رویترز گزارش داد ایران گفتوگو با شرکتهای ژاپنی را زیر چتر یک معافیت تحریمی آمریکا آغاز کرده تا فروش نفت خود را از سر بگیرد، هرچند خریداران بالقوه خواستار معافیت طولانیتر و اطمینان درباره ایمنی کشتیها هستند. سه منبع ایرانی و غربی این موضوع را مطرح کردند و توضیح دادند که چنین مذاکراتی در شرایطی جریان دارد که مسیرهای کشتیرانی در خلیج فارس هنوز عادی نشده و ریسکهای عملیاتی پابرجا مانده است.
این معافیت که بخشی از گفتوگوهای صلح شصتروزه میان تهران و واشنگتن بود، در بیستودوم ژوئن صادر شد و در بیستویکم اوت منقضی میشود. دو منبع ایرانی که بهدلیل حساسیت موضوع نخواستند نامشان فاش شود، گفتند سه خریدار ژاپنی در حال بررسی امکان خرید نفت خام از ایران بودهاند و این نخستین خرید آنها از سال ۲۰۱۹ بهشمار میرود. یک منبع صنعتی غربی که با موضوع آشنا بود نیز جداگانه گفت مقامهای ژاپنی و ایرانی در مراحل ابتدایی گفتوگو درباره فروش احتمالی نفت قرار دارند.
یک مقام در وزارت اقتصاد، تجارت و صنعت ژاپن که بر زیرساخت تامین سوخت نظارت دارد، به رویترز گفت از چنین موضوعی بیاطلاع است. وزارت خارجه ژاپن و وزارت خزانهداری آمریکا نیز به درخواستهای رویترز برای اظهارنظر پاسخ ندادند. ژاپن، کرهجنوبی، هند و کشورهای اروپایی پس از آنکه تحریمهای آمریکا در پی خروج دونالد ترامپ، رئیسجمهور وقت آمریکا، از توافق هستهای ایران در سال ۲۰۱۸ تشدید شد، خرید نفت ایران را متوقف کردند. چین در سالهای اخیر خریدار اصلی نفت ایران بوده است.
در بخش دیگری از این گزارش آمده است که هر خرید احتمالی ژاپن در نهایت به شرکتهای خصوصی مربوط میشود. یک مقام جداگانه در وزارت اقتصاد، تجارت و صنعت ژاپن در ژوئن به رویترز گفت مشخص نیست چنین معاملاتی با توجه به زمان حملونقل و قراردادهای موجود اصلا پیش برود یا نه. او افزود ایمنی هر سفر نفتکش نیز باید تضمین شود، زیرا شرایط عبور از دریا همچنان پرخطر دیده میشود.
یک مقام ارشد ایرانی گفت هر توافقی نیازمند آن خواهد بود که آمریکا معافیت فعلی را با توجه به زمان حملونقل میان ژاپن و ایران تمدید کند. او افزود محمولهها از جزیره خارک ایران بارگیری میشود و از نفتکشهایی استفاده خواهد شد که توسط ژاپنیها اداره میشوند. یک مقام ارشد در وزارت نفت ایران هم به رویترز گفت شرکت ملی نفت ایران، نیکو، با مشتریان سنتی از جمله ژاپن تماس گرفته و به آنها اطلاع داده است که اگر توافق صلحی حاصل شود و تحریمها برداشته شود، ایران مایل است آنها خرید خود را از سر بگیرند. وزارت نفت ایران به درخواست اظهارنظر پاسخی نداد.
عبور کشتیها از تنگه هرمز هنوز دور از امنیت مطلق تلقی میشود و روشن نیست این گذرگاه پس از نهایی شدن یک توافق صلح پایدار میان تهران و واشنگتن، چگونه عمل خواهد کرد. هفته گذشته یک کشتی کانتینری در تنگه هرمز هدف حمله نیروهای ایرانی قرار گرفت و سپاه پاسداران انقلاب اسلامی اعلام کرده است که همه عبورها از این تنگه باید ابتدا با آنها هماهنگ شود. آژانس کشتیرانی سازمان ملل برآورد میکند که حدود ۸۰ مین شناور در بخش مرکزی این آبراه وجود دارد.
یک مقام ارشد در یکی از بزرگترین پالایشگاههای نفت ژاپن گفت بزرگترین چالش، تامین بیمه خواهد بود. معاملهگران و تحلیلگران نیز پیشتر گفته بودند که معافیت موقت کنونی آمریکا بعید است سفارشهای تازهای از سوی پالایشگاههای آسیاییِ پر از ذخیره جذب کند و در نتیجه، پالایشگاههای مستقل چینی همچنان خریدار اصلی خواهند بود.
نظر شما چیست؟ این معامله جوش میخورد؟