جهش قیمت طلا؛ سوخت جدید باندهای تبهکار /جنگ بانک‌‌های مرکزی با مافیای طلا

به گزارش زومان، در کشور جزیره‌ای ماداگاسکار، رئیس کل بانک مرکزی مأموریتی غیرمعمول را رهبری می‌کند: پایان دادن به قاچاق سازمان‌یافته طلا. ماداگاسکار سالانه تا ۲۰ تن طلا به ارزش تقریبی ۲.۸ میلیارد دلار تولید می‌کند، اما تقریباً تمام این حجم به‌صورت غیرقانونی از کشور خارج می‌شود و دولت را از درآمدهای حیاتی مالیاتی و ارز خارجی محروم می‌سازد.

به‌گزارش فایننشال تایمز، آیو آندریاناریولو، رئیس کل بانک مرکزی ماداگاسکار، تأکید می‌کند که گروه‌های تبهکار با استفاده از هواپیما، بالگرد و تجهیزات پیشرفته، این شبکه قاچاق را مدیریت می‌کنند. او می‌گوید: «استراتژی ما کاهش تجارت قاچاق طلا در ماداگاسکار است.»

ماداگاسکار تنها نیست. با جهش بیش از ۶۰ درصدی قیمت طلا و عبور آن از رکورد ۴,۳۰۰ دلار برای هر اونس، استخراج غیرقانونی و قاچاق به یک بحران جهانی تبدیل شده است. این پدیده در کشورهایی با معادن سنتی، پیامدهای ویرانگری به همراه داشته است؛ از تخریب محیط‌زیست و آلودگی آب‌ها تا قاچاق انسان و تأمین مالی باندهای تبهکار.

در واکنش به این بحران، بانک‌های مرکزی متعددی از اکوادور و فیلیپین گرفته تا غنا، برنامه‌های خرید متمرکز طلا را برای کنترل این بخش راه‌اندازی کرده‌اند. دیوید تِیت، مدیرعامل شورای جهانی طلا، تخمین می‌زند که سالانه تا ۱,۰۰۰ تن طلا توسط معدن‌کاران سنتی تولید می‌شود که بخش بزرگی از آن قاچاق می‌شود. او هشدار می‌دهد:

«نمی‌توان دقیقاً گفت چه مقدار طلا به دست بازیگران بد می‌افتد، اما حتی اگر ۵۰ درصد را حدس بزنیم، با حجم عظیمی از پول روبه‌رو هستیم. این می‌تواند آخرالزمانی باشد؛ یک پیامد ناخواسته از جهش قیمت طلا.»

در غنا، جایی که دولت نهاد جدیدی به نام GoldBod را برای خرید متمرکز طلا تأسیس کرده، آلودگی ناشی از جیوه به یک بحران سیاسی تبدیل شده است. بیش از ۶۰ درصد آبراه‌های این کشور به دلیل فعالیت‌های استخراج طلا آلوده شده‌اند.

در اکوادور نیز، جایی که باندهای مواد مخدر به استخراج طلا روی آورده‌اند، دولت در حال گسترش برنامه خرید داخلی خود است. دیگو پاتریسیو تاپیا انکالادا، از مقامات بانک مرکزی اکوادور، توضیح می‌دهد که ارائه قیمت رقابتی و پرداخت سریع ظرف ۴۸ ساعت، معدن‌کاران را از فروش به کانال‌های غیرقانونی بازمی‌دارد.

با این حال، اجرای این برنامه‌ها با چالش‌های پیچیده‌ای روبه‌رو است. مهم‌ترین مانع، دشواری راستی‌آزمایی منشأ طلا است. مارک اومل، کارشناس سازمان غیرانتفاعی SwissAid، می‌گوید: «ما موارد بسیار زیادی از شکست در این برنامه‌ها دیده‌ایم. بیشتر آن‌ها سازوکار مناسب بررسی دقیق و رهگیری ندارند.» به گفته او، بدون این سازوکارها، بانک‌های مرکزی ممکن است ناخواسته طلای استخراج‌شده در مناطق درگیری یا به‌صورت غیرقانونی را خریداری کنند.

با این وجود، نمونه‌های موفقی نیز وجود دارد. در مغولستان، برنامه خرید داخلی طلا که بیش از ۳۰ سال قدمت دارد، به حذف استفاده از جیوه و رسمی شدن بخش بزرگی از استخراج کمک کرده است.

فناوری‌های نوین نیز می‌توانند راهگشا باشند. اکوادور در حال آزمایش سیستمی است که با استفاده از اسکنر ایزوتوپی، منشأ شیمیایی سنگ طلا را شناسایی می‌کند. به گفته دیوید تِیت، اگر این فناوری‌ها فراگیر شوند، «در ۱۰ سال آینده فقط مقدار ناچیزی از طلا به دست افراد و گروه‌های بد خواهد رسید.»

در ماداگاسکار، بانک مرکزی قصد دارد ذخایر طلای خود را از یک تن به چهار تن افزایش دهد و با گسترش برنامه خرید داخلی، این فلز گران‌بها را به نفع اقتصاد ملی به کار گیرد. هدف نهایی، شفاف‌سازی و مشروعیت‌بخشی به کسب‌وکار طلا در این کشور است.

شما راهکار مقابله با قاچاق منابع ملی را چه می‌دانید؟ نظرات خود را با ما در میان بگذارید.