به گزارش زومان، تعداد هواپیماهای فعال و عملیاتی یکی از مهمترین شاخصهای وضعیت صنعت هوانوردی هر کشور است؛ اما در ایران این عدد به دلیل شرایط خاص ناوگان، تحریمها و نیاز مداوم هواپیماها به تعمیرات و چکهای فنی، همواره در حال تغییر است.
ناوگان هوایی ایران سالهاست با محدودیتهای ناشی از تحریم، کمبود قطعات و دشواری تأمین تجهیزات روبهرو است.
نتیجه این شرایط، افزایش سن هواپیماها و کاهش تعداد هواپیماهای آماده پرواز بوده است.
بر اساس اظهارات مسئولان، میانگین عمر ناوگان فعال هوایی کشور بیش از ۲۰ سال است؛ موضوعی که باعث شده فاصله میان تعداد هواپیماهای موجود و نیاز واقعی کشور افزایش پیدا کند.
رئیس کمیسیون عمران مجلس سال گذشته اعلام کرده بود که ایران حدود ۷۰ فروند هواپیمای فعال دارد، در حالی که برای پاسخگویی به نیازهای حملونقل هوایی کشور، حداقل به ۵۰۰ فروند هواپیمای عملیاتی نیاز است.
البته این عدد محل اختلاف میان کارشناسان است و برخی فعالان صنعت معتقدند نیاز واقعی کشور کمتر از این میزان و در محدوده کمتر از ۲۰۰ فروند است.
در مقابل، رئیس سازمان هواپیمایی کشوری سال گذشته اعلام کرده بود که حدود ۱۵۰ فروند هواپیما در ناوگان عملیاتی کشور قرار دارند؛ هواپیماهایی که بهصورت دورهای میان چرخه پرواز و تعمیرات جابهجا میشوند.
براساس گزارش ایسنا، آخرین توضیحات رئیس سازمان هواپیمایی نیز نشان میدهد که نمیتوان یک عدد ثابت برای هواپیماهای زمینگیر اعلام کرد. دلیل این موضوع، ورود مداوم هواپیماها به دورههای تعمیرات اساسی، بازرسیهای فنی و چکهای دورهای است.
بر اساس این توضیحات، بهطور تقریبی نیمی از هواپیماهای موجود در کشور در حال انجام پرواز هستند و نیم دیگر در مراکز تعمیراتی قرار دارند تا پس از تکمیل بررسیهای فنی دوباره به چرخه عملیاتی بازگردند.
در جریان جنگ اخیر نیز بخشی از هواپیماهای کشور آسیب دیدند. رئیس سازمان هواپیمایی کشوری اعلام کرده خسارت این هواپیماها از آسیبهای جزئی تا خسارتهای سنگین متفاوت بوده، اما تعداد هواپیماهای عملیاتی که در این اتفاق آسیب دیدهاند کمتر از ۱۰ فروند بوده است.
در مجموع، زمینگیر بودن بخشی از ناوگان هوایی ایران به معنای از رده خارج شدن کامل این هواپیماها نیست. بخش قابل توجهی از هواپیماهای غیرفعال، به دلیل انجام تعمیرات و بررسیهای فنی موقتاً از چرخه پرواز خارج شدهاند و پس از تکمیل فرآیند تعمیرات میتوانند دوباره به ناوگان عملیاتی بازگردند.