اسناد درزکرده از نهاد آماری روسیه نشان می‌دهد تلفات جنگ اوکراین به بیش از ۵۰۰ هزار نفر رسیده و سرعت جذب نیرو پاسخگوی این کشتار نیست.
پشت درهای بسته «روس‌استات»، یعنی نهاد دولتی روسیه که وظیفه ثبت و بررسی آمارهای جمعیتی را بر عهده دارد، بایگانی عظیمی از مرگ جریان دارد. این پایگاه داده که در مجموع ۱۱ میلیون و ۵۰۰ هزار فوت را در خود جای داده، حالا رازهایی را فاش کرده که کرملین تمایلی به بازگویی آن‌ها ندارد. به گزارش زومان به نقل از فایننشال تایمز، بررسی اسناد درزکرده نشان می‌دهد که از آغاز تهاجم تمام‌عیار مسکو تا تابستان امسال، دست‌کم ۴۵۰ هزار شهروند روس جان خود را از دست داده‌اند. با این حال، شواهد و روند ثبت اطلاعات حاکی از آن است که واقعیتِ میدان نبرد، اعدادی به‌مراتب تاریک‌تر و تکان‌دهنده‌تر را روایت می‌کند؛ بهایی سرسام‌آور برای دستاوردهای ارضی محدود.
نبردهای خونین؛ جغرافیای یک فاجعه انسانی
داده‌ها نشان می‌دهند که تمرکز تلفات در چند جبهه کوچک، اما بسیار مرگبار بوده است. حدود ۱۲۰ هزار مورد از مرگ‌ومیرها تنها در منطقه‌ای رخ داده که شهرهای «آودیوکا» و «پوکروفسک» را در بر می‌گیرد. این دو شهر دژمانند، صحنه بی‌رحمانه‌ترین نبردهای جنگ بوده‌اند. در کنار این‌ها، ۴۸ هزار نفر دیگر نیز در منطقه همجوار آن، یعنی «باخموت»، کشته شده‌اند.
یانیس کلوگه، کارشناس مسائل روسیه، بر این باور است که این حجم از تلفات، ماشین جنگی مسکو را برای ادامه حملات مشابه دچار مشکل می‌کند. او با اشاره به اوج درگیری‌ها در سال ۲۰۲۵ می‌گوید که آمارها نشان‌دهنده ده‌ها هزار کشته در هر ماه است. در حالی که هدف‌گذاری رسمی ارتش جذب ۳۵ هزار نفر در ماه است، این رقم به طور مداوم محقق نشده و سرعت سربازگیری به هیچ‌وجه پاسخگوی چنین کشتاری نیست.
رکورد مرگ روس‌ها در جنگ اوکراین؛ بیش‌تر از ویتنام و افغانستان
برای درک ابعاد این فاجعه، کافی است به تاریخ نگاه کنیم. نبرد بر سر هر یک از این شهرهای اوکراینی، به‌تنهایی مرگبارتر از کل دوران یک‌دهه اشغال افغانستان توسط اتحاد جماهیر شوروی بوده است؛ جنگی که طبق آمارهای رسمی حدود ۱۵ هزار سرباز کشته بر جای گذاشت. حتی در مقایسه با جنگ ویتنام که ۵۸ هزار کشته برای ارتش آمریکا به همراه داشت، آمار تلفات روسیه در اوکراین بهت‌آور است.
این حقایق توسط دو گروه هکری و فعال سایبری با نام‌های «سایبرپارتیزانز» و «سایلنت کرو» فاش شده است. در میان داده‌های فاش‌شده تا ماه اوت، حدود ۴۱۰ هزار مرگ مستقیماً به عنوان «تلفات مرتبط با جنگ» دسته‌بندی شده‌اند که اگرچه بیشترشان نظامی‌اند، اما احتمالاً شامل تعداد اندکی از غیرنظامیان نیز می‌شوند.
رازهای نهفته در پرونده‌های قضایی و تأخیرهای اداری
پژوهشگران فایننشال تایمز با بررسی جزئیات، ۱۲ هزار مورد مرگ دیگر را نیز شناسایی کرده‌اند؛ مردانی در سن رزم که در خط مقدم یا مناطق نزدیک به آن جان باخته‌اند. همچنین، روس‌استات مرگ ۴۲ هزار مرد دیگر را ثبت کرده که فوت آن‌ها از طریق احکام دادگاه تأیید شده است.
