نشریه آتلانتیک در گزارشی تحلیلی آورده است: رئیسجمهور ترامپ واقعاً میخواهد جنگ با ایران پایان یابد. او بارها اعلام پیروزی کرده؛ از جمله حدود سه هفته پیش، زمانی که ایران برای مدت کوتاهی تنگه هرمز را دوباره باز کرد.
او بهجای عملی کردن تهدیدهایش (که گاهی حالتی آخرالزمانی داشتند) برای ازسرگیری درگیریها، بارها مهلتهای آتشبس را تمدید کرده است. این هفته، دولت او بهطور ناگهانی تلاش برای اسکورت کشتیها از طریق تنگه را کنار گذاشت؛ دلیلش هم تا حدی به نگرانی از رویاروییهای خشونتآمیز و تشدیدشونده مربوط میشود.
آتلانتیک تاکید میکند که ترامپ از جنگ خسته شده؛ جنگی که بسیار دشوارتر و طولانیتر از آنچه انتظار داشت از کار درآمده است. حزب او با احتیاط در حال تماشای افزایش قیمت بنزین و کاهش ارقام نظرسنجیهاست.
ترامپ نمیخواهد مانند برخی از پیشینیانش در یک درگیری طولانی در خاورمیانه گرفتار شود. همچنین نمیخواهد این موضوع سفر مهم و پرریسک هفته آینده او به چین را بر هم بزند. او آماده است که از این مسئله عبور کند.
با این حال آتلانتیک ادعای دیگری مطرح میکند. مدعی است که ایران نمیخواهد جنگ به پایان برسد؛ یا دستکم نمیخواهد با نتیجهای که قابل قبول برای مذاکرهکنندگان آمریکایی به پایان برسد.
نشریه اتلانتیک وضعیت ترامپ را اینگونه توصیف میکند: اکنون ترامپ در تنگنا قرار گرفته است. پنج تن از دستیاران و مشاوران بیرونی ترامپ گفتهاند که او متقاعد شده میتواند هر نوع توافقی را بهعنوان یک پیروزی عرضه کند. اما دستکم در حال حاضر، مردی که کتاب «هنر معامله» را نوشته است حتی نمیتواند ایران را به پای میز مذاکره بکشاند.
امروز، واشنگتن همچنان در انتظار پاسخ ایران به آخرین پیشنهاد است؛ یک یادداشت تفاهم یکصفحهای که بیش از آنکه معاهدهای برای پایان دادن به درگیری باشد، بیشتر نوعی تمدید آتشبس به شمار میرود.
به نوشته آتلانتیک، ترامپ اکنون با پرسشی آزاردهنده روبهروست: وقتی طرف مقابل حاضر به عقبنشینی نیست، چگونه میتوان به یک جنگ پایان داد؟ ترامپ هرگز تصور نمیکرد کار به اینجا بکشد.
پس از عملیات نظامی چشمگیر برای ربودن نیکلاس مادورو از کاراکاس، رئیسجمهور ترامپ نگاهش را به ایران دوخت و به افراد مورد اعتمادش گفت که این «یک ونزوئلای دیگر خواهد بود»؛ این را دو مشاور او گفتند. آنها، مانند دیگران، به شرط ناشناس ماندن برای بحث درباره راهبرد داخلی صحبت کردند. ترامپ باور داشت که ارتش آمریکا توقفناپذیر است.
او در حال ترسیم دوباره نقشههای جهان بود و انتظار داشت پیروزی ظرف چند روز، یا نهایتاً یکی دو هفته، حاصل شود.
آتلانتیک اینگونه ادامه میدهد: اما یورش اولیه آمریکا و اسرائیل رهبر جمهوری اسلامی ایران را شهید کرد و شامل موجهایی از بمباران بود اما تهران تسلیم نشد و در عوض به همسایگان خود در خلیج فارس حمله کرد و کنترل تنگه هرمز ــ که ۲۰ درصد نفت جهان از آن عبور میکند ــ را به دست گرفت.
