به گزارش آکسیوس، استیو ویتکاف و جرد کوشنر، دو فرستاده دونالد ترامپ، در سفری اعلامنشده به آزمایشگاه ملی اوکریج در ایالت تنسی رفتهاند تا با گروهی از کارشناسان فنی دیدار کنند؛ تیمی که گفته میشود در صورت آغاز مذاکرات هستهای میان واشینگتن و تهران میتواند در فرآیند فنی توافق احتمالی نقش داشته باشد.
این سفر روز پنجشنبه انجام شده و هدف آن بررسی آمادگیهای فنی برای سناریویی است که در آن ایالات متحده و ایران وارد مذاکرات تفصیلی درباره برنامه هستهای شوند. به گفته منابع آمریکایی، کاخ سفید در تلاش است به یک یادداشت تفاهم اولیه با تهران دست یابد که بتواند به توقف درگیریها و آغاز گفتوگوهای گستردهتر هستهای منجر شود.
مقامهای آمریکایی و برخی منابع منطقهای که در روند میانجیگری مشارکت دارند گفتهاند مذاکرات بر سر این یادداشت تفاهم هنوز بر سر چند موضوع محدود ادامه دارد. به گفته آنها، گفتوگوها به مراحل پایانی نزدیک شده اما هنوز مشخص نیست که در نهایت توافقی حاصل خواهد شد یا خیر.
یک مقام آمریکایی در گفتوگو با آکسیوس گفته است سفر به اوکریج به معنای قطعی بودن توافق نیست، اما نشان میدهد مذاکرات وارد مرحلهای جدی شده و احتمال دستیابی به توافق وجود دارد، بنابراین دولت آمریکا در حال آمادهسازی تیمهای فنی مرتبط است.
طبق این گزارش، ویتکاف و کوشنر از تأسیسات وزارت انرژی آمریکا در اوکریج بازدید کردهاند؛ جایی که برخی از مهمترین متخصصان این کشور در حوزه فرآوری اورانیوم و فناوری سانتریفیوژ فعالیت میکنند. دو مرکز اصلی مرتبط با این حوزه در این منطقه عبارتاند از آزمایشگاه ملی اوکریج و مجتمع امنیت ملی وای‑۱۲.
این منطقه در گذشته نیز در عملیات مرتبط با مدیریت مواد هستهای کشورهای دیگر مورد استفاده قرار گرفته است؛ از جمله انتقال و مدیریت مواد و تجهیزات هستهای از کشورهایی مانند قزاقستان و لیبی.
کاخ سفید درباره این سفر اظهار نظر نکرده و اداره امنیت هستهای ملی آمریکا نیز پاسخی به پرسشها ارائه نداده است.
دو مقام آمریکایی گفتهاند دولت ایالات متحده اخیراً تیمی متشکل از حدود ۱۰۰ کارشناس فنی تشکیل داده است تا در صورت دستیابی به توافق اولیه، در مذاکرات هستهای و اجرای احتمالی آن مشارکت کنند. دیدار ویتکاف و کوشنر با این کارشناسان با هدف بررسی آمادگیهای فنی برای چنین سناریویی انجام شده است.
به گزارش آکسیوس، ویتکاف و کوشنر هفته گذشته با مقامهای ایرانی درباره یک یادداشت تفاهم ۶۰ روزه گفتوگو کردهاند. بر اساس این طرح، تمدید آتشبس، بازگشایی تنگه هرمز، اجازه فروش نفت ایران و آغاز مذاکرات درباره ذخایر اورانیوم غنیشده ایران از جمله محورهای اولیه در نظر گرفته شده است. همچنین در این چارچوب بحثهایی درباره محدودیتهای آینده برنامه غنیسازی مطرح شده است.
این گزارش میگوید دونالد ترامپ جمعه گذشته دو اصلاحیه به متن پیشنهادی افزوده و طرف ایرانی نیز خواهان اعمال تغییراتی در آن شده است.
واشینگتن اکنون منتظر پاسخ رسمی تهران است و منابع میگویند اختلافها نسبتاً محدود باقی مانده است.
یکی از موارد اختلاف به مدت زمانی مربوط میشود که برای رقیقسازی ذخایر اورانیوم غنیشده ایران در توافق نهایی در نظر گرفته میشود. به گفته منابع آمریکایی، ترامپ خواهان تعیین مهلت ۶۰ روزه است، در حالی که ایران پیشنهاد دوره ۹۰ روزه را مطرح کرده است.
موضوع دیگر اختلاف مربوط به آزادسازی داراییهای مسدودشده ایران است. به گفته یک مقام آمریکایی، واشینگتن پیشنهاد داده است بخشی از این داراییها پس از دستیابی به توافق نهایی و آغاز اجرای آن آزاد شود، اما تهران خواهان آزادسازی فوری بخشی از این منابع مالی است.
در همین حال یکی از مشاوران رهبر ایران در گفتوگو با شبکه سیانان گفته است مذاکرات بر سر همین مسئله به بنبست رسیده و اکنون تصمیمگیری در اختیار دولت آمریکا قرار دارد.
در صورت آغاز مرحله دوم مذاکرات، تیم کارشناسانی که با ویتکاف و کوشنر دیدار کردهاند قرار است طرحهایی درباره نحوه مدیریت ذخایر هستهای ایران، محدودسازی بیشتر فعالیتهای غنیسازی و سازوکارهای راستیآزمایی ارائه دهند.
مقامهای آمریکایی همچنین گفتهاند برخی از این کارشناسان پیشتر در عملیات انتقال اورانیوم غنیشده از ونزوئلا نیز مشارکت داشتهاند؛ موادی که مربوط به یک راکتور تحقیقاتی بود و ماه گذشته برای پردازش به کارولینای جنوبی منتقل شد.
بر اساس این گزارش، تعدادی از کارشناسان حاضر در نشست اوکریج پیش از آغاز درگیریها نیز در مذاکرات هستهای در عمان همراه با ویتکاف و کوشنر حضور داشتند.
یک مقام آمریکایی در این باره گفته است این گروه از متخصصان از برجستهترین کارشناسان هستهای ایالات متحده هستند و در صورت دستیابی به توافق، میتوانند اجرای فنی آن را مدیریت کنند.