خبرهای مهم ترکیه از مذاکره ایران و آمریکا/پرونده موشکی به کشورهای همسایه واگذار شده است؟
هاکان فیدان، وزیر امور خارجه ترکیه، در مصاحبهای با روزنامه فایننشالتایمز، خط قرمزی روشن برای مذاکرات ایران و آمریکا ترسیم کرد: هرگونه تلاش برای گره زدن برنامه موشکهای بالستیک ایران به گفتوگوهای هستهای، منطقه را به کام «جنگی دیگر» خواهد کشاند.
این اظهارات در حالی مطرح میشود که بهگزارش خبرگزاری فارس، فیدان از نشانههای امیدوارکنندهای نیز پرده برداشت. او معتقد است واشنگتن ظاهراً آماده است تا از یکی از شروط اصلی خود عقبنشینی کرده و غنیسازی اورانیوم توسط ایران را در یک چارچوب مشخص بپذیرد.
این یک تغییر مسیر بالقوه است. آمریکا سالها اصرار داشت که ایران باید غنیسازی را به طور کامل متوقف کند، درخواستی که تهران همواره آن را به عنوان حق مسلم خود در چارچوب پیمان NPT رد کرده است. فیدان میگوید:
«مثبت است که آمریکاییها ظاهراً آمادهاند غنیسازی ایران را در چارچوبی مشخص بپذیرند.»
سیگنالهای مثبت از تهران و واشنگتن
به گفته وزیر خارجه ترکیه، ایران به این نتیجه رسیده که باید با آمریکا به توافق برسد و در مقابل، واشنگتن نیز دریافته است که تهران خطوط قرمز غیرقابل مذاکرهای دارد. او باور دارد که تهران «واقعاً خواهان دستیابی به یک توافق واقعی» است و حاضر است محدودیتهایی بر سطح غنیسازی و اجرای یک نظام بازرسی سختگیرانه را، مشابه توافق سال ۲۰۱۵، بپذیرد.
این تحلیلها پس از مذاکرات غیرمستقیم اخیر میان نمایندگان ایران و آمریکا در مسقط، پایتخت عمان، اهمیت بیشتری پیدا میکند. هرچند دیپلماتها مسیر پیش رو را دشوار میدانند، اما هر دو طرف این گفتوگوها را «گامی مثبت» توصیف کردهاند.
پرونده موشکی، پاشنه آشیل مذاکرات
از نظر فیدان، هرچند آمریکا عمیقاً نگران توانایی هستهای ایران است، اما برنامه موشکی و حمایت تهران از گروههای مقاومت، بیشتر ابعاد امنیتی منطقهای دارد تا جهانی.
او هشدار میدهد که اگر آمریکا بخواهد همه این مسائل را همزمان روی میز مذاکره بگذارد، حتی پیشرفتهای هستهای هم متوقف خواهد شد. این موضع در تقابل مستقیم با فشارهای اسرائیل قرار دارد که ماههای اخیر به شدت بر لزوم گنجاندن برنامه موشکی ایران در هر توافقی تأکید کرده است.
به گفته وزیر خارجه ترکیه، هر توافق جدید باید با اقداماتی همراه باشد که اعتماد کشورهای منطقه را نیز جلب کند. فیدان گفت ترکیه و برخی کشورهای منطقه در حال بررسی «ایدههای خلاقانه» برای رسیدگی به موضوع موشکی ایران و نگرانیهای امنیتی هستند و میتوانند نقشی سازنده ایفا کنند.
وی البته مدعی شد شکاف قابل توجهی در اعتماد میان ایران و همسایگانش وجود دارد و پر کردن این فاصله ضروری است.
فیدان: فروپاشی رخ نمیدهد
وزیر خارجه ترکیه در بخش پایانی مصاحبه خود، از پایداری ساختار سیاسی ایران سخن گت. او تصریح کرد که حتی در صورت حمله نظامی آمریکا، فروپاشی نظام سیاسی ایران بعید است.
فیدان معتقد است که یک حمله نظامی ممکن است به نهادها و اهداف حکومتی آسیب جدی وارد کند، اما «نظام به عنوان یک موجودیت سیاسی به کار خود ادامه خواهد داد.»
تحلیل شما از موضع ترکیه چیست؟ آیا میتوان به یک توافق بدون در نظر گرفتن توان موشکی ایران دست یافت؟