از مدل مجوز برای گروه‌های خاص به سمت رقابت واقعی میان واردکنندگان و عرضه‌ مستمر خودرو حرکت کند.

فعلا نشانه‌ روشنی از چنین چرخشی در این بخشنامه دیده نمی‌شود و مسیر جدید بیشتر شبیه یک استثنای اداری است تا باز شدن واقعی بازار.

نظر شما درباره این محدودیت تازه در واردات خودرو چیست؟