تلاش واسطه‌ها برای توافق موقت؛ آخرین تحولات مذاکرات ایران و آمریکا

به گزارش زومان، همزمان با تحرکات دیپلماتیک در راستای توافق ایران و آمریکا و تلاش کشورهای منطقه برای پرهیز از درگیری نظامی، بازار گمانه زنی رسانه های جهان درباره زیر و بم مذاکرات تهران و واشنگتن داغ شده است.

یک منبع نزدیک به تیم مذاکره کننده به تسنیم گفت: گفتگوها و رایزنی‌ها بر سر موارد اختلافی همچنان ادامه دارد و هنوز نتیجه نهایی حاصل نشده است. میانجی پاکستانی همچنان در حال رد و بدل موضوعات است.

او افزود: تمرکز در حال حاضر بر سر مساله «پایان جنگ» است و تا وقتی این موضوع نهایی نشود، هیچ مساله دیگری مذاکره نخواهد شد. پیشرفت هایی نسبت به قبل در برخی موضوعات حاصل شده اما تا وقتی که درباره همه موضوعات مورد اختلاف جمع‌بندی نشود، توافقی رخ نخواهد داد.

به گفته این منبع، متونی که برخی منابع غربی درباره جزییات تفاهم منتشر کرده‌اند دقیق نیست.

انتخاب: وال‌استریت ژورنال نوشت: واسطه‌ها در تلاش هستند تا یک توافق موقت بین ایران و ایالات متحده به دست آورند.

پاکستان، قطر و دیگر بازیگران منطقه‌ای در تلاش برای کاهش اختلافات بر سر برنامه هسته‌ای ایران، رفع تحریم‌ها و امنیت منطقه‌ای هستند.

هدف، یک توافق کامل نیست، بلکه یک چارچوب موقت است که آتش‌بس را تمدید کرده و امکان ادامه مذاکرات گسترده‌تر را فراهم کند.

العربیه: منابع از جلسه‌ای خبر می‌دهند که فردا او را با فرمانده سپاه پاسداران انقلاب اسلامی دیدار خواهد کرد.

نورالدین الدغیر خبرنگار الجزیره در تهران نوشت: به نظر می‌رسد فضای مذاکرات ایران و آمریکا تا این لحظه مثبت است و پیشرفت ملموسی در حل برخی اختلافات از طریق میانجیگر پاکستانی حاصل شده است.

آمدن فرمانده ارتش پاکستان به تهران ممکن است دو هدف داشته باشد:

۱. حل اختلافات باقی‌مانده

۲. احتمال اعلام چیزی پس از نهایی شدن آن وجود دارد

یک منبع رسمی ایرانی به الجزیره گفت:‌ توقف جنگ در تمام جبهه‌ها، پیش‌شرط اساسی برای هرگونه مذاکره آتی است.

هنوز توافق نهایی حاصل نشده و تلاش‌ها برای کاهش فاصله بین تهران و واشنگتن ادامه دارد.

فضای مثبت همراه با تلاش‌های دیپلماتیک مهم است، اما برای یک توافق واقعی کافی نیست.

اکسیوس: یک مقام آمریکایی، مذاکرات را «طاقت‌فرسا» توصیف کرد.

این مقام آمریکایی گفت که پیش‌نویس‌ها «هر روز در حال رفت و برگشت هستند» بدون آنکه پیشرفت چشمگیری حاصل شود

انتخاب: الکس مارکوارت، خبرنگار کهنه‌کار حوزه امنیت ملی و خبرنگار ارشد امنیت ملی سابق سی‌ان‌ان نوشت: من از جزئیات جدیدترین پیشنهاد آمریکا به ایران برای پایان دادن به جنگ مطلع شده‌ام که شامل امتیازات اقتصادی قابل‌توجهی به ایران است.

همان‌طور که انتظار می‌رفت، این یک فرآیند چندمرحله‌ای خواهد بود که بر اساس یک طرح ۱۴ ماده‌ای قبلی بنا شده است.

این پیشنهاد، یک یادداشت تفاهم (MOU) است که مذاکرات را به سمت «توافق نهایی» هدایت می‌کند.

در این طرح، مسائل دشوار به آینده موکول می‌شود تا جنگ پایان یابد.

قابل‌توجه‌ترین موارد: یک صندوق بزرگ اقتصادی برای جبران خسارت به ایران، معافیت‌های فروش نفت ایران، آزادسازی تدریجی دارایی‌های بلوکه‌شده، لغو تحریم‌ها. هیچ چیز محکمی درباره غنی‌سازی در آن نیست.

برخی از جزئیات قبلاً توسط العربیه و اکسیوس گزارش شده بود. کاخ سفید این جزئیات را تکذیب نکرد و بار دیگر تأکید کرد که «ایران هرگز نمی‌تواند سلاح هسته‌ای داشته باشد».

