به گزارش زومان، بانک مرکزی در قالب «نقشه راه توسعه چک الکترونیک» برنامهای مرحلهای برای کاهش وابستگی به چکهای کاغذی و گسترش استفاده از چک الکترونیکی را به شبکه بانکی ابلاغ کرده است؛ طرحی که هدف اصلی آن، مدیریت تقاضای دستهچک و حرکت تدریجی نظام بانکی به سمت ابزارهای دیجیتال است.
اما این نقشه راه دقیقاً چگونه اجرا میشود؟
بر اساس جزئیات منتشر شده، یکی از محورهای اصلی این طرح، کاهش تدریجی سقف صدور دستهچک برای مشتریان حقیقی در چند مرحله است. این کاهش در چهار گام طراحی شده و در هر مرحله، سقف تعداد برگ چک کمتر میشود؛ بهطوری که این سقف از حدود ۱۰۰ برگ در گام اول آغاز شده و بهترتیب در مراحل بعدی به ۵۰ برگ، ۲۵ برگ و در نهایت ۱۰ برگ کاهش پیدا میکند.
این یعنی دسترسی به چک کاغذی بهصورت مرحلهای محدودتر میشود تا استفاده از ابزارهای جایگزین، بهویژه چک الکترونیکی، افزایش پیدا کند.
در بخش دیگری از این برنامه، تمرکز اصلی روی افزایش سهم چک الکترونیک در چرخه بانکی است. بر اساس جدول اجرایی، بانکها باید بهصورت مرحلهای سهم استفاده از چکهای الکترونیکی را افزایش دهند؛ بهطوری که این سهم در گامهای مختلف از حدود ۲۵ درصد آغاز شده و به ۴۰ درصد، ۶۰ درصد و در نهایت ۸۰ درصد افزایش پیدا میکند.
این اعداد در واقع نشان میدهد بانک مرکزی بهجای حذف ناگهانی چک کاغذی، یک مسیر تدریجی طراحی کرده که در آن هم محدودیت برای ابزار قدیمی افزایش مییابد و هم جایگزین دیجیتال بهصورت مرحلهای تقویت میشود.
در کنار این اهداف عددی، اجرای این طرح در بستر سامانههای بانکی از جمله «چکاوک» انجام خواهد شد؛ سامانهای که نقش زیرساختی در پردازش و تسویه چکها دارد و قرار است محور اصلی انتقال به چک الکترونیکی باشد.
در مجموع، نقشه راه جدید نشان میدهد سیاستگذار بانکی به دنبال یک تغییر تدریجی اما ساختاری است؛ تغییری که هم از سمت کاهش سقف چکهای کاغذی فشار ایجاد میکند و هم از سمت افزایش سهم چک الکترونیک، مسیر جایگزین را بهتدریج در نظام بانکی تثبیت میکند.