پنج منبع آشنا با این طرح گفتهاند که نسخه تازه پنتاگون، رویکردی را که دههها بهعنوان سیاست ثابت در حوزه هستهای شناخته میشد، به چالش میکشد.
آنطور که انبیسی نیوز گزارش داده، راهبرد پنتاگون در زمان بحران، چارچوب گزینههای هستهای پیش روی رئیسجمهور آمریکا را شکل میدهد و بازنویسی آن در حالی انجام میشود که آمریکا درگیر جنگ با ایران است.
البریج کولبی رئیس بخش سیاستگذاری پنتاگون این بازنگری را در قالب یک بررسی دورهای پیش میبرد؛ روندی که معمولا در هر دولت انجام میشود.
افراد آگاه از موضوع به انبیسی نیوز میگویند: او روز چهارشنبه در یک رویداد نظامی خصوصی در نبراسکا، هنگام بازدید از فرماندهی استراتژیک ایالات متحده که بر نیروهای هستهای کشور نظارت دارد، دیدگاههای خود را مورد بحث قرار دهد.
سلاحهای هستهای تاکتیکی تسلیحاتی با برد کوتاهتر هستند؛ برخلاف سلاحهای هستهای راهبردی، مانند کلاهکهایی که با موشکهای بالستیک قارهپیما حمل میشوند. با اینحال، «تاکتیکی» بودن لزوماً به معنای حملهای محدود، دقیق و کمخسارت نیست؛ قدرت انفجاری و تخریبی این سلاحها میتواند بهاندازه سلاحهای هستهای دوربرد باشد.
به گفته افرادی که با این طرح آشنایی دارند، راهبرد پیشنهادی کلبی برای شرایطی طراحی شده است که در جریان یک جنگ منطقهای، متحدان آمریکا با تهدید یا حمله چین یا روسیه روبهرو شوند.
یکی از مقامهای ارشد وزارت دفاع آمریکا گفت: «دیدگاه ما این است که باید گزینههای هستهای قابلباوری در اختیار داشته باشیم.»
به گفته او، راهبرد پیشنهادی کلبی هیچ گزینهای را از دسترس رئیسجمهور خارج نمیکند؛ بلکه با ارائه گزینههایی عملی و قابلباور، دامنه انتخابهای او را گسترش میدهد و در نتیجه بازدارندگی آمریکا را تقویت میکند.
کلبی مدتهاست بر افزایش نقش سلاحهای هستهای تاکتیکی تأکید دارد. استدلال او این است که دشمنان آمریکا باور نخواهند کرد واشنگتن واقعاً به استفاده از سلاحهای دوربرد برای نابودی نیروهای هستهای یک کشور دشمن فکر کند؛ رویکردی که سالها محور اصلی راهبرد هستهای آمریکا بوده است.
یک مقام ارشد وزارت دفاع در این باره گفت:
برای اینکه بازدارندگی آمریکا در حمایت از متحدانش قابلباور باشد، باید تواناییهای هستهای در اختیار رهبران سیاسی کشور قرار گیرد که بتوان تصور کرد در شرایط واقعی از آنها استفاده خواهند کرد. در غیر این صورت، رهبران فقط میان گزینههای افراطی حق انتخاب خواهند داشت؛ گزینههایی که دشمن آنها را باورپذیر نمیداند و چنین وضعی به بازدارندگی آسیب میزند.
بااینحال، تلاش کلبی برای بازنویسی راهبرد هستهای آمریکا، بحثهای دوران جنگ سرد درباره سیاست هستهای این کشور و شیوه مدیریت زرادخانه برای جلوگیری از وقوع یک جنگ فاجعهبار را دوباره زنده کرده است.
طرح پیشنهادی او نگرانی شماری از قانونگذاران -از جمله جمهوریخواهان و دموکراتهای طرفدار سیاست دفاعی سختگیرانه- را برانگیخته است.
آنها نگراناند این راهبرد استفاده از سلاح هستهای را اقدامی کمخطرتر و عادیتر جلوه دهد یا آمادگی ارتش را برای شرایطی کاهش دهد که رئیسجمهور تصمیم به استفاده از سلاحهای راهبردی دوربرد بگیرد.
از زمان جنگ جهانی دوم و بمباران اتمی هیروشیما و ناگازاکی بهدست آمریکا که به تسلیم ژاپن در سال ۱۹۴۵ انجامید، هیچ سلاح هستهای در جنگ استفاده نشده است.
