به گزارش زومان به نقل از پولتیکو آتشبس شکننده و یکماهه آمریکا و ایران، در حالی رو به پایان میرود که اگر در لحظههای آخر توافقی برای تمدید آن حاصل نشود، فردا دوشنبه منقضی خواهد شد؛ آتشبسی که میتوانست به جنگ میان دو کشور پایان دهد.
در پشت صحنه، گفتوگوها همچنان متوقف مانده و نشانهای از پیشرفت فوری دیده نمیشود.
یک مقام ارشد کاخ سفید که برای توضیح روند مذاکرات خواست ناشناس بماند، در گفتوگو با پولتیکو وضعیت میان دو کشور را پیش از ضربالاجل انقضای آتشبس در روز دوشنبه «ثابت» توصیف کرد و گفت تا عصر جمعه هیچ خبری از تمدید قریبالوقوع نشنیده است.
او مدعی شد:
«فرقی نمیکند چقدر نزدیک یا دور باشیم؛ مهم این است که ایران بخواهد پای میز بیاید و با یک توافق موافقت کند. فعلا چنین چیزی رخ نداده است».
رویترز این هفته گزارش داد که مذاکرهکنندگان ایرانی نیز اشاره کردهاند که دو کشور همچنان در گفتگوها برای احیای توافق موقتی که دونالد ترامپ در ماه ژوئن در فرانسه امضا کرد، در بنبست هستند. موارد مورد اختلاف شامل وضعیت داراییهای مالی مسدودشده ایران و عملیات کشتیرانی در تنگه هرمز، از جمله محاصره جاری توسط آمریکا، است.
جیمز جفری، سفیر پیشین آمریکا که در سه دولت پیاپی، از جمله در دورهی نخست ترامپ، در خاورمیانه خدمت کرده، معتقد است:
«هر دو طرف در این مقطع منافع شخصی خود را در ادامه آتشبس-محاصره میبینند، زیرا هر کدام فکر میکنند این ممکن است برای آنها کارساز باشد و هر کدام فکر میکنند جایگزینهایی مانند تشدید تنش نظامی یا «تسلیم» — برای آمریکا مطالبات جدید و عظیم ایران، برای ایران بازگشت به [یادداشت تفاهم] — کمتر مطلوب هستند.»
پولتیکو میافزاید که ایران در روزهای اخیر مطالبات خود را برای آتشبس افزایش داده و جبران خسارتهای ناشی از جنگ، آزادسازی داراییهای مسدودشده و توقف همهی تهدیدها علیه ایران، از جمله علیه نیروهای نیابتی در دیگر کشورها، را به فهرست خواستهها افزوده است.
حملات فعال در منطقه پیچیدگی دیگری است که تهدید میکند هر لحظه درگیری را تشدید کند. روز پنجشنبه، دو تانکر که از تنگه عبور میکردند توسط پهپادها مورد اصابت قرار گرفتند.
بنبست جنگ ایران در آستانه انتخابات میاندورهای آمریکا
پولتیکو میگوید با فرض اینکه ضربالاجل فرا برسد و بگذرد، بنبست در پسزمینه انتخابات میاندورهای آمریکا که کمتر از سه ماه دیگر برگزار میشود و توسط رأیدهندگان کلافه و خسته از جنگ تعیین تکلیف خواهد شد، ادامه خواهد یافت. بر اساس گزارش انجمن خودرو آمریکا (AAA)، قیمت بنزین که در حال کاهش بود، این هفته دوباره شروع به افزایش کرد و روز جمعه به ۴.۰۸ دلار رسید
کاخ سفید امیدوار است کارزار فشار اقتصادی، که با تهدید به محاصرهی نامحدود سواحل ایران همراه شده، تهران را پای میز مذاکره بیاورد. اسکات بسنت، وزیر خزانهداری به نیوزمکس گفت دولت هفتهی آینده کارزار «انزوای اقتصادی» را علیه ایران بهراه میاندازد. یک مقام دوم کاخ سفید، که او هم خواست ناشناس بماند، گفت ترامپ تمامی «گزینهها را در صورت امتناع ایران از توافق حفظ میکند.»
ترامپ بارها به وضعیت وخیم مالی ایران اشاره کرده و کمبود سوخت، تورم سنگین و ناآرامی روبهافزایش را نشانهی ضعف موقعیت مذاکرهای تهران دانسته است.
کرولاین لیویت، سخنگوی کاخ سفید هم به خبرنگاران گفت:
ابزارهای بیشتری در اختیار ماست که میتوانیم از آنها برای ادامه تنبیه ایران و فلج کردن اقتصادشان استفاده کنیم، اقتصادی که همین الان هم در وضعیت بسیار ضعیفی قرار دارد.
با این حال، روشن نیست که فشار اقتصادی بتواند تهران را که تاکنون با وجود تهدیدهای فیزیکی و اقتصادی دوام آورده، به پذیرش توافق وادار کند. یک فرد آشنا با مذاکرات به پولتیکو گفت:
من فکر میکنم [دولت ترامپ] متوجه خواهد شد که آستانه تحمل درد ایران برای کارساز بودن فشار اقتصادی، بیش از حد بالا است. و اگر این [برنامه] بخواهد شانسی برای تثبیت قبل از انتخابات داشته باشد، آنها باید خیلی سریع عمل کنند.»
بنی سبتی، پژوهشگر برنامهی ایران در مؤسسهی مطالعات امنیت ملی در تلآویو، معتقد است سیل مداوم تهدیدهای ترامپ فقط موضع تهران را سختتر میکند. او گفت که رهبری ایران احتمالا دست بالا را در مذاکرات میبیند و هنگامی این برداشت تقویت میشود که تهدیدهای ترامپ توخالی از آب درآیند.
سبتی مدعی شد:
«این موضوع به روانشناسی مربوط است، نه به اینکه من از نظر فیزیکی چقدر قوی هستم، آنطور که غرب مسائل را اندازهگیری میکند. در چشمان آنها، آنها اکنون بسیار قدرتمند هستند. آنها در حال کنترل جهان هستند.»
به گفتهی او، بخشی از همین ایدئولوژی میتواند پشتِ خواستهی ایران برای اجازهی دریافت عوارض یا سایر هزینههای عبور در تنگهی هرمز باشد؛ درخواستی که آمریکا همچنان با آن مخالفت میکند. مقام ارشد کاخ سفید تأکید کرد که هرگونه عوارض یا هزینهی عبور از تنگه برای واشنگتن «خط قرمز» است و گفت «نه عوارض. نه هزینه. نه کنترل. هر طور که کسی بخواهد نامش را بگذارد، برای ما خط قرمز است».
نظر شما دربارهی بنبست مذاکرات آمریکا و ایران چیست؟