آیا قیمت دلار در مرکز مبادله دیکته می‌شود؟

به گزارش زومان، اظهارات اخیر یکی از نمایندگان مجلس درباره وجود «حداقل و حداکثر نرخ» در معاملات مرکز مبادله ارز و طلا، حاکی از دستوری بودن نرخ‌ها در این مرکز داشت. به خصوص که در روزهای اخیر فاصله بین نرخ مرکز مبادله و بازار آزاد باز هم به اعداد بالایی رسیده است. منتقدان می‌گویند قیمت‌ها از سمت بانک مرکزی دیکته می‌شود، اما مرکز مبادله با انتشار یک جوابیه، ماجرا را از زاویه‌ای دیگر شرح داد. مرکز مبادله ارز و طلا اعلام کرده که آنچه به عنوان محدودیت دیده می‌شود، در واقع یک استاندارد شناخته‌شده در بازارهای مالی است. درست مثل بورس اوراق بهادار، بازار ارز تجاری هم نیاز به یک «دامنه نوسان» دارد تا از هرج‌ومرج جلوگیری کند. اما این دامنه را چه کسی تعیین می‌کند؟ بانک مرکزی؛ آن‌هم نه به صورت سلیقه‌ای، بلکه بر اساس فرمولی مشخص.

نکته کلیدی اینجاست که دامنه نوسان، یک قفس ثابت و همیشگی نیست. این بازه قیمتی حول محور قیمت آغازین هر روز شکل می‌گیرد. خودِ این قیمت آغازین هم از میانگین موزون معاملات روز قبل به دست می‌آید. به زبان ساده‌تر، بازار هر روز صبح با توجه به کارنامه دیروزش بیدار می‌شود. اگر زورِ خریداران زیاد باشد و انتظار صادرکنندگان و واردکنندگان افزایشی شود، این دامنه به سمت بالا حرکت می‌کند. برعکس، اگر بازار میل به نزول داشته باشد، دامنه هم پایین می‌آید.

مرکز مبادله می‌گوید این ابزار برای جلوگیری از شوک‌های ناگهانی و هیجانات کاذب طراحی شده است. هدف اصلی، حفظ نظم و جلوگیری از آن لحظاتی است که نقدینگی بازار خشک می‌شود. علاوه بر این، در بازارهای حساسی مثل ارز، همیشه خطر «خطای انسانی» یا سفارش‌گذاری‌های اشتباه وجود دارد. دامنه نوسان مثل یک سوپاپ اطمینان عمل می‌کند تا معامله‌گران (که اینجا تجار و بازرگانان هستند) فرصت کافی برای تحلیل داشته باشند و اسیر موج‌های خبری لحظه‌ای نشوند. مرکز مبادله در پایانِ دفاعیاتش تاکید کرده که وجود این محدودیت‌ها در هیچ کجای دنیا به معنای کنترل دستوری نرخ نیست. این سیستم فقط سرعت تغییرات را مدیریت می‌کند تا بازار بتواند اطلاعات جدید را هضم کند، نه اینکه جلوی حرکت طبیعی قیمت را بگیرد. بنابراین، اگر بازار سیگنال صعود یا نزول بدهد، دامنه نوسان هم راه را برای رسیدن به نرخ تعادلی باز خواهد کرد.

به نظر شما آیا این دامنه نوسان واقعاً به ثبات بازار کمک می‌کند یا مانع کشف قیمت واقعی می‌شود؟ دیدگاه خود را بنویسید.