خبرگزاری آسوشیتدپرس گزارش کرد که به گفتهٔ یک مقام آمریکایی آگاه از موضوع، مذاکرهکنندگان آمریکایی و ایرانی روز پنجشنبه به یک توافق موقت دست یافتند تا آتشبس در جنگ سهماهه را به مدت ۶۰ روز تمدید کنند و دور تازهای از گفتوگوها دربارهٔ برنامهٔ هستهای ایران را آغاز کنند.
ایران هنوز هیچ توافقی را تأیید نکرد. معاون رئیسجمهور آمریکا، جیدی ونس، شامگاه پنجشنبه تأیید کرد که یک توافق موقت وجود دارد، اما گفت روشن نیست رئیسجمهور دونالد ترامپ آن را تأیید کند یا نه.
ونس به خبرنگاران گفت:
سخت است دقیقاً بگوییم رئیسجمهور چه زمانی یا اصلاً آیا قرار است (توافق را) امضا کند یا نه. روی چند نکتهٔ مربوط به لحن و جزئیات در رفتوبرگشت هستیم.
به نوشته آسوشیتدپرس این یادداشت تفاهمِ در حال شکلگیری در حالی مطرح شد که آتشبس شکننده در معرض تزلزل قرار گرفته بود؛ از جمله پس از رخدادی که سنتکام آن را رهگیری موشکهای شلیکشده از ایران در کویت توصیف کرد.
پیشنهاد به تنگهٔ هرمز میپردازد
به گفتهٔ این مقام که اجازهٔ اظهارنظر علنی نداشت و به شرط فاش نشدن نامش صحبت کرد، در این یادداشت تفاهم تصریح شده است که ایران قادر نخواهد بود بر تنگهٔ هرمز عوارض وضع کند و همچنین ایران باید ظرف ۳۰ روز همهٔ مینها را از این آبراه حیاتی جمعآوری کند.
اسکات بسنت، وزیر خزانهداری آمریکا، روز پنجشنبه در یک نشست خبری پیشبینی کرد که پس از نهاییشدن توافق، قیمت نفت میتواند «خیلی سریع پایین بیاید».
در ادامه گزارش آمده است ایران اعلام کرده به برخی کشتیهای تجاری اجازه عبور میدهد و در روزهای اخیر حدود ٢۴ کشتی در روز از تنگه عبور کردهاند؛ در حالیکه پیش از جنگ بیش از ۱۰۰ کشتی در روز تردد داشتند. همچنین گفته شد ایران دستکم از برخی کشتیها عوارض دریافت کرده و اوایل ماه جاری یک نهاد رسمی برای صدور مجوز ایجاد کرده است؛ اقدامی که موجب دور تازهای از تحریمهای آمریکا در این هفته شد.
بر اساس توافق موقت، آمریکا بهتدریج محاصرهٔ دریایی خود علیه بنادر ایران را کاهش میدهد و همچنین موافقت میکند تحریمها را سبکتر کند تا ایران بتواند نفت بیشتری بفروشد.
با این حال، حتی همزمان با انتشار خبر احتمال توافق، وزارت خزانهداری آمریکا تحریمهای اضافی علیه بخش مرتبط با فروش نفت در ساختار نظامی ایران اعمال کرد.
مسئلهٔ هستهای همچنان حلنشده است
آسوشیتدپرس همچنین نوشت که به گفتهٔ همان مقام، از جمله نخستین موضوعاتی که در جریان آتشبس ۶۰ روزه قرار است دربارهاش مذاکره شود این است که با اورانیومِ بهشدت غنیشدهٔ ایران چه خواهد شد. بنا بر گزارش آژانس بینالمللی انرژی اتمی، جمهوری اسلامی ۴۴۰٫۹ کیلوگرم (۹۷۲ پوند) اورانیوم در اختیار دارد که تا خلوص ۶۰ درصد غنیسازی شده است؛ تنها یک گام فنی کوتاه با سطح ۹۰ درصد مورد نیاز برای درجهٔ تسلیحاتی فاصله دارد.
ونس شامگاه پنجشنبه اشاره کرد که مذاکرهکنندگان میکوشند در توافق موقت بر سر کلیاتِ مربوط به اورانیومِ بهشدت غنیشده به جمعبندی برسند و جزئیات در گفتوگوهای بعدی نهایی شود. به گفته او این رفتوبرگشت ادامهدار مربوط است به «چند موضوع دربارهٔ مسائل هستهای، مواد بسیار غنیشده، و همچنین مسئلهٔ غنیسازی».
ایران بهطور علنی تعهدی برای صرفنظر کردن از این ذخایر اعلام نکرده و در گزارش آمده است که این ذخایر احتمالاً زیر مجموعهای از سه سایت هستهای قرار دارند که سال گذشته در حملات هوایی آمریکا آسیب دیدهاند.
در بخش دیگری از گزارش، به ارزیابی برخی تحلیلگران اشاره شده است که ایران ممکن است چین یا روسیه را بهعنوان طرف ثالث قابل قبول برای در اختیار گرفتن اورانیوم غنیشده در نظر بگیرد؛ با این حال ترامپ روز چهارشنبه گفته بود با چنین طرحی «راحت» نخواهد بود.
آسوشیتدپرس در ادامه نوشت ایران تأکید دارد هر توافقی باید شامل پایان عملیات نظامی اسرائیل در لبنان علیه حزبالله باشد؛ همزمان با این تحولات، تنشها در لبنان نیز در روز پنجشنبه با حملات هوایی اسرائیل به حومه جنوبی بیروت و نیز اهدافی در شهر ساحلی صور تشدید شد و بنا بر گزارش، دستکم ۱۴ نفر در جنوب لبنان کشته شدند.