بااینحال، برنامهریزی و آمادگی برای احتمال وقوع یک درگیری هستهای در سکوت و بهطور مستمر در ساختار دولت آمریکا ادامه داشته است.
آنطور که در گزارش انبیسی آمده، برخی پژوهشگران سیاست هستهای سالهاست با راهبرد دیرینه دولت آمریکا مبنی بر تهدید به حمله پیشدستانه علیه نیروهای هستهای دشمن مخالفت کردهاند.
طرح کلبی بر استفاده احتمالی از سلاحهای هستهای تاکتیکی کوتاهبرد برای دستیابی به اهداف محدود در میدان نبرد تأکید دارد؛ نه سلاحهای راهبردی دوربرد که برای از بین بردن کامل توان جنگی دشمن طراحی شدهاند.
یکی از دستیاران ارشد کنگره که در جریان طرح پیشنهادی قرار گرفته گفت:
تصور مطالعهای که با موضع اعلامشده رئیسجمهوری ترامپ برای دوباره بزرگ کردن بازدارندگی هستهای ما تا این اندازه ناسازگار باشد، دشوار است. او آشکارا گزینهها و توانمندیهای بیشتری میخواهد، نه کمتر. این مطالعه واقعاً از نظر سطح فناوری پایین است.
برخی پژوهشگران هستهای هشدار میدهند که با افزایش زرادخانه هستهای چین، راهبرد کنونی آمریکا خطر شکلگرفتن یک رقابت تسلیحاتی سهجانبه را به همراه دارد؛ رقابتی که میتواند احتمال بحران یا درگیری را بالا ببرد.
داریل کیمبال مدیر اجرایی انجمن کنترل تسلیحات میگوید از کنار گذاشتن سیاستی استقبال میکند که بر تهدید به حمله گسترده و نابودی زرادخانه هستهای دشمن استوار است.
در ادبیات نظامی، هدف این رویکرد آن است که با از بین بردن بخش بزرگی از توان هستهای طرف مقابل، قدرت پاسخگویی و میزان خسارتی که میتواند وارد کند کاهش یابد.
کیمبال نگران است که راهبرد فعلی به پنتاگون بهانهای برای ساخت سلاحهای هستهای بیشتر بدهد.
به گفته او، همین منطق طی دههها باعث افزایش شمار سلاحهای هستهای آمریکا و روسیه شده است.
برخی دستیاران کنگره که در جریان طرح تازهی کولبی قرار گرفتهاند نیز نگراناند که این تغییر، روسیه و چین را به سرمایهگذاری بیشتر در توانمندیهای هستهای خود برای حفظ برتری رقابتی سوق دهد.
مدافعان سیاست کنونی استدلال میکنند که این سیاست برای تعهدات امنیتی آمریکا به متحدانش در سراسر جهان حیاتی است؛ کشورهایی که دههها به زرادخانه هستهای آمریکا بهعنوان یک عامل «بازدارندگی» تکیه کردهاند، یعنی وعده دفاع از متحدان در برابر تجاوز احتمالی روسیه یا چین.
با این حال، متحدان کولبی این تلاش را راهی برای ارائه گزینههایی واقعیتر به رئیسجمهور آمریکا میدانند؛ گزینههایی که شاید رقیبی مانند چین را قانع کند خطر درگیری با آمریکا را نپذیرد.
بازبینی راهبرد هستهای بخشی از روند معمول دولت آمریکاست تا اطمینان حاصل شود نیروهای هستهای، برنامههای عملیاتی و نحوه استقرار و آمادگی آنها بهروز و با یکدیگر هماهنگ هستند.
آخرین بار این راهبرد در نوامبر ۲۰۲۴ اصلاح شد.
دولت بایدن با اشاره به گسترش زرادخانه هستهای چین، برای نخستین بار خواستار آمادگی برای احتمال درگیری همزمان آمریکا با بیش از یک کشور دارای سلاح هستهای شد.
دستورالعمل سال ۲۰۲۴، ارتش آمریکا را موظف کرد گزینههایی طراحی کند که بتوانند بهطور همزمان با تهدید احتمالی چین، روسیه و کره شمالی مقابله کنند.
به گفته دستیاران کنگرهای که متن پیشنویس را دیدهاند، هنوز هیچ تصمیم رسمی درباره راهبرد هستهای جدید گرفته نشده است. بااینحال، بحثهایی در جریان است درباره اینکه چگونه باید برای این نگرانی آماده شد که راهبرد تازه ممکن است دامنه انتخابهای رئیسجمهور را محدود کند.