تسنیم نوشت: در پی پایان درگیری ۴۰ روزه اخیر و آغاز مرحله بازسازی اقتصادی، وزارت امور اقتصادی و دارایی با همکاری شبکه بانکی طرحی حمایتی برای کمک به کسبوکارهایی که در این دوره آسیب دیدهاند به اجرا گذاشته است.
در این طرح، کسبوکارهای آسیبدیده بر اساس نوع و شدت خسارت در سه دسته قرار گرفتهاند:
- گروه نخست شامل بنگاههایی است که بدون خسارت فیزیکی اما بهدلیل اختلال در زیرساختهایی مانند اینترنت بینالمللی یا کاهش فعالیت برخی بخشها از جمله حملونقل با افت درآمد روبهرو شدهاند.
- گروه دوم واحدهایی هستند که با وجود نداشتن خسارت مستقیم، کاهش قابل توجه درآمد را تجربه کردهاند
- گروه سوم نیز کسبوکارهایی را شامل میشود که بازارهای استانی خود را از دست داده و با افت جدی تقاضا مواجه شدهاند.
طبق برنامه اعلامشده، تمرکز اصلی حمایتها بر بنگاههای کوچک و متوسط با ۲ تا ۵۰ نفر بیمهشده است؛ واحدهایی که در دوره پساجنگ بیشترین فشار نقدینگی را متحمل شدهاند. برای این گروه تسهیلاتی معادل دو ماه پایه حقوق جدید به ازای هر نفر از فهرست بیمه دیماه ۱۴۰۴ در نظر گرفته شده که بهطور متوسط حدود ۴۴ میلیون تومان برای هر نفر برآورد میشود.
بر اساس آمارهای رسمی، تاکنون نزدیک به ۵۰ هزار کسبوکار با بیش از ۲۰۰ هزار نیروی کار در سامانه مربوطه ثبتنام کردهاند و بنگاههای واجد شرایط به ۱۰ بانک عامل معرفی شدهاند.
طبق اعلام وزارت اقتصاد، روند پرداخت نیز بهگونهای طراحی شده که پس از تکمیل مدارک، تسهیلات حتی در مدت یک روز به متقاضیان پرداخت شود.
پرداخت وام به بنگاههای با یک کارمند
در بخش دیگری از این برنامه، بنگاههای بسیار کوچک نیز مشمول حمایت شدهاند. واحدهایی که تنها یک نفر بیمه دارند — که تعداد آنها بیش از ۱۷۰ هزار واحد برآورد میشود — میتوانند تسهیلات دریافت کنند. در این بخش، بانک ملت مسئول ارائه خدمات غیرحضوری است و فرایند دریافت وام بدون ضامن و صرفاً از طریق احراز هویت و امضای الکترونیکی انجام میشود.
تکلیف بنگاههای بزرگتر چیست؟
برای بنگاههای بزرگتر با بیش از ۵۰ نیروی کار نیز بسته حمایتی جداگانهای در نظر گرفته شده است. در این طرح، تسهیلاتی معادل یک ماه پایه حقوق، یعنی حدود ۲۲ میلیون تومان به ازای هر نفر از فهرست بیمه، پرداخت میشود و متقاضیان میتوانند درخواست خود را از طریق سامانه وزارت اقتصاد ثبت کنند.
به گفته وزارت اقتصاد، بنگاههایی با حداکثر ۲ هزار نیروی کار بدون تشریفات اداری پیچیده میتوانند از این تسهیلات استفاده کنند و واحدهای بزرگتر نیز با هماهنگی دستگاههای تخصصی مشمول حمایت خواهند شد. منابع مالی این طرح از محل باقیمانده اعتبارات تبصره ۱۵ قانون بودجه سال ۱۴۰۴ تأمین شده است.
نرخ سود وام
وامهای این طرح بهصورت سرمایه در گردش کوتاهمدت ششماهه با نرخ اسمی ۲۳ درصد ارائه میشود، اما با توجه به دوره بازپرداخت، نرخ سود مؤثر آن بین ۷ تا ۹ درصد برآورد شده است. این تسهیلات دو ماه دوره تنفس دارند و بازپرداخت آنها در دو تا چهار قسط انجام میشود.
در صورتی که بنگاهها تا پایان خرداد حداقل ۸۰ درصد نیروی کار خود را حفظ کنند یا افزایش دهند، از یارانه ۵ درصدی نرخ سود بهرهمند میشوند و نرخ بهره آنها به ۱۸ درصد کاهش مییابد. در مقابل، اگر بیش از ۲۰ درصد نیروهای خود را تعدیل کنند، مشمول جریمه ۱۲ درصدی خواهند شد.
وام برای بنگاههای تخریب شده در جنگ
همزمان، دو بسته حمایتی دیگر نیز در حال طراحی است. نخست بستهای برای تأمین سرمایه در گردش غیرمرتبط با حقوق که بر اساس درصدی از درآمد سال گذشته بنگاهها تدوین میشود و دوم بستهای ویژه برای واحدهایی که آسیب فیزیکی دیدهاند. در این بخش، بنگاههای خرد و کوچک که بین ۱۵ تا ۶۵ درصد خسارت دیده و امکان بازسازی آنها در کمتر از سه ماه وجود دارد، میتوانند تا سقف ۱۰ میلیارد تومان تسهیلات دو ساله با شش ماه دوره تنفس دریافت کنند.
آیا وامهای جدید میتوانند بنگاههای آسیبدیده را نجات دهند؟ تبعات و آثار آن بر افزایش رشد نقدینگی و تورم محاسبه شده است؟