بعد از ایران، نوبت کوباست؟؛ روایتی که CNN از ترامپ میسازد
آیا دونالد ترامپ پس از ایران، به دنبال یک بحران تازه در کوباست؟این پرسشی است که CNN در تحلیلی تازه تلاش میکند به آن پاسخ دهد؛ تحلیلی که کوبا را نه یک پرونده مستقل، بلکه ادامه همان الگویی میبیند که پیشتر در ایران و ونزوئلا دنبال شده بود: فشار اقتصادی، تهدید نظامی و تلاش برای وادار کردن رقیب به عقبنشینی.
در روایت CNN، ماجرای کوبا فقط درباره هاوانا نیست؛ بلکه درباره نیاز ترامپ به یک «نمایش قدرت» تازه است. این رسانه آمریکایی حتی از تعبیری شبیه «رستگاری سیاسی» استفاده میکند و مینویسد رئیسجمهور آمریکا پس از آنچه ناکامی در تحقق اهدافش در ایران توصیف میشود، حالا به دنبال موفقیتی تازه در حیاط خلوت سنتی آمریکا است.
محرک این تحلیل، اقدام اخیر واشنگتن علیه رائول کاسترو، رئیسجمهور سابق ۹۴ ساله کوباست؛ جایی که دولت آمریکا او را به مشارکت در سرنگونی دو هواپیمای غیرنظامی در سال ۱۹۹۶ متهم کرده است. این اقدام همزمان با تشدید فشارهای نفتی آمریکا علیه کوبا، افزایش تنشهای دیپلماتیک و انتشار گزارشهایی درباره افزایش پروازهای اطلاعاتی ارتش آمریکا در نزدیکی این کشور رخ داده است.
اما شاید مهمترین بخش گزارش CNN، خود «زاویه نگاه» آن باشد.
این شبکه تلاش میکند میان تهران، کاراکاس و هاوانا یک خط مشترک ترسیم کند؛ اینکه ترامپ جهان را مجموعهای از معاملههای سخت میبیند و تصور میکند اگر فشار اقتصادی و تهدید نظامی به اندازه کافی افزایش پیدا کند، طرف مقابل در نهایت یا پای میز مذاکره میآید یا دچار شکاف داخلی میشود.
CNN حتی به عملیات آمریکا در ونزوئلا اشاره میکند و آن را بخشی از همین الگو میداند؛ الگویی که به نوشته این رسانه، در ایران به نتیجه مطلوب ترامپ نرسیده و حالا ممکن است در کوبا دنبال شود.
در بخش دیگری از این تحلیل، CNN از تشدید محاصره نفتی کوبا، افزایش فشار اقتصادی و حتی احتمال فروپاشی اجتماعی در این کشور سخن میگوید. این رسانه هشدار میدهد که ادامه چنین روندی میتواند به بحران انسانی و موج تازه مهاجرت به سمت آمریکا منجر شود؛ موضوعی که خود میتواند به یک بحران داخلی برای واشنگتن تبدیل شود.
با این حال، خود گزارش هم به محدودیتهای این سناریو اشاره میکند.
بر اساس این تحلیل، محبوبیت ترامپ پس از جنگ ایران کاهش یافته و بخشی از افکار عمومی آمریکا تمایلی به ورود به یک درگیری تازه ندارد. علاوه بر این، هرگونه اقدام نظامی علیه کوبا میتواند برخلاف عملیات سریع آمریکا در ونزوئلا، با هزینه انسانی و نظامی بیشتری همراه شود.
CNN همچنین یادآوری میکند که ساختار امنیتی و سیاسی کوبا، برخلاف برخی تصورها، همچنان از انسجام قابل توجهی برخوردار است و فشار خارجی لزوما به فروپاشی سریع حکومت منجر نمیشود.
در واقع، متن CNN را شاید بیش از آنکه بتوان یک گزارش خبری صرف دانست، باید تلاشی برای تفسیر رفتار سیاسی ترامپ و بازخوانی الگوی فشار دولت او در نقاط مختلف جهان تلقی کرد؛ روایتی که در آن، ایران، ونزوئلا و کوبا نه سه پرونده جداگانه، بلکه بخشهایی از یک الگوی واحد تصویر میشوند.
با این حال، هنوز نشانه قطعی از حرکت آمریکا به سمت اقدام نظامی علیه کوبا دیده نمیشود و بخشی از تحلیل CNN نیز بر پایه سناریوپردازی و تفسیر رفتار سیاسی ترامپ استوار است؛ موضوعی که باعث میشود مرز میان «تحلیل» و «پیشبینی» در این گزارش کاملا پررنگ باقی بماند.