هفت ماه، هفت سقف تازه؛ تورم همچنان می‌تازد

به گزارش زومان، نیمه دوم ۱۴۰۵ برای بسیاری از خانواده‌ها به ویژه آنهایی که فرزند مدرسه‌ای داشتند، با صورت‌حساب‌های تازه آغاز شد. هزینه آموزش و رفت‌وآمد بالا رفت و اغلب خریدهای معمول به ویژه کالاها، باز هم گران‌تر شدند.

طبق گزارش تورمی مرکز آمار در مهر ماه امسال نرخ تورم سالانه باز هم سقف جدیدی را ثبت کرد و به سطحی رسید که در آمارهای موجود، دست‌کم از سال ۱۳۹۲ سابقه نداشته است.

فشار اصلی همچنان از سمت کالاها بیشتر از خدمات است؛ یعنی همان چیزهایی که در زندگی روزمره با آن‌ها سر و کار بیشتری داریم. تورم نقطه به نقطه کالاها در مهر ماه در حالی نزدیک به ۱۲۰ درصد بوده که خدمات فقط حدود ۴۲ درصد نسبت به مهر سال قبل گران شده‌ است.

تورم سالانه کشور در مهر ۱۴۰۵ به ۷۶.۸ درصد رسید؛ ۳.۲ واحد درصد بالاتر از شهریور و تقریباً دو برابر نرخ ۳۸.۹ درصدی مهر پارسال. بررسی سری زمانی مرکز آمار نشان می‌دهد این بالاترین رقم ثبت‌شده، دست‌کم از سال ۱۳۹۲ تاکنون است.

به زبان ساده، سبدی از کالاها و خدمات که در مهر پارسال یک میلیون تومان هزینه داشت، حالا به‌طور متوسط حدود یک میلیون و ۸۸۷ هزار تومان تمام می‌شود.

پس کاهش جزئی نرخ تورم نقطه‌ای، نشانه ارزان شدن زندگی نیست.

بزرگ‌ترین جهش قیمت مهر مربوط به آموزش بود؛ هزینه‌های این گروه تنها در یک ماه ۲۳.۵ درصد بالا رفت. هم‌زمان با آغاز سال تحصیلی، این افزایش برای خانواده‌هایی که دانش‌آموز یا دانشجو دارند می‌تواند محسوس باشد. تورم آموزش هر سال در مهر ماه بیشترین رکورد خود را ثبت می‌کند. اما تورم ۲۳.۵ درصدی مهر ماه امسال، حداقل از ابتدای دهه ۱۳۹۰ سابقه نداشته است.

پس از آموزش، حمل‌ونقل با ۱۰.۷ درصد و تفریح و فرهنگ با ۹.۸ درصد بیشترین افزایش را ثبت کردند. افزایش قیمت بنزین بخش مهمی از تورم بالای حمل‌ونقل در مهر ماه را توضیح می‌دهد.

قیمت خرید وسایل نقلیه نیز ۱۴.۵ درصد و پوشاک و کفش ۷.۸ درصد بالا رفت. در مجموع، کالاهای غیرخوراکی و خدمات در مهر ۵.۸ درصد گران شدند؛ بیش از دو برابر افزایش ۲.۴ درصدی خوراکی‌ها، آشامیدنی‌ها و دخانیات.

قیمت خوراکی‌ها و آشامیدنی‌ها در مهر نسبت به شهریور ۲.۳ درصد افزایش یافت؛ کمتر از میانگین تورم ماهانه کشور. با این‌ حال، قیمت همین گروه در مقایسه با مهر سال گذشته ۱۱۲.۶ درصد بالاتر است. بنابراین افزایش کمی آرام‌تر قیمت مواد غذایی در یک ماه، چیزی از فشار گرانی انباشته‌شده بر سفره‌ها کم نمی‌کند.

با وجود آرام شدن نسبی روند گرانی بسیاری از خوراکی‌ها در مهر ماه، تصویر یک‌ساله از خوراکی‌ها بسیار سنگین‌ است: قیمت روغن‌ها و چربی‌ها نسبت به مهر پارسال ۲۵۵.۷ درصد و شیر، پنیر و تخم‌مرغ ۱۵۴.۶ درصد افزایش یافته است. در نتیجه حتی اقلامی که این ماه چندان گران نشده‌اند، همچنان بسیار گران‌تر از پارسال هستند.

تورم کمرشکن چند ماه اخیر تمام اقشار جامعه را تحت تاثیر قرار داد، اما آمارها نشان می‌دهند فشار تورم بر خانوارهای کم‌درآمد به شدت سنگین‌تر بوده است.

در مهر ماه امسال، تورم سالانه دهک دوم، یکی از کم‌درآمدترین گروه‌های جامعه، به ۸۵.۸ درصد رسیده؛ در دهک اول ۸۴.۸ درصد و در دهک دهم، پردرآمدترین گروه، ۷۴.۸ درصد بوده است. بنابراین فاصله نرخ تورم در کم‌درآمدترین و پردرآمدترین گروه جامعه، به ۱۱ واحد درصد می‌رسد.

بخشی از علت را باید در ترکیب هزینه‌ها جست‌وجو کرد. خوراکی‌ها، آشامیدنی‌ها و دخانیات ۴۲.۴ درصد از سبد هزینه دهک اول را تشکیل می‌دهند؛ در حالی که سهم این گروه در دهک دهم فقط ۲۱.۶ درصد است. بنابراین جهش مداوم قیمت مواد غذایی در یک سال گذشته بیشتر به بودجه خانوارهای کم‌درآمد فشار آورده است.

این فاصله تورمی را میان شهرها و روستاها نیز می‌توان دید. در روستاها هم تورم سالانه ۹۲.۳ درصد بوده، درحالی‌که این رقم برای شهرها ۷۴.۱ درصد است.

البته در خود مهر ورق تا حدی برگشت: تورم ماهانه دهک دهم نزدیک به ۶ درصد و دهک اول حدود ۳ درصد بود که نشان می‌دهد فشار هزینه‌ها به ویژه هزینه‌های غیر خوراکی مثل افزایش هزینه حمل‌ونقل، اثر بیشتری بر سبد دهک پردرآمد گذاشته است.

با این حال یک ماه گرانی بیشتر برای ثروتمندان، واقعیت یک سال تورم سنگین‌تر برای کم‌درآمدها را تغییر نمی‌دهد.

در نهایت، گزارش مرکز آمار نشان می‌دهد با وجود کاهش سرعت گرانی در برخی کالاها در مهر ماه، هزینه‌های زندگی همچنان بسیار بالاست و فشار انباشته آن، به ویژه بر خانوارهای کم‌درآمد به شدت سنگین است.