عقبنشینی ترامپ از خطوط قرمز هستهای؟
از نرمتر شدن موضع او درباره توقف موقت غنیسازی گرفته تا صحبت درباره احتمال لغو تحریم خریداران نفت ایران و حتی کماهمیت جلوه دادن انتقال ذخایر اورانیوم غنیشده پیشتر شنیده نشده بود.
به گزارش زومان، رئیسجمهور آمریکا در گفتوگو با فاکسنیوز، در چند محور مختلف درباره ایران صحبت کرد.
مهمترین بخش اظهارات ترامپ، جایی بود که او برای نخستین بار بهصورت علنی گفت مخالفتی ندارد ایران برنامه غنیسازی خود را برای ۲۰ سال متوقف کند؛ «به شرط تعهد واقعی». این موضع، از آن جهت قابل توجه است که ترامپ و تیم او تاکنون عمدتاً بر توقف کامل و سختگیرانه برنامه هستهای ایران تأکید داشتند و کمتر از ایده «تعلیق بلندمدت» صحبت میکردند. هر چند در اخبار غیررسمی خواسته آمریکا در اتاق مذاکرات توقف ۲۰ ساله غنیسازی بود اما در روی صحنه، ترامپ از برچیدن برنامه هستهای سخن میگفت.
اظهارنظر مهم دیگر، به ذخایر اورانیوم غنیشده ایران مربوط میشد. وقتی مجری فاکسنیوز درباره خارج کردن این ذخایر از ایران سؤال کرد، ترامپ گفت چنین اقدامی «جز برای روابط عمومی» ضرورت چندانی ندارد. او البته اضافه کرد ترجیح میدهد این ذخایر را دریافت کند، اما تأکید کرد این موضوع بیشتر «رسانهای» است تا یک ضرورت واقعی.
این هم از آن دسته جملاتی بود که میتواند نشانه تغییر در اولویتهای واشنگتن تلقی شود؛ چراکه طی هفتههای گذشته، انتقال ذخایر اورانیوم غنیشده به خارج از ایران یکی از خطوط اصلی مذاکرات بود.
ترامپ همچنین برای نخستین بار بهصورت علنی از احتمال تصمیمگیری درباره لغو تحریم شرکتهای نفتی چینی که نفت ایران را خریداری میکنند صحبت کرد. او گفت ظرف چند روز آینده درباره این موضوع تصمیم خواهد گرفت.
این اظهارات در شرایطی مطرح میشود که طی ماههای اخیر، صادرات نفت ایران به چین به یکی از نقاط حساس در تنش میان تهران و واشنگتن تبدیل شده و دولت آمریکا بارها شرکتهای مرتبط با تجارت نفت ایران را تحریم کرده بود. به همین دلیل، اشاره مستقیم ترامپ به احتمال کاهش فشار بر خریداران چینی نفت ایران، میتواند یک سیگنال مهم تلقی شود.
بیشتر از این صبر نخواهم کرد
در بخش دیگری از مصاحبه، ترامپ با لحنی تهدیدآمیز گفت دیگر «خیلی بیشتر از این صبر نخواهد کرد» و ایران باید توافق را امضا کند. او همچنین مدعی شد نخستین جمله پیشنهاد ایران را نپسندیده و به همین دلیل کل پیشنهاد را «دور انداخته» است. ترامپ همچنین درباره آتشبس اخیر گفت خودش چندان موافق آن نبوده، اما این کار را «بهعنوان لطفی به پاکستان» انجام داده است.
ممکن است مجبور شویم کمی کارِ پاکسازی انجام دهیم، چون یک آتشبس حدوداً یکماهه داشتیم. ما در حقیقت آتشبس را به درخواست کشورهای دیگر انجام دادیم. من خودم چندان موافق آن نبودم، اما این کار را به عنوان لطفی به پاکستان انجام دادیم، آدمهای فوقالعادهای هستند، فیلد مارشال و نخستوزیر.- دونالد ترامپ
مجموع این اظهارات، تصویری دوگانه از موضع فعلی ترامپ ارائه میدهد؛ از یکسو تهدید و فشار، و از سوی دیگر نشانههایی از انعطاف در برخی خطوطی که پیشتر غیرقابل مذاکره به نظر میرسیدند.