راهآهن چین؛ پلن ایران برای دور زدن محاصره دریایی آمریکا
به گزارش زومان به نقل از بلومبرگ، ایران در تلاش است با گسترش تجارت ریلی با چین، اثرات محاصره دریایی آمریکا علیه بنادرش را کاهش دهد و خود را با فشارهایی که با هدف محدودسازی اقتصاد این کشور طراحی شدهاند، تطبیق دهد.
بر اساس اطلاعاتی که منابع آگاه از روند حملونقل ارائه کردهاند، تعداد قطارهای باری که از شهر شیآن در مرکز چین به تهران حرکت میکنند، از حدود یک قطار در هفته پیش از آغاز درگیریها، به یک قطار در هر سه تا چهار روز از زمان آغاز محاصره در ۱۳ آوریل افزایش یافته است.
همزمان هزینه حمل بار نیز رشد کرده و نرخ حمل یک کانتینر استاندارد ۴۰ فوت در این مسیر، این هفته به حدود ۷ هزار دلار رسیده؛ رقمی که حدود ۴۰ درصد بالاتر از سطوح معمول است.
این مسیر ریلی که از قزاقستان و ترکمنستان عبور میکند، تنها میتواند بخش محدودی از آثار محاصره آمریکا را جبران کند.
عملیات دریایی آمریکا حدود سه هفته پیش آغاز شد و عملاً مانع صادرات بخش عمده نفت ایران و همچنین واردات کالاهای حیاتی از جمله غلات شده است.
گسترش مسیر ریلی همچنین وابستگی ایران به چین ــ بزرگترین قدرت تولیدی جهان ــ را افزایش میدهد؛ کشوری که تقریباً تمام نفت صادراتی ایران را خریداری میکند.
در حال حاضر، تجارت در این مسیر عمدتاً یکطرفه است و کانتینرها بیشتر حامل کالاهای صنعتی و مصرفی به مقصد ایران هستند؛ از جمله قطعات خودرو، ژنراتورها و تجهیزات الکترونیکی.
منابع آگاه میگویند مقامهای ایرانی در حال بررسی استفاده از این مسیر برای صادرات محصولاتی مانند پتروشیمی و سوخت نیز هستند.
آلتان دورسون، مدیرعامل شرکت لجستیکی سیلکرود آوراسیا مالتیمودال لجستیکس مستقر در ترکیه، گفت: «قبلاً بعضی هفتهها اصلاً قطاری در این مسیر حرکت نمیکرد، اما حالا ظرفیت قطارهای ماه مه کاملاً پر شده است.»
برنامههایی برای افزایش ظرفیت این مسیر در ماه ژوئن در دست اجراست. هر قطار از شیآن حدود ۵۰ کانتینر استاندارد ۴۰ فوت حمل میکند، در حالی که یک کشتی کانتینربر بزرگ میتواند هزاران کانتینر جابهجا کند.- آلتان دورسون
از زمان آغاز جنگ در اواخر فوریه و حملات آمریکا و اسرائیل علیه ایران، چین بارها خواستار آتشبس شده و ارسال تسلیحات به ایران را رد کرده است.
پکن همچنین در روزهای اخیر فعالیت دیپلماتیک خود را افزایش داده؛ آن هم پیش از دیدار مهم هفته آینده میان دونالد ترامپ و شی جینپینگ.
چین اخیراً میزبان عباس عراقچی، وزیر خارجه ایران، بود و خواستار بازگشایی هرچه سریعتر تنگه هرمز شد. یک روز بعد نیز استیو دینز، سناتور جمهوریخواه آمریکا، از چین بابت تلاش برای پایاندادن به جنگ تشکر کرد.
روابط گسترده تجاری و مالی چین با دیگر کشورهای حاشیه خلیج فارس باعث شده پکن ناچار به حفظ توازن در منطقهای باشد که طی دو دهه گذشته حدود ۲۷۰ میلیارد دلار سرمایهگذاری و پروژه عمرانی در آن انجام داده است.
مسیر چین بخشی از تلاش چندساله تهران برای توسعه کریدورهای لجستیکی با متحدان خود و کاهش آسیبپذیری در برابر فشارهای غرب است.
در اکتبر سال گذشته، ایران برای نخستین بار صادرات گازوئیل به افغانستان را از طریق خط آهن ۲۲۵ کیلومتری «خواف ـ هرات» آغاز کرد؛ مسیری که استان خراسان رضوی را به شهر هرات متصل میکند.
همچنین در فوریه سال گذشته، چین مسیر مستقیم قطار باری به «حیرتان» در شمال افغانستان را افتتاح کرد و چند ماه بعد، ازبکستان و افغانستان از برنامه توسعه این خط ریلی تا هرات ــ در نزدیکی مرز ایران ــ خبر دادند.
شبکه پرس تی وی نیز سال گذشته مسیر شیآن را «راهحل حیاتی در مواقع اضطراری برای حفظ تجارت دوجانبه در برابر سلطه آمریکا» توصیف کرده بود.
علاوه بر مسیر چین، ایران سرمایهگذاری چند میلیارد دلاری برای توسعه کریدور شمال ـ جنوب و اتصال به روسیه را نیز در دستور کار دارد.
کامبیز اعتمادى، رئیس کمیته کانتینری انجمن کشتیرانی ایران، هفته گذشته اعلام کرد ایران میتواند حدود ۴۰ درصد تجارت دریایی معمول خود را به مسیرهای زمینی منتقل کند.
همزمان، یک شرکت حملونقل در استانبول اعلام کرده تقاضا برای کامیونهای ترکیهای از زمان آغاز محاصره افزایش یافته و بخش زیادی از محمولهها شامل مواد غذایی و روغن آفتابگردان است.
در شرایطی که بنادر دریایی ایران تا حد زیادی از دسترس خارج شدهاند، هر مسیر جایگزین وارداتی برای تهران اهمیت پیدا کرده؛ چراکه دولت تلاش میکند اقتصاد را فعال نگه دارد و از کمبود کالا جلوگیری کند؛ کمبودهایی که فشار تورمی را افزایش دادهاند.