در این توافق که قرار است در اسلام‌آباد امضا شود، شرایطی که آمریکا به ایران پیشنهاد کرده شامل موارد زیر است:

پایان فوری عملیات نظامی از جمله در لبنان و عدم تهدید به زور علیه یکدیگر.

یادداشت تفاهم منجر به مذاکره برای «توافق نهایی» به‌منظور پایان رسمی جنگ می‌شود. اکسیوس پیشتر گزارش داده بود که این مذاکرات ۳۰ روز طول می‌کشد، اما من شنیده‌ام که اکنون مدت آن طولانی‌تر و قابل تمدید است.

بحث درباره غنی‌سازی هسته‌ای و مواد غنی‌شده در توافق نهایی مطرح خواهد شد.

ایران در یادداشت تفاهم متعهد می‌شود که هرگز سلاح هسته‌ای تولید نکند.

یک طرح بزرگ بازسازی اقتصادی برای ایران که توسط آمریکا و متحدانش در منطقه تدوین خواهد شد. نحوه دقیق اجرای آن بخشی از توافق نهایی است.

آمریکا با پیشرفت مذاکرات، دارایی‌های بلوکه‌شده ایران را آزاد خواهد کرد.

تمام تحریم‌های آمریکا و سازمان ملل - از جمله تحریم‌های ثانویه - پس از توافق نهایی که جدول زمانی آن مشخص می‌شود، لغو خواهد شد.

پیش از توافق نهایی و لغو تحریم‌ها، آمریکا معافیت‌هایی برای صادرات نفت، بانکداری و سایر محصولات و حوزه‌ها اعطا می‌کند.

آمریکا پس از توافق بر سر یادداشت تفاهم، محاصره دریایی را برمی‌دارد و شروع به جابجایی مجدد نیروهای خود می‌کند.

تردد دریایی پیش از جنگ، ظرف ۳۰ روز بازگردانده می‌شود.

نیروهای آمریکایی ظرف یک ماه از توافق نهایی از نزدیکی ایران خارج خواهند شد.

شورای امنیت سازمان ملل در نهایت توافق نهایی را تأیید خواهد کرد.

اسماعیل بقایی گفت: خاتمه جنگ در همه جبهه به شمول لبنان خودش ظرایف خاصی دارد. همین طور محاصره دریایی ایران موضوع مهمی است که مورد بحث است. درباره هسته‌ای تکلیف روشن است. ما عضو ان پی تی هستیم و حق داریم از انرژی صلح آمیز هسته‌ای استفاده کنیم. درباره مواد اورانیوم هم ما روشن خواسته‌های خودمان را بیان کردیم.

او افزود:‌ اختلاف‌نظرها بین ایران و آمریکا آن‌قدر عمیق و زیاد است که نمی‌شود گفت با چندبار رفت‌وآمد یا مذاکرات ظرف چند هفته ما باید حتماً به نتیجه برسیم. در مورد مباحث هسته‌ای تکلیف خیلی روشن است؛ ما عضو NPT هستیم و حق داریم از انرژی هسته‌ای برای مقاصد صلح‌آمیز استفاده کنیم

وزیر کشور پاکستان که هم اکنون در تهران به سر می برد با همتای عربستانی خود گفت‌وگوی تلفنی انجام داد.‌

فیلد مارشال عاصم منیر فرمانده ارتش پاکستان در چارچوب تلاش‌های جاری برای میانجی‌گری وارد تهران شد. او هنگام ورود، مورد استقبال اسکندر مومنی، وزیر کشور ایران قرار گرفت.

همچنین محسن نقوی وزیر کشور پاکستان نیز در این مراسم حضور داشت.

بلومبرگ: امارات، عربستان و قطر در موضعی مشترک از ترامپ خواستند تا به جای بازگشت به مسیر نظامی، فرصتی برای دیپلماسی با ایران فراهم کند.

نگرانی اصلی این سه کشور، ضربه شدید احتمالی درگیری‌های منطقه‌ای به ثبات اقتصادی آن‌ها است. این کشورهای خلیجی ترجیح می‌دهند مسیر مذاکره جایگزین رویارویی شود.

العربیه: احتمالاً نام «بیانیه اسلام آباد» به بر روی توافق آمریکا و ایران گذاشته شده و پس از دستیابی به تفاهم نهایی، مذاکرات جامع در یک بازه زمانی مشخص انجام خواهد شد.

روزنامه «العربی الجدید» به نقل از یک منبع نزدیک به مذاکرات جمهوری اسلامی ایران و آمریکا گفت که سفر فرمانده ارتش پاکستان، «عاصم منیر» به تهران به این معنی نیست که توافق نزدیک است.

وی همچنین خبر داد گزارش‌هایی که اخیرا درباره پیش‌نویس احتمالی توافق ایران و آمریکا منتشر شده، صحت ندارد و صرفاً گمانه‌زنی رسانه‌ای است.

این مقام ایرانی گفت که «محسن نقوی» وزیر کشور پاکستان حامل پیام جدید آمریکا برای ایران نبوده است.

