جزئیات پیشنویس تفاهمنامه تهران و واشنگتن به روایت منبع ایرانی
به گزارش زومان، گزارش آکسیوس از شکلگیری یک یادداشت تفاهم میان ایران و آمریکا، حالا با یک متن موازی از تهران روبهرو شده است؛ متنی ۱۴ مادهای که به گفته یک منبع نزدیک به تیم مذاکرهکننده ایرانی، هنوز در مرحله بررسی و نهاییسازی در نهادهای ذیربط قرار دارد.
محور مشترک دو روایت روشن است: تنگه هرمز، کاهش تحریمها و گشایش در پرونده هستهای.
دونالد ترامپ مدعی است که این یادداشت تفاهم بهزودی امضا میشود و بر اساس آن، تنگه هرمز باید بدون دریافت عوارض بازگشایی شود؛ در برابر، ایران متناسب با میزان پایبندی خود به توافق از کاهش و لغو تحریمها بهرهمند خواهد شد.
آکسیوس این موضوع را به نقل از دیپلمات یکی از کشورهای میانجی و یک مقام آمریکایی اعلام کرد. در نسخهای که مهر از تهران منتشر شده، بازگشایی تنگه هرمز ظرف ۳۰ روز و «با ترتیبات ایرانی» آمده و تعلیق تحریمهای فروش نفت، محصولات پتروشیمی و مشتقات نیز در متن دیده میشود.
در این روایت، آتشبس به مدت ۶۰ روز تمدید میشود؛ آتشبسی که لبنان را هم در بر میگیرد. طی همین بازه، مذاکرات هستهای برگزار خواهد شد و متن توافق برای ذخایر اورانیوم غنیشده ایران چارچوبی ارائه میدهد، اما هر اقدام عملی درباره برنامه هستهای ایران را به توافق دوم و جزئیتر موکول میکند.
در متن ۱۴ مادهای منبع ایرانی نیز به آغاز ۶۰ روز مذاکره برای رسیدن به توافق نهایی درباره موضوعات هستهای، لغو کامل تحریمهای اولیه و ثانویه آمریکا و قطعنامههای شورای امنیت و شورای حکام آژانس بینالمللی انرژی اتمی اشاره شده است.
وضعیت توافق
ترامپ اعلام کرده انتظار دارد مراسم امضای توافق در آخر هفته برگزار شود. کاخ سفید طی دو ماه گذشته چند بار گمان کرده بود توافق در آستانه نهایی شدن است، اما مذاکرات در پایان به بنبست خورده بود.
این بخش از گزارش آکسیوس، با متن ایرانی که همچنان از بررسی داخلی سخن میگوید، در یک نقطه به هم میرسد: امضا هنوز قطعی نیست.
مفاد هستهای و مالی
طبق یادداشت تفاهمی که آکسیوس توصیف کرده، ایران تعهداتی درباره برنامه هستهای خود میپذیرد؛ مهمترین آنها عدم دستیابی به سلاح هستهای و حلوفصل اختلافات مربوط به ذخایر اورانیوم غنیشده است.
در متن ۱۴ مادهای منتشرشده از سوی منبع ایرانی، این بخش از مسیر مذاکره به شکلی گستردهتر ترسیم شده است: تأکید مجدد ایران بر تعهدش در پیمان NPT مبنی بر عدم تولید سلاح هستهای، تشکیل سازوکار نظارتی برای اجرای توافق و تأیید توافقنامه نهایی از طریق قطعنامه شورای امنیت سازمان ملل متحد.
بند دیگری نیز میگوید موضوعات موشکی و حمایت از گروههای مقاومت از دستور کار مذاکرات خارج شده و تمرکز صرفاً بر سرنوشت مواد غنیشده، برنامه غنیسازی، رفع تحریمها و بازسازی اقتصاد ایران خواهد بود.
داراییهای بلوکهشده و کانال قطر
هنوز روشن نیست متن توافق شامل توضیحات دقیق درباره میلیاردها دلار دارایی مسدودشده ایران در خارج از کشور میشود یا نه اما ایران خواسته است بخشی از این منابع بلافاصله پس از امضای هر توافق اولیه آزاد شود؛ آمریکا میگوید این پولها باید مرحلهای و متناسب با میزان پایبندی ایران آزاد شوند.
جزئیات پیشنویس ۱۴ مادهای
جزئیات جدید از پیش نویس تفاهمنامه ۱۴ مادهای ایران و آمریکا که توسط منبع نزدیک به تیم مذاکره کننده ایرانی منتشر شده به شرح زیر است:
- توقف دائمی و فوری جنگ در همه جبههها از جمله لبنان
- تعهد آمریکا به عدم مداخله در امور داخلی ایران و احترام به حاکمیت جمهوری اسلامی ایران
- رفع کامل محاصره دریایی ظرف ۳۰ روز
- تعهد آمریکا به خروج نیروهایش از پیرامون ایران
- بازگشایی تنگه هرمز ظرف ۳۰ روز با ترتیبات ایرانی
- تعلیق تحریمهای فروش نفت، محصولات پتروشیمی و مشتقات و دسترسی کامل ایران به منابع مالی حاصل از آن
- ارائه طرحهای بازسازی ایران از سوی آمریکا و متحدانش به ارزش حداقل ۳۰۰ میلیارد دلار
- آغاز ۶۰ روز مذاکره برای رسیدن به توافق نهایی درباره موضوعات هستهای، لغو کامل تحریمهای اولیه و ثانویه آمریکا و قطعنامههای شورای امنیت و شورای حکام آژانس بینالمللی انرژی اتمی
- تأکید مجدد ایران بر تعهد خود در پیمان NPT مبنی بر عدم تولید سلاح هستهای
- تعهد آمریکا در دوره مذاکرات به عدم افزایش نیروهای نظامی در منطقه و عدم اعمال تحریمهای جدید
- آزادسازی ۲۴ میلیارد دلار داراییهای بلوکهشده ایران در دوره ۶۰ روزه مذاکرات نهایی، که نیمی از آن پیش از آغاز مذاکرات در دسترس قرار میگیرد
- تشکیل سازوکار نظارتی برای اجرای توافق
- تأیید توافقنامه نهایی از طریق قطعنامه شورای امنیت سازمان ملل متحد
- آغاز مذاکرات نهایی منوط به اجرای پیششرطهایی شامل آزادسازی بخشی از پولهای بلوکهشده، تعلیق تحریمهای نفتی و رفع محاصره دریایی است؛ در این چارچوب موضوعات موشکی و حمایت از گروههای مقاومت از دستور کار مذاکرات خارج شده و تمرکز صرفاً بر سرنوشت مواد غنیشده، برنامه غنیسازی، رفع تحریمها و بازسازی اقتصاد ایران خواهد بود