ایران با ترکیبی از مینها، قایقهای کوچک تهاجمی و پهپادها عملاً این آبراه را بست. قیمت انرژی سر به فلک کشید. درگیری وارد وضعیت بنبست و سپس آتشبسی شکننده شد. یک دور رسمی و پرسروصدای مذاکرات شکست خورد. مذاکره دیگری هم برنامهریزی نشده است.
به نوشته آتلانتیک، در ظاهر، ترامپ چیزی جز اعتمادبهنفس نشان نداده است. او گاهی جنگ را کماهمیت جلوه میدهد و آن را «یک گردش کوچک»، «انحراف کوتاه» یا «جنگ کوچک» مینامد. او تقریباً هر روز از پیروزی قریبالوقوع سخن گفته است؛ لافزنیای که پیت هگست وزیر دفاع، نیز در نشستهای خبری پنتاگون با آن همصدا بوده است.
پشت درهای بسته، شدت این اظهارات کمتر است اما مقامهای آمریکایی واقعاً باور دارند که محاصره دریایی بنادر ایران، که ماه گذشته برقرار شد، مؤثر بوده و اقتصاد کشور را تحت فشار قرار داده است. دو مقام پیشبینی کردند که ایران، در مواجهه با فروپاشی، ناچار خواهد شد مذاکره کند.
اما پرسش مهم درباره زمانبندی است: شماری از کارشناسان پیشبینی کردهاند که ایران میتواند فشار ناشی از محاصره را ماهها تحمل کند، نه فقط چند هفته. بنابر ادعای نشریه آتلانتیک، یک ارزیابی اطلاعاتی آمریکا که این هفته به سیاستگذاران ارائه شد نیز همین را تأیید میکند و نشان میدهد ایران ممکن است دستکم سه یا چهار ماه دیگر دوام بیاورد.
اگر چنین باشد و ایران همچنان تنگه را بسته نگه دارد، قیمتها در غرب ــ از جمله در ایالات متحده در سال انتخابات میاندورهای ــ همچنان افزایش خواهد یافت. در آن صورت مسئله به میزان تحمل درد تبدیل میشود: کدام طرف میتواند سختی اقتصادی بیشتری را تاب بیاورد؟
به نوشته آتلانتیک،صبر، نقطه قوت ترامپ نیست. یکی از مشاوران که مرتب با او گفتوگو میکند، گفت رئیسجمهور از جنگ «خسته» شده است. دیگران معتقدند او از سرسختی ایران ناامید شده است.
در حالی که ترامپ گاهی خود را جدا از نگرانیهای سیاسی حزبش احساس میکند، جمهوریخواهان با موجی از شکایتها درباره افزایش قیمتها، بهویژه قیمت بنزین، روبهرو شدهاند. بسیاری در حزب جمهوریخواه از پیش خود را برای از دست دادن مجلس نمایندگان آماده کرده بودند؛ و به باور آنان، هرچه جنگ طولانیتر شود، احتمال از دست رفتن سنا نیز بیشتر خواهد شد.
با وجود بنبست در مذاکرات، ترامپ تمایلی به ازسرگیری درگیریها ندارد؛ این موضوع را دستیاران و مشاورانش گفتهاند.
نگرانیهایی درباره کاهش ذخایر مهمات آمریکا وجود دارد و ترامپ این هفته نسبت به کشتن افراد بیشتر ابراز بیمیلی کرد. برخی متحدان آمریکا در منطقه ــ از جمله در مقاطعی عربستان سعودی و امارات متحده عربی ــ نگرانی خود را ابراز کردهاند که ازسرگیری حملات آمریکا بار دیگر آنها را به هدف انتقام ایران تبدیل کند.
دیروز، ایران به سوی شناورهای نیروی دریایی آمریکا در تنگه هرمز آتش گشود و آمریکا نیز با حمله به اهدافی در ایران پاسخ داد. اما با وجود این فوران خشونت، ترامپ اصرار داشت که آتشبس همچنان برقرار است و این حملات را «ضربهای دوستانه» توصیف کرد. همچنین، بنا به گفته مشاوران، او میخواهد پیش از سفر هفته آیندهاش به پکن برای دیدار با شی جینپینگ رئیسجمهور چین، هرگونه اقدام نظامی را مهار کند.
