به گزارش زومان، ولیالله سیف، رئیسکل پیشین بانک مرکزی در تحلیل اخیر خود از وضعیت اقتصاد ایران در شرایط بحران و جنگ، از یک ضرورت حیاتی پرده برداشت: در زمان بحران، هدف سیاست پولی دیگر «حل مشکلات ریشهای» نیست، بلکه تنها «جلوگیری از فروپاشی» است.
سیف معتقد است در شرایط جنگی و بحرانهای حاد، بانک مرکزی باید مأموریت خود را بازتعریف کند. در این وضعیت، اولویت اول نه اصلاحات ساختاری، بلکه «ماندن در مسیر بقا» است.
براساس آنچه مهر گزارش داده است، او تأکید میکند که سیاستگذار باید از تلاش برای اختراع دوباره چرخ دست بردارد و هزینههای مازاد ناشی از تصمیمات سلیقهای مدیران را به اقتصاد تحمیل نکند.
تله پولیسازی و خطر ابرتورم
رئیسکل پیشین بانک مرکزی هشدار داد که کسری بودجه مزمن، اقتصاد پولی ایران را فرسوده کرده است.
سیف معتقد است اگرچه در بحران تأمین مالی دولت از پایه پولی ناگزیر به نظر میرسد، اما بیتفاوتی نسبت به آن میتواند ایران را با خطر «ابرتورمهای جدی» مواجه کند.
پیشنهاد او استفاده از مسیر میانه است؛ یعنی انتشار اوراق با نرخهای غیردستوری و پولیسازیِ کاملاً کنترل شده و شفاف.
در نگاه سیف، بازار ارز در زمان بحران، فرمانده انتظارات تورمی است. او دو راهکار فوری را پیشنهاد میدهد:
- محدود کردن تنوع نرخها: چندنرخی بودن ارز در زمان بحران، چرخههای خطرناکی ایجاد میکند که باید سریعاً کنترل شود.
- اقتصاد غیررسمی: بزرگ شدن سایه اقتصاد زیرزمینی در بحران، اثرگذاری سیاستهای بانک مرکزی را خنثی میکند؛ لذا مدیریت انتظارات تنها از مسیر «شفافیت» میگذرد.
سیف تأکید دارد که بانک مرکزی در زمان بحران باید در اجرای ضوابط سختگیرانه، انعطاف به خرج دهد:
- هدایت اعتبار: منابع باید به صورت هدفمند به بخشهای حیاتی (غذا، دارو، انرژی و حملونقل) هدایت شوند.
- پذیرش ناترازی: در این شرایط نمیتوان ناترازی نظام بانکی را کاملاً رفع کرد، بلکه هنر مدیریت در «جلوگیری از گسترش ناترازی» است.
از نظر ولیالله سیف، مهمترین دارایی بانک مرکزی در روزهای سخت، «اعتبار و قابلیت پیشبینی» است.
او هشدار میدهد که بدون هماهنگی میان سیاستهای پولی و حمایتی، و بدون ارائه گزارشهای منظم و شفاف، راهی برای خروج از بحران وجود نخواهد داشت.