به گزارش زومان، بانک مرکزی با تصویب ایین ابزار مالی جدید هدفش این است: ارزهای در اختیار شرکتها و مؤسسات جمع شود و برای اجرای پروژههای تولیدی و اقتصادی استفاده شود.
بر اساس این طرح، برای هر پروژه حداکثر ۵۰ میلیون یورو میتوان منابع جذب کرد و مدت این سرمایهگذاری هم حداکثر ۴ سال است.
این گواهیها ارزی هستند؛ یعنی میتوان با یورو یا معادل آن به ارزهای معتبر دیگر سرمایهگذاری کرد و اصل پول و سود هم در نهایت به صورت ارز پرداخت میشود. سود هم قطعی است، اما نرخ آن از قبل برای همه یکسان اعلام نشده و با پیشنهاد بانک عامل و تأیید بانک مرکزی تعیین میشود.
اگر بخواهیم توضیحش بدهیم، یعنی: ارز بده، سود ارزی بگیر.
اما این طرح برای همه افراد نیست؛ مخاطب اصلی آن شرکتها و اشخاص حقوقی هستند. حالا سؤال اینجاست که دقیقا چه اتفاقی قرار است بیفتد؟
اگر یک شرکت ارز داشته باشد، چه کار میتواند بکند؟ اگر این دلار فعلاً برای شرکت مصرفی ندارد، میتواند آن را در قالب یک گواهی سپرده ارزی سرمایهگذاری کند و در مقابل، در سررسید اصل ارز به همراه سود ارزی دریافت کند. یعنی شرکت ارز میدهد و قرار نیست ارز خود را به ریال تبدیل کند و بعد سود ریالی بگیرد.
طبق دستورالعمل بانک مرکزی، اصل و سود این سپرده باید به صورت ارزی تسویه شود و تبدیل آن به ریال ممنوع است. مثلاً اگر شرکتی یورو سپردهگذاری کند، تسویه آن هم به صورت ارزی انجام میشود.
این پول قرار است کجا برود؟
بانک مرکزی میخواهد ارزهای بلااستفاده شرکتها را جمع کند و به سمت طرحهای تولیدی و سرمایهگذاری ببرد. یعنی به جای اینکه ارز شرکتها گوشهای بماند، از آن برای تأمین مالی پروژههای مشخص اقتصادی استفاده شود.
در این سازوکار، منابع ارزی یک شرکت میتواند در نهایت برای تأمین مالی ارزی یک شرکت یا طرح دیگر استفاده شود. به عبارت دیگر بانک مرکزی یک مسیر برای انتقال منابع ارزی از شرکتهای دارای ارز مازاد به شرکتهای نیازمند تأمین مالی ایجاد میکند.
البته این کار مستقیماً وام دادن یک شرکت به شرکت دیگر به شکل معمول نیست؛ همهچیز از طریق گواهی سپرده، مؤسسات اعتباری و سازوکار تعیینشده توسط بانک مرکزی انجام میشود.
بانک مرکزی میخواهد دلار و یوروی شرکتها را وارد چرخه تأمین مالی کند، بدون اینکه این ارزها به ریال تبدیل شوند. برای همین هم مرکز مبادله ایران مسئول اجرای این طرح شده و بانک عامل و ضامن هم در فرآیند حضور دارند.
حتی اگر متقاضی نتواند در زمان مقرر اصل یا سود را پرداخت کند، ضامن موظف است تعهدات پرداختنشده را به صورت ارزی تسویه کند.
در مجموع به زبان ساده، بانک مرکزی میخواهد به شرکتها بگوید: «اگر ارز مازاد دارید، یک گزینه جدید هم دارید؛ ارزتان را سپرده کنید و سود ارزی بگیرید.»