چین نارضایتی خود را از جنگ و بسته شدن تنگه آشکارا ابراز کرده است و ترامپ میخواهد در حالی که به دنبال توافقهای جدید تجاری و اقتصادی با شی است، بتواند ادعا کند که درگیریها رو به پایان است.
بهعنوان پیچیدگی بیشتر، آمریکا تا حد زیادی فهرست اهداف نظامی مهم خود را به پایان رسانده؛ این را مشاوران گفتهاند. با این حال او همچنان ضربالاجل صادر میکند تا ایران را وادار به عقبنشینی کند، اما تهران همچنان بلوف او را میخواند. هفتههاست که ترامپ با لحن تهدیدآمیز از ازسرگیری حملات سخن میگوید، اما هر بار راهی برای عقبنشینی پیدا کرده است. بهجز چند صدای جنگطلب، بیشتر افراد حاضر در حلقه اطراف ترامپ همچنان تمایلی به آغاز دوباره حملات ندارند، حتی در حالی که بنبست ادامه دارد.
با وجود محاصره دریایی برای مقابله با بستن تنگه از سوی ایران، دولت روز دوشنبه «پروژه آزادی» را رونمایی کرد که نیروی دریایی آمریکا را برای کمک به خروج برخی کشتیها از این آبراه به کار گرفت. اگرچه چند کشتی در روز نخست موفق شدند از تنگه عبور کنند، ترامپ خیلی زود این طرح را کنار گذاشت.
در عرصه عمومی، کاخ سفید همچنان جنگ را موفقیتآمیز توصیف میکند؛ بهطوری که اولیویا ویلز، سخنگوی کاخ سفید، در بیانیهای گفت:
رئیسجمهور ترامپ همه برگهای برنده را در اختیار دارد و عاقلانه همه گزینهها را روی میز نگه میدارد تا اطمینان حاصل شود ایران هرگز به سلاح هستهای دست پیدا نکند. محاصره بسیار موفقیتآمیز، اقتصاد ایران را در حال خفه کردن است و ایالات متحده ثابت کرده که برتری زمینی، دریایی و هوایی خود را حفظ کرده است.
حتی بدون توافق رسمی، ترامپ به اعلام پیروزی قاطع و عبور از موضوع فکر کرده است. مارکو روبیو، وزیر خارجه، حتی اوایل این هفته تا آنجا پیش رفت که گفت جنگ تمام شده است. اما انجام چنین کاری در حال حاضر به این معنا خواهد بود که اهداف جنگ ــ آنگونه که رئیسجمهور و دستیارانش در زمانهای مختلف ترسیم کردهاند ــ محقق نشده باقی بماند.
به نوشته آتلانتیک، ایران همچنان ـ بنا بر برخی برآوردهاـ بیش از نیمی از توان موشکهای بالستیک خود را حفظ کرده است. گروههای نیابتی آن، مانند حزبالله، همچنان در حال جنگ هستند. تغییر واقعی رژیم رخ نداده است و هیچ توافقی برای رقیقسازی یا انتقال آن از کشور وجود ندارد. ایران تقریباً بهطور قطع جنگ را با کنترل بیشتر ــ چه ضمنی و چه آشکار ــ بر تنگه هرمز نسبت به پیش از درگیری به پایان خواهد رساند، از جمله با این آگاهی که میتواند بار دیگر این آبراه را ببندد و درد اقتصادی جهانی ایجاد کند.
آتلانتیک چنین نتیجهگیری میکند که ترامپ میخواهد جنگ پایان یابد. او یک توافق میخواهد. اما توافق به دو طرف نیاز دارد، و هیچ نشانهای وجود ندارد که ایران علاقهای به نجات ترامپ از بحرانی که خود ایجاد کرده است، داشته باشد.