سازمان تأمین اجتماعی از طراحی ابزار مالی جدیدی با نام «تکو» خبر داده است؛ ابزاری که قرار است برای مدیریت بدهیها و مطالبات این سازمان مورد استفاده قرار گیرد.
به گزارش زومان، سازمان تأمین اجتماعی از یک طرف از مجموعههایی مانند دولت و برخی کارگاههای تولیدی طلب دارد و از طرف دیگر به بیمارستانها، داروخانهها، دانشگاههای علوم پزشکی و پیمانکاران بدهکار است.
براساس گزارش ایرنا، ایده «تکو» این است که بخشی از این بدهیها بدون نیاز به جابهجایی فوری پول نقد، در یک زنجیره مالی تسویه شود.
تکو دقیقاً چیست؟
برای ساده شدن ماجرا، فرض کنید تأمین اجتماعی به یک داروخانه بدهکار است، اما همزمان از یک مجموعه دیگر طلب دارد. در روش معمول باید ابتدا طلب وصول شود و سپس پول به داروخانه پرداخت شود؛ فرایندی که ممکن است به دلیل کمبود نقدینگی یا تأخیر در پرداختها طولانی شود.
در طرح جدید، بخشی از این طلب یا بدهی میتواند در قالب «تکو» ثبت شود. داروخانهای که از تأمین اجتماعی طلبکار است، میتواند این توکن را دریافت کند و در همان شبکه مالی برای تسویه یا دریافت مطالبات دیگر به کار ببرد.
به زبان ساده، تکو چیزی شبیه یک حواله اعتباری برای بدهیها و مطالبات تأمین اجتماعی است.
آیا تکو همان ارز دیجیتال است؟
خیر. این یکی از مهمترین تفاوتهایی است که تأمین اجتماعی روی آن تأکید دارد.
تکو قرار نیست مانند بیتکوین یا سایر رمزارزها در بازار آزاد معامله شود و قرار هم نیست تبدیل به پول جدیدی برای استفاده عمومی مردم شود. کاربرد آن فعلاً در یک شبکه مشخص از بدهکاران و طلبکاران سازمان تأمین اجتماعی تعریف شده است.
بنابراین وقتی از «توکن تأمین اجتماعی» صحبت میشود، نباید تصور کرد با یک رمزارز جدید مواجه هستیم.
پس بازنشستگان چرا درباره تکو میشنوند؟
چون یکی از نگرانیهایی که با مطرح شدن این طرح ایجاد شده، این است که آیا ممکن است در آینده حقوق بازنشستگان بهجای پول نقد با توکن پرداخت شود؟
پاسخ تأمین اجتماعی در شرایط فعلی منفی است.
مقداد نادری مشاور معاونت مالی سازمان تأمین اجتماعی گفته است تکو در مرحله فعلی به هیچ عنوان قرار نیست جای پرداخت نقدی و مستقیم مستمری را بگیرد. بنابراین حقوق بازنشستگان همچنان به شکل معمول پرداخت خواهد شد.
آیا ممکن است بازنشستگان در آینده تکو دریافت کنند؟
این احتمال بهطور کامل کنار گذاشته نشده، اما تأمین اجتماعی برای آن یک شرط مطرح کرده است: استفاده از تکو باید برای بازنشسته منفعت بیشتری ایجاد کند.
نادری برای توضیح این موضوع مثال زده که اگر ۱۰۰ واحد توکن در اختیار یک فرد قرار بگیرد، باید بتواند قدرت خریدی معادل ۱۱۵ واحد برای او ایجاد کند. در غیر این صورت، استفاده از چنین ابزاری برای مستمریبگیر توجیهی نخواهد داشت.
یعنی حتی اگر در آینده تکو به خدمات بازنشستگان اضافه شود، قرار نیست صرفاً جای پول نقد را بگیرد؛ باید مزیت اضافهای برای دارنده آن ایجاد کند.
چه کسانی فعلاً از تکو استفاده میکنند؟
جامعه هدف اولیه این طرح، بازنشستگان نیستند. تکو فعلاً برای مجموعههایی طراحی شده که با تأمین اجتماعی رابطه مالی دارند؛ از جمله
- بیمارستانها و مراکز درمانی
- داروخانهها
- دانشگاههای علوم پزشکی
- پیمانکاران
- سایر طلبکاران تأمین اجتماعی
پس از تأیید قطعی طلب این مجموعهها، امکان ثبت آن در قالب توکن فراهم میشود و تکو میتواند در زنجیره بدهکاران و طلبکاران سازمان گردش کند.
بانکها نیز میتوانند با استفاده از بسترهای الکترونیکی، امکان انتقال، تسویه یا تأمین مالی با این ابزار را فراهم کنند.
چرا تأمین اجتماعی سراغ چنین ابزاری رفته است؟
مسئله اصلی، حجم بالای بدهیها و مطالبات و محدودیت نقدینگی است.
سازمان تأمین اجتماعی ممکن است همزمان میلیاردها تومان از یک بخش طلبکار و به بخش دیگری بدهکار باشد. اگر همه این تسویهها فقط به پول نقد وابسته باشد، هر تأخیر در وصول یک طلب میتواند پرداخت به طلبکار بعدی را نیز عقب بیندازد.
هدف تکو این است که بخشی از این زنجیره بدون انتظار برای جابهجایی کامل پول نقد حرکت کند و پرداخت مطالبات، بهخصوص در حوزه درمان و دارو، سریعتر انجام شود.