شبکه سیانان به نقل از چهار منبع آگاه مدعی شد که اسرائیل در جریان جنگ با ایران بهطور مخفیانه واحدهای نخبه نظامی و اطلاعاتی خود را به آذربایجان اعزام کرده بود. این اقدام بخشی از شبکهای از پایگاههای محرمانه در سراسر خاورمیانه بود که برای تسهیل عملیات علیه ایران ایجاد شده بود.
بر اساس این گزارش، دو منبع گفتهاند نیروهای اسرائیلی از چندین نقطه در جنوب آذربایجان فعالیت میکردند؛ مناطقی نزدیک به مرز شمالی ایران که در نزدیکترین فاصله حدود ۹۶ کیلومتر با شهر تبریز قرار دارند؛ شهری که در جریان جنگ هدف حملات اسرائیل قرار گرفت.
به گفته دو منبع دیگر، واحدهای ویژه کماندویی نیز در این مناطق مستقر بودند و مأموریتهای جمعآوری اطلاعات و عملیات پهپادی انجام میدادند. این موقعیت به اسرائیل امکان میداد در طول جنگ نظارت نزدیکی بر شمال ایران داشته باشد.
سیانان مینویسد این استقرار مخفیانه در آذربایجان برای نخستین بار در این گزارش رسانهای شده و بخشی از موقعیتهای نظامی اسرائیل در چند کشور منطقه بوده است. به گفته منابع، این شبکه به ارتش اسرائیل برد عملیاتی گستردهتری داده و حضور آن را در پیرامون جنوبی، غربی و شمالی ایران تقویت کرده است.
منابع به سیانان گفتهاند این پایگاهها علاوه بر آذربایجان، در کشورهایی از جمله عراق، امارات متحده عربی و سومالیلند نیز وجود داشتهاند. به گفته آنها، این نیروها در ابتدا قرار بود در شرایط اضطراری بهعنوان تیمهای احتمالی جستوجو و نجات عمل کنند، اما مأموریت آنها به تدریج گسترش یافت و شامل جمعآوری اطلاعات و پشتیبانی عملیاتی شد.
یکی از منابع گفته عملیات در آذربایجان شامل چند ده نیرو بوده که اعضای نیروهای عملیات ویژه، یگان نخبه جستوجو و نجات هوابرد و همچنین مأموران موساد را در بر میگرفته است.
سخنگوی سفارت آذربایجان در ایالات متحده در بیانیهای به سیانان اعلام کرد:
ما قاطعانه ادعاهای بیاساس درباره استفاده از خاک آذربایجان برای عملیات علیه کشورهای ثالث را رد میکنیم.
سیانان برای دریافت نظر با دفتر نخستوزیر و ارتش اسرائیل نیز تماس گرفته است.
به گفته یکی از منابع، جمهوری خودخوانده سومالیلند در شاخ آفریقا نیز یک موقعیت نظامی در اختیار اسرائیل قرار داده بود که امکان توقف احتمالی هواپیماهای اسرائیلی در مسیرهای طولانی به سمت ایران را فراهم میکرد. اسرائیل در ماه دسامبر نخستین کشوری بود که سومالیلند را بهطور رسمی به رسمیت شناخت. امارات متحده عربی نیز حضور تجاری و نظامی در بندر بربرا دارد.
این شبکه همچنین گزارش داد ارتش اسرائیل در بخشی از جنگ، دو تأسیسات مخفی در عراق حفظ کرده بود که بهعنوان پایگاههای پیشرو برای پشتیبانی لجستیکی و در صورت نیاز عملیات جستوجو و نجات استفاده میشدند. وجود این دو سایت پیشتر توسط والاستریت ژورنال و نیویورکتایمز گزارش شده بود. ارتش عراق اعلام کرده است تا اوایل مارس هیچ پایگاه یا نیروی غیرمجاز در کشور وجود نداشته است.
در همین حال، آکسیوس پیشتر گزارش داده بود که اسرائیل در جریان جنگ یک سامانه دفاع هوایی «گنبد آهنین» را همراه با نیروهای عملیاتی به امارات متحده عربی اعزام کرده است. همچنین سیانان گزارش داده بود بنیامین نتانیاهو، رئیس موساد و رئیس ستاد ارتش اسرائیل در طول جنگ به امارات سفر کردهاند؛ ادعایی که امارات آن را رد کرده است.
پیشینه همکاریهای امنیتی اسرائیل و آذربایجان
به نوشته سیانان همکاریهای امنیتی اسرائیل و آذربایجان پیش از آغاز جنگ نیز سابقه داشت. در اواسط ژانویه، اسرائیل عملیاتی را برای نصب تجهیزات شنود در مرز ایران و آذربایجان طراحی کرد که اگرچه با توقف موقت حملات توسط دونالد ترامپ مواجه شد، اما در نهایت توسط اسرائیل بهصورت مستقل اجرا شد.
جاشوا کوچرا، تحلیلگر ارشد گروه بحران در این باره میگوید:
آذربایجان بهطور فزایندهای تلاش میکند خود را به عنوان یک قدرت منطقهای مطرح کند و این شامل ایفای نقش به عنوان پلی میان اسرائیل و کشورهای عربی و دیگر دولتهاست.
با وجود انکار مقامات آذربایجان، این کشور همچنان به عنوان شریک استراتژیک اسرائیل در حوزه انرژی و تأمین تسلیحات پیشرفته باقی مانده است. در مقابل، اسرائیل نیز از این موقعیت برای نظارت بر تحرکات نظامی ایران و ایجاد سیستمهای هشدار زودهنگام موشکی بهره برده است.