رشد ماهانه نقدینگی در مهر بیش از دو برابر شد

رشد ماهانه نقدینگی از ۱.۳ درصد در شهریور به ۲.۷ درصد در مهر رسید؛ یعنی سرعت رشد پس از کاهش ماه قبل، دوباره بیش از دو برابر شد.

سرعت رشد نقدینگی در مهرماه دوباره افزایش یافته است. عبدالناصر همتی، رئیس‌کل بانک مرکزی، در تازه‌ترین اظهارات خود اعلام کرد رشد ماهانه نقدینگی به ۲.۷ درصد رسیده؛ رقمی که در مقایسه با رشد ۱.۳ درصدی شهریور، بیش از دو برابر شده است. این افزایش در حالی رخ داده که بانک مرکزی طی ماه‌های گذشته از تشدید محدودیت‌ها برای کنترل خلق پول خبر داده بود.

همتی روز پنجشنبه ۷ آبان اعلام کرد رشد نقدینگی در هفت ماه نخست سال ۱۴۰۵ به ۲۴ درصد رسیده و رشد نقطه‌به‌نقطه آن نیز با کاهش ۰.۷ واحد درصدی نسبت به شهریور، به ۵۰.۹ درصد رسیده است.

مقایسه این ارقام دو تصویر متفاوت نشان می‌دهد. رشد سالانه نقدینگی اندکی کاهش یافته، اما نرخ رشد ماهانه از ۱.۳ به ۲.۷ درصد رسیده است؛ افزایشی معادل ۱.۴ واحد درصد که نشان می‌دهد سرعت رشد نقدینگی در مهر حدود ۱۰۸ درصد بیشتر از شهریور بوده است.

حجم نقدینگی در پایان سال ۱۴۰۴ حدود ۱۵ هزار و ۵۸۱ همت بود. با احتساب رشد ۲۴ درصدی اعلام‌شده از سوی بانک مرکزی، این رقم در پایان مهر به حدود ۱۹ هزار و ۳۲۰ همت رسیده است. به این ترتیب، طی هفت ماه نخست سال نزدیک به ۳ هزار و ۷۴۰ همت به حجم نقدینگی اضافه شده است. این ارقام برآوردی و بر اساس نرخ رشد گرد‌شده بانک مرکزی هستند.

در گزارش قبلی زومان که ۳۰ شهریور منتشر شد، رشد نقطه‌به‌نقطه نقدینگی مرداد حدود ۵۴ درصد محاسبه شده بود؛ یکی از بالاترین سطوح ثبت‌شده در داده‌های تاریخی موجود. اکنون این نرخ به ۵۰.۹ درصد کاهش یافته، اما رشد ماهانه مهر نشان می‌دهد کاهش سرعت افزایش نقدینگی در شهریور هنوز به روندی پایدار تبدیل نشده است.

رئیس‌کل بانک مرکزی ناترازی برخی بانک‌ها را یکی از موانع کنترل نقدینگی معرفی کرده و گفته است برنامه‌های اصلاحی برای این بانک‌ها در دستور کار قرار دارد. بانک مرکزی پیش‌تر نیز از محدود کردن رشد ترازنامه بانک‌ها، سخت‌گیری در اضافه‌برداشت و کنترل خلق پول به‌عنوان ابزارهای مهار نقدینگی نام برده بود.

همتی در عین حال تأکید کرده است که بانک مرکزی تلاش دارد با گسترش ابزارهای تأمین مالی زنجیره‌ای و افزایش کارایی تسهیلات بانکی، نیاز واحدهای تولیدی را تأمین کند.

افزایش رشد ماهانه در مهر به‌تنهایی به معنای شکست سیاست کنترل نقدینگی نیست، اما نشان می‌دهد افت شهریور هنوز تثبیت نشده است. تداوم یا بازگشت این روند در ماه‌های آینده مشخص خواهد کرد که بانک مرکزی تا چه اندازه توانسته سرعت خلق نقدینگی را مهار کند.