راهبرد همتی برای یکپارچهسازی ارز/ شکاف بازار آزاد و تجاری؛ ۳۰ هزار تومان
به گزارش زومان، عبدالناصر همتی، رئیس کل بانک مرکزی، در تازهترین تحلیل خود پرده از استراتژی جدیدی برداشت که قرار است بر بستر «شناور مدیریتشده» حرکت کند.
او معتقد است دوران میخکوب کردن قیمتها گذشته و اکنون بانک مرکزی در مدیریت نوسانات حول متغیرهای بنیادین اقتصادی است؛ راهبردی که میخواهد با تکیه بر ذخایر ارزی و البته کنترل، جلوی فساد را بگیرد.
همتی از یک تغییر در دو هفته اخیر خبر داد. بازاری که تا چند وقت پیش روزانه ۵۰۰ میلیون دلار تقاضای بیپاسخ (مازاد تقاضا) داشت، حالا ۷۰ میلیون دلار مازاد عرضه دارد. این یعنی فروشنده هست، اما خریدار نه!
رئیس کل معتقد است این اتفاق، نتیجه جراحی ضروری «حذف رانت واردات» بوده است.
بهرغم افزایش حدود سهبرابری مانده تخصیص ارز از ۱.۳ میلیارد دلار به ۳.۷ میلیارد دلار، بازار از ۵۰۰ میلیون دلار مازاد تقاضای روزانه ارز به ۷۰ میلیون دلار مازاد عرضه ارز رسیده است.
اما داستان به همینجا ختم نمیشود. حجم معاملات روزانه در بازار ارز تجاری رشدی ۵۰ درصدی را تجربه کرده و از ۸۰ میلیون دلار به ۱۵۰ میلیون دلار رسیده است.
همتی این اتفاق را نشانهای از «عمیقتر شدن» بازار تجاری میداند. بازاری که در آن میانگین قیمت دلار عددی بین ۱۲۰ تا ۱۳۰ هزار تومان است و قرار است ستون فقرات نظام یکپارچه ارزی کشور باشد.
همه چیز روی کاغذ و در اظهارات رئیس کل مرتب و منطقی به نظر میرسد؛ تمرکز بر بازگشت ارز صادراتی، ایجاد مشوقها و نظاممند کردن صرافیها. اما وقتی پایمان را از ساختمان شیشهای میرداماد بیرون میگذاریم، واقعیت کف بازار کمی متفاوت است.
در حالی که همتی از قیمتهای ۱۲۰ تا ۱۳۰ هزار تومانی در بازار تجاری و حرکت به سمت یکسانسازی نرخ ارز سخن میگوید، تابلوهای نامرئی بازار آزاد عدد دیگری را فریاد میزنند: ۱۵۹ هزار و ۱۶۰ هزار تومان.
این اختلاف ۳۰ هزار تومانی همان پاشنه آشیلی است که نمیتوان به سادگی از کنارش گذشت. معاملهگران کهنهکار بازار میپرسند چگونه میتوان از «یکپارچهسازی» دم زد، وقتی شکاف میان نرخ دستوری (یا تجاری) و نرخ بازار آزاد همچنان عمیق است؟ تجربههای تاریخی نشان داده که این فاصلهها، اگر با مکانیزمهای واقعی بازار پر نشوند، میتوانند دوباره بستر توزیع رانت شوند؛ همان چیزی که همتی قول مبارزه با آن را داده است.
به نظر شما آیا کاهش تقاضا در بازار تجاری باعث ریزش قیمت دلار در بازار آزاد خواهد شد یا این شکاف قیمتی ادامه مییابد؟ دیدگاه خود را بنویسید.