بازارهای سهام جهانی در روز جمعه ۳۰ آبان ۱۴۰۴ (۲۱ نوامبر ۲۰۲۵) در مسیر ثبت بدترین عملکرد هفتگی خود در هفت ماه گذشته قرار گرفتند. نگرانی سرمایهگذاران از ارزیابیهای بیش از حد خوشبینانه در بخش فناوری، بهویژه هوش مصنوعی، و تردیدها در مورد سیاستهای پولی فدرال رزرو، باعث شده تا فعالان بازار از داراییهای پرریسک فاصله بگیرند و موجی از فروش را در والاستریت و دیگر بورسهای بزرگ جهان رقم بزنند.
بر اساس گزارش بلومبرگ، شاخص جهانی MSCI All Country World شاخصی که عملکرد سهام شرکتهای بزرگ و متوسط در اکثر کشورهای دنیا را یکجا نشان میدهد) این هفته با افت ۳ درصدی مواجه شده که شدیدترین سقوط آن از ماه آوریل به شمار میرود؛ زمانی که تعرفههای تجاری دونالد ترامپ بازارها را بهشدت دچار نوسان کرده بود. این جو منفی به بازارهای آسیایی نیز سرایت کرد و شاخصهای منطقهای در آسیا حدود ۱.۷ درصد عقب نشستند. در والاستریت، شاخص S&P 500 (شاخص ۵۰۰ شرکت بزرگ بورسی آمریکا) روز پنجشنبه یکی از بزرگترین بازگشتهای منفی روزانه خود را تجربه کرد. در همین حال، بازار رمزارزها نیز از این ریزش در امان نماند و قیمت بیتکوین به زیر ۸۶ هزار دلار سقوط کرد.
تردید در مورد آینده هوش مصنوعی
با وجود گزارش درآمدی مثبت شرکت انویدیا (Nvidia)، که بهعنوان پیشروی صنعت هوش مصنوعی شناخته میشود، سهام این شرکت با افت ۳.۲ درصدی مواجه شد. این اتفاق نشان میدهد که سرمایهگذاران دیگر تنها به پیشبینیهای مثبت اکتفا نمیکنند و نگران هستند که آیا سرمایهگذاریهای عظیم در حوزه هوش مصنوعی در نهایت به سودآوری مورد انتظار منجر خواهد شد یا خیر. این نگرانیها نقش مهمی در فشار فروش اخیر داشته و بخشی از رشد شدید ماههای گذشته را خنثی کرده است.
شارلوت داتری، مدیر سرمایهگذاری سهام در شرکت Federated Hermes، در یادداشتی نوشت:
«بازار این هفته تحت فشار قرار گرفته، زیرا احساسات سرمایهگذاران با افزایش پرسشها در مورد پایداری رونق هوش مصنوعی، سرد شده است. با وجود افزایش نوسانات، اکثر تحلیلگران این عقبنشینی را یک اصلاح قیمتی میدانند، نه آغاز یک رکود طولانیمدت.»
همزمان، شاخص نوسانات Cboe، که به «شاخص ترس» نیز معروف است، به بالاترین سطح خود از ماه آوریل رسید که نشاندهنده افزایش نگرانی و عدم قطعیت در میان معاملهگران است.
چشمها به فدرال رزرو دوخته شده است
عامل دیگری که بر نگرانیها دامن زده، ابهام در مورد تصمیم بعدی بانک مرکزی آمریکاست. گزارش اشتغال ماه سپتامبر که با تاخیر منتشر شد، دادههای قوی و غیرمنتظرهای را مبنی بر رشد اشتغال در آمریکا نشان داد که این امر احتمال کاهش نرخ بهره توسط فدرال رزرو در ماه دسامبر را کمرنگ میکند. اظهارات اخیر مقامات فدرال رزرو نیز محتاطانه بوده و نشان میدهد که آنها برای کاهش زودهنگام نرخ بهره عجلهای ندارند.
نیک تویدال، تحلیلگر ارشد بازار در AT Global Markets، در این باره میگوید: «به نظر میرسد اکنون در یک محیط مبتنی بر 'فروش در قیمتهای بالا' قرار داریم و احتمالا بازار تا پایان سال به اوج جدیدی نخواهد رسید.» این جو بیاعتمادی، بازارهای کالا را نیز تحت تاثیر قرار داده و قیمت نفت برنت با افت هفتگی بیش از ۲ درصد، به زیر ۶۳ دلار در هر بشکه رسیده است. البته بخشی از این افت به تحولات ژئوپلیتیک نیز مربوط است؛ از جمله روی کار آمدن طرح صلح در اوکراین و همزمان نزدیک شدن به زمان اجرای تحریمهای جدید ترامپ علیه دو غول نفتی روسیه. طلا نیز در مسیر ثبت یک هفته کاهشی قرار دارد.
شما دلیل این ریزش را چه میدانید؟ آیا این یک اصلاح موقتی است یا آغاز یک روند نزولی؟ نظرات خود را با ما در میان بگذارید.