با این وجود، تأخیر در ثبت اداری باعث شده تا این ارقام همچنان از واقعیت عقب باشند. سرعت کند کاغذبازی‌ها به حدی است که حتی در سال ۲۰۲۶، هنوز پرونده‌های مربوط به کشته‌شدگان محاصره شهر ماریوپول در سال ۲۰۲۲ در حال ثبت شدن است. با در نظر گرفتن این تأخیرها، شمار کل کشته‌شدگان جنگ تا ماه اوت در نهایت به ۵۵۰ هزار نفر می‌رسد. بررسی «مرگ‌ومیر مازاد»، یعنی شمار تلفاتی که از میانگین معمول سال‌های صلح فراتر می‌رود، نیز این برآورد را تأیید می‌کند. اگر روند تلفات با همان سرعت ادامه یابد، این رقم تا پایان دسامبر به ۶۵۰ هزار کشته خواهد رسید.
ارتش پابه‌سن‌گذاشته؛ تغییر چهره سربازان خط مقدم
یکی از تکان‌دهنده‌ترین الگوهای پنهان در این اسناد، تغییر چهره ارتش روسیه است. اگرچه حدود ۱۰ درصد از کشته‌شدگان را جوانان ۱۸ تا ۲۴ ساله تشکیل می‌دهند، اما سهم این گروه سنی به مرور زمان کاهش یافته است. در سال ۲۰۲۵، میانگین سنی یک کشته جنگی به ۴۰ سال رسید، در حالی که این عدد در سال اول جنگ ۳۴ سال بود. در واقع، بزرگ‌ترین گروه قربانیان را مردان ۳۵ تا ۴۴ ساله تشکیل می‌دهند که با ۱۵۸ هزار کشته، بیشترین هزینه را پرداخته‌اند.
بار سنگین جنگ بر دوش اقلیت‌ها و مناطق فقیرنشین
این خون‌بها به طور مساوی میان روس‌ها تقسیم نشده است. داده‌ها نشان می‌دهند که طرح بسیج عمومی به شکل نامتناسبی گریبان اقلیت‌های قومی و مناطق محروم‌تر را گرفته است.
منطقه زابایکالسکی، زادگاه یکی از بزرگ‌ترین جوامع اقلیت «بوریات»، با ثبت ۱۲ هزار و ۳۰۰ کشته، یعنی یک فوت به ازای هر ۸۰ ساکن، یکی از بالاترین نرخ‌های تلفات را داشته است. جمهوری باشقیرستان نیز که میزبان جمعیت بزرگی از اقلیت‌هاست، ۱۵ هزار و ۸۰۰ کشته داده است؛ آماری که از یک بی‌عدالتی ساختاری در اعزام به خط مقدم پرده برمی‌دارد.
از سربازان خارجی تا بحران‌های خاموش بهداشت داخلی
در کنار شهروندان روس، اتباع خارجی نیز در این چرخ‌گوشت نظامی گرفتار شده‌اند. مرگ ۴ هزار و ۱۴۱ سرباز خارجی ثبت شده که اوج آن با ۳۹۰ کشته در پاییز ۲۰۲۵ هم‌زمان با تشدید حملات در شرق اوکراین بوده است. آسیای میانه و آفریقا بیشترین سهم را دارند؛ ازبکستان با ۸۰۷ کشته و تاجیکستان با ۵۹۸ کشته در صدر هستند. حتی نام ۲۰ شهروند بنگلادشی، ۱۰ هندی و ۴۴ نپالی نیز به چشم می‌خورد، در حالی که با وجود حضور نیروهای کره شمالی، نامی از آن‌ها در سیستم ثبت نشده است. از ۷۴۵ اوکراینی کشته‌شده در این آمار نیز صرف‌نظر شده، زیرا به نظر می‌رسد عمدتاً غیرنظامی بوده‌اند.
اما جنگ تنها قاتل روس‌ها نیست. این داده‌ها از بحران‌های عمیق نظام سلامت نیز پرده برمی‌دارند. در سال ۲۰۲۱، حدود ۴۵۷ هزار روس بر اثر کرونا جان باختند؛ نرخی که به دلیل محدودیت‌های دیرهنگام، حدود ۳ برابر کشورهای اروپایی بود. از سوی دیگر، از سال ۲۰۲۱ تاکنون ۸۵ هزار نفر بر اثر اچ‌آی‌وی و ایدز جان باخته‌اند. تنها در سال ۲۰۲۵، این بیماری ۱۴ هزار قربانی در روسیه گرفت؛ در حالی که کل مرگ‌ومیر مشابه در آمریکای شمالی و اروپای غربی روی هم کمتر از ۱۰ هزار نفر بوده است. جنگ، تنها یکی از لایه‌های پنهان رنج در این آمارهاست.
