وضعیت کریدورهای جایگزین ایران برای دور زدن محاصره دریایی
به گزارش زومان، در روزهایی که سایه محاصره دریایی آمریکا بر بنادر ایران سنگینی میکند، شریانهای حیاتی تجارت کشور در حال تغییر مسیر به سمت خشکی و دریاهای شمالی هستند تا جریان مبادلات تجاری کشور در شرایط فعلی حفظ شود؛ فرآیندی که باید دید تا چه اندازه می تواند پاسخگوی نیاز کشور باشد و خلا بنادر جنوبی را پر کند.
در همین راستا، صادق قنادزاده، معاون سازمان توسعه تجارت، از طراحی راهکارهای جایگزین با مشارکت بخش خصوصی خبر داد و با اشاره به اینکه حجم عمده تجارت ایران در گذشته به آبهای جنوبی وابسته بود، به باشگاه خبرنگاران جوان گفت: اکنون بیش از هشت کریدور جدید برای جانشینی این مسیرها پیشبینی شده است.
پخش از رسانه
تمرکز اصلی بر انتقال بار از بنادر امارات به سمت مرزهای شمالی و غربی است؛ مسیری که در آن توافقات دوجانبه برای افزایش ناوگان جادهای و ریلی با کشورهای همسایه به ثبات مطلوبی رسیده است.- صادق قنادزاده
مرز بازرگان؛ دروازه سنگی در برابر انسداد دریایی
اما مسیرهای احتمالی مدنظر ایران براساس آنچه قنادزاده گفته است، چیست و تا چه اندازه قابلیت پاسخگویی به نیاز کشور را دارد؟
براساس گزارش نشریه ماریتایم اگزکیوتیو، در میان این مسیرها، مرز بازرگان نقشی کلیدی ایفا میکند. فاطمه مهاجرانی، سخنگوی دولت، پیش از این از تردد سالانه بیش از ۲۰۰ هزار کامیون از این مرز خبر داده بود.
از سوی دیگر، مسیر ریلی از وان در ترکیه به تبریز در جریان جنگ اخیر و بهدلیل حملات به پلها از کار افتاده است و با وجود اعلام ایران مبنی بر بازسازی این پلها، به نظر میرسد هنوز خدمات ریلی در این مسیر از سر گرفته نشده است.
ائتلافهای شرقی؛ از خزر تا ایستگاههای قطار چین
در سوی دیگر جغرافیای ایران، دریای شمال (خزر) همچنان به عنوان مسیری برای تأمین کالاهای اساسی و مواد اولیه صنعتی فعال است.
علاوه بر این، اتصال ایران به شبکه ریلی چین از طریق ترکمنستان و قزاقستان نیز وجود دارد. گذرگاه مرزی «اینچهبرون» در استان گلستان، دروازه ورود قطارهای باری شیآن به تهران شده است. این مسیر، بخشی از پروژه بزرگ کریدور شمال-جنوب و ابتکار «کمربند و جاده» چین است اما به نظر میرسد هنوز به شتاب لازم نرسیده که احتمالاً به دلیل مسائل امنیتی و نیاز به تغییر عرض ریل در طول مسیر است.
در نهایت، پاکستان با رسمیت بخشیدن به شش مسیر ترانزیتی زمینی، را برای عبور کالاهای ایرانی باز کرده است که کوتاهترین این مسیرها، یعنی کریدور «گوادر-گبد»، زمان رسیدن به مرز ایران را به تنها ۲ تا ۳ ساعت کاهش داده است.
البته این جاده یک محدودیت جدی دارد: ترانزیت هرگونه کالای هندی از این مسیر، به دلیل تنشهای سال ۲۰۲۵ میان دهلی و اسلامآباد، همچنان ممنوع است.