یک منبع آگاه به رویترز گفته است که قطر یک تیم مذاکره‌کننده را با هماهنگی ایالات متحده به تهران فرستاده تا به حصول توافقی برای پایان دادن به جنگ با ایران کمک کند.

یک منبع مطلع روز جمعه به رویترز گفت که یک تیم مذاکره‌کننده قطری روز جمعه با هماهنگی ایالات متحده وارد تهران شده تا به حصول توافقی برای پایان جنگ با ایران و حل مسائل باقیمانده کمک کند.

فاکس نیوز: گفت‌وگوهای آمریکا و ایران همچنان در جریان است و نشانه‌هایی از خوش‌بینی محتاطانه نسبت به احتمال دستیابی دو طرف به توافق وجود دارد

اسماعیل بقایی، سخنگوی وزارت خارجه گفت: وقتی درباره «امتیاز» صحبت می‌کنیم، باید با دقت سخن بگوییم. ما هیچ امتیازی از ایالات متحده نمی‌خواهیم؛ ما صرفاً خواهان حقوق خود هستیم.

او افزود: ما می‌خواهیم حقوق‌مان احیا شود. طی ۵ دهه گذشته تحت آنچه خودشان «تحریم‌های فلج‌کننده» می‌نامند قرار داشته‌ایم.

بقایی تاکید کرد: این تحریم‌ها به بهانه‌های مختلف، عمدتاً به دلیل آنچه «تهدید هسته‌ای ایران» خوانده می‌شود، علیه ایران اعمال شده است. در حالی که هیچ تهدید هسته‌ای از سوی ایران علیه هیچ بازیگری در منطقه یا جهان وجود ندارد.

او افزود:‌ آنچه ما مطالبه می‌کنیم، پایان اقدامات جنایتکارانه آمریکا علیه ملت ایران است؛ تحریم‌ها باید لغو شوند، دارایی‌های مسدود شده ایران باید آزاد شده و در اختیار کشور قرار گیرد. همچنین در موضوع تنگه هرمز و آنچه «محاصره دریایی» خوانده می‌شود که کاملاً برخلاف حقوق بین‌الملل است آنها باید اقداماتی برای پایان دادن به این محاصره انجام دهند.

یورونیوز: در شرایطی که تهران و مسقط در حال مذاکره برای ایجاد ساز و کار حقوقی مشخص برای نظارت بر عبور و مرور امن و بی‌ضرر از تنگه هرمز هستند، تعدادی از کشورهای عربی جنوب خلیج فارس به این تلاش‌ها اعتراض کرده‌اند.

الجزیره:‌ اصرار آمریکا و ایران بر بالا بردن سقف خواسته‌هایشان درباره اورانیوم و تنگه هرمز، به بن‌بست در مذاکرات انجامیده است.

سخنگوی وزارت خارجه پاکستان گفت: صلح بین آمریکا و ایران مسئله‌ای حائز اهمیت برای پاکستان است و این موضوع در کلیت تلاش‌های انجام‌شده به رهبری نخست‌وزیر منعکس شده است. ما از هیچ سفر برنامه‌ریزی‌شده‌ای به ایران توسط هیچ مقام پاکستانی اطلاعی نداریم.

او افزود: موضع ما روشن است و آن افشا نکردن جزئیات به عنوان یک کشور میانجیگر است. ما هیچ درخواستی مبنی بر اجازه استفاده از خاک یا حریم هوایی‌مان به نیروهای آمریکایی دریافت نکرده‌ایم.

مارکو روبیو، وزیر امور خارجه آمریکا مدعی شد که فکر نمی‌کنم هیچ کشوری موافقت کند که برای عبور از تنگه هرمز هزینه پرداخت کند.

وزیر امور خارجه آمریکا ادامه داد: پیشرفت‌هایی در مذاکرات با ایران حاصل شده است.

الجزیره: سخنگوی وزارت امور خارجه پاکستان: چین از تلاش‌های میانجیگری ما حمایت می‌کند و به طور مشترک یک ابتکار پنج ماده‌ای را با ما ارائه داده است.

نخست وزیر پاکستان فردا در سفر خود به چین، ابتکار عمل مشترک برای پایان دادن به جنگ را مورد بحث قرار خواهد داد.

جمهوری‌خواهان مجلس نمایندگان آمریکا رأی‌گیری در مورد اختیارات جنگی ترامپ و پایان جنگ ایران را لغو کردند.

رویترز به نقل از یک منبع پاکستانی نوشت: نگرانی‌هایی وجود دارد که صبر ترامپ رو به پایان است، اما ما در تلاشیم تا تبادل پیام‌ها بین دو طرف را تسریع کنیم

محسن نقوی، وزیر کشور پاکستان، جلسه دیگری با عباس عراقچی، وزیر امور خارجه ایران برای بررسی پیشنهادات برای حل اختلافات برگزار کرد.