قرار بود یک خبر مهم برای اقتصاد ایران باشد؛ پس از امضای تفاهمنامه میان تهران و واشنگتن، آزادسازی بخشی از داراییهای بلوکهشده ایران به یکی از مهمترین بخشهای این توافق تبدیل شد؛ منابعی که میتوانست بخشی از فشارهای مالی ناشی از تحریمها را کاهش دهد.
اما عبدالناصر همتی رئیس کل بانک مرکزی در گفتوگوی ویژه خبری هفته گذشته اعلام کرد که تاکنون هیچ بخشی از پولهای بلوکهشده در چارچوب این تفاهمنامه آزاد نشده است.
همین موضوع یک سؤال مهم ایجاد کرده؛ چرا داراییهایی که قرار بود پس از این تفاهمنامه آزاد شوند، هنوز به ایران بازنگشتهاند؟
بررسیهای زومان نشان میدهد گره اصلی، نه در اصل تفاهم، بلکه در مسیر انتقال پول است.
بخش نخست این داراییها که حدود ۶ میلیارد دلار بود و قرار بود قطر از سمت خود به ایران پرداخت کند، به دلیل محدودیتهای ناشی از تحریمها با مشکل مواجه شد.
ایران ابتدا پیشنهاد داد این مبلغ به حسابی در روسیه منتقل شود؛ اما تحریمهای آمریکا و اروپا علیه مسکو که سیستم مالی و مبادلات بانکی را هم شامل می شد باعث شد قطر نتواند این پیشنهاد را اجرایی کند؛ چرا که دوحه تمایلی به قرار گرفتن در معرض تحریم ها نداشت.
اما ماجرا همینجا تمام نشد.
پس از به بنبست رسیدن مسیر روسیه، قطر پیشنهاد انتقال این منابع به چین را مطرح کرد؛ اما این مسیر برای ایران با مانع مواجه شد.
به دلیل تحریمهای ایران، امکان گشایش حساب بانکی برای ایران فراهم نبود./
در نهایت، پولی که قرار بود با یک تفاهمنامه سیاسی آزاد شود، در پیچوخم محدودیتهای بانکی و تحریمها گرفتار شد؛ نشانهای از اینکه حتی توافق بر سر آزادسازی منابع، بدون پیدا شدن مسیر امن انتقال پول، الزاماً به بازگشت واقعی داراییها منجر نمیشود.