خرید طلای آنلاین گران‌تر می‌شود؟ | بررسی بخشنامه جدید بانک مرکزی

به گزارش زومان، بانک مرکزی ضوابط تازه‌ای برای خزانه‌های طلا و نقره ابلاغ کرد؛ از تأیید امنیتی تا اعلام عمومی فهرست خزانه‌ها.

تا قبل از این، یکی از نگرانی‌های اصلی درباره برخی پلتفرم‌های خرید و فروش طلا این بود که آیا واقعاً به اندازه طلایی که فروخته‌اند، طلا در اختیار دارند یا خیر.

حالا بانک مرکزی می‌گوید:

• طلا باید به شکل شمش استاندارد نگهداری شود.
• شمش‌ها باید اصالت‌سنجی شوند.
• شمش‌ها باید در خزانه‌های مورد تأیید بانک مرکزی قرار بگیرند.
• موجودی طلا باید در سامانه‌های نظارتی ثبت شود.
• در صورت فروش طلا به مشتری، میزان طلای ثبت‌شده در خزانه باید به همان میزان کاهش پیدا کند.
• تسویه‌ها و جابه‌جایی‌ها باید قابل رصد باشند.

به زبان ساده، بانک مرکزی می‌خواهد مطمئن شود پشت هر گرم طلایی که در اپلیکیشن‌ها فروخته می‌شود، واقعاً یک گرم طلای فیزیکی وجود دارد.

برای مصرف‌کننده عادی، در مجموع خبر مثبتی است. بزرگ‌ترین نگرانی بازار طلای آنلاین این بوده که یک پلتفرم بیشتر از موجودی واقعی خود طلا بفروشد؛ اتفاقی که در دنیا به آن "فروش بدون پشتوانه" می‌گویند. این بخشنامه احتمال چنین اتفاقی را کاهش می‌دهد.

اگر درست اجرا شود:

• ریسک کلاهبرداری کمتر می‌شود.
• شفافیت بیشتر می‌شود.
• احتمال ورشکستگی ناشی از کمبود ذخایر طلا کاهش پیدا می‌کند.
• اعتماد عمومی به بازار افزایش پیدا می‌کند.

اما یک هزینه هم دارد: هزینه نگهداری طلا، خزانه‌داری، بیمه، حسابرسی و اتصال به سامانه‌های نظارتی بالا می‌رود و بخشی از این هزینه ممکن است در قالب کارمزد بیشتر به مشتری منتقل شود.

این بخشنامه از زاویه رقابتی، تا حدی به نفع بازیگران بزرگ بازار تمام می‌شود. چون شرکت‌های بزرگ معمولاً سرمایه بیشتری دارند، خزانه دارند یا راحت‌تر اجاره می‌کنند و تیم حقوقی و فنی قوی‌تری دارند. بنابراین تطبیق با مقررات جدید برای آن‌ها هزینه کمتری دارد.

برای یک استارتاپ کوچک، نگهداری شمش استاندارد، قرارداد با خزانه، اصالت‌سنجی، اتصال به سامانه‌های نظارتی و رعایت الزامات امنیتی هزینه سنگینی ایجاد می‌کند.

در نتیجه احتمال دارد:

• برخی بازیگران کوچک از بازار خارج شوند.
• ادغام‌ها بیشتر شود.
• سهم بازار شرکت‌های بزرگ افزایش پیدا کند.

طبق ضوابط جدید، هر مؤسسه اعتباری نمی‌تواند به‌صورت خودکار خزانه طلا و نقره شود. مؤسسه‌ای می‌تواند به‌عنوان خزانه فعالیت کند که ابتدا تأییدیه نهایی صلاحیت امنیتی و انتظامی را از پلیس فراجا دریافت کرده باشد و سپس بانک مرکزی هم فعالیت آن را تأیید کند.

این خزانه‌ها باید بر اساس مقررات حفاظتی مربوط به صندوق‌های امانات بانک‌ها و مؤسسات مالی فعالیت کنند؛ یعنی موضوع فقط نگهداری طلا نیست، بلکه امنیت، حفاظت، حراست و مسئولیت‌پذیری خزانه هم اهمیت دارد.

بانک مرکزی اعلام کرده فهرست خزانه‌های مورد تأیید را به‌صورت عمومی اطلاع‌رسانی خواهد کرد. این بخش برای خریداران اهمیت زیادی دارد؛ چون مردم باید بدانند طلایی که از یک سکوی آنلاین می‌خرند، در کدام خزانه نگهداری می‌شود و آیا آن خزانه مجوز لازم را دارد یا نه.