رسید هر کارت کشیدن در تهران؛ یک میلیون و پانصد هزار تومان

پولی که شهریور امسال در شبکه شاپرک جابه‌جا شد، بیش از دو برابر پارسال بود. اما تعداد تراکنش‌ها فقط حدود ۶ درصد بالا رفت. همین دو عدد، حال‌وهوای اقتصاد ایران را خوب نشان می‌دهند: رفت‌وآمد در بازار بیشتر شده و آثار جنگ ابتدای سال کمرنگ شده است، اما چیزی که با سرعت بیشتری برگشته، تعداد خریدها نیست؛ قیمت‌هاست.

بر اساس گزارش زومان، میانگین ارزش هر تراکنش در سراسر کشور با رشدی ۹۴ درصدی، از حدود ۴۶۰ هزار تومان در شهریور سال گذشته به ۹۰۵ هزار تومان در شهریور امسال رسیده است. بررسی ماهانه این آمار نیز دگرگونی‌های چشمگیری را نشان می‌دهد؛ چنان‌که در فاصله مرداد تا شهریور، با وجود افزایش نزدیک به ۵ درصدی تعداد تراکنش‌ها، مبلغ جابه‌جاشده رشدی در حدود ۲۱ درصد را به ثبت رسانده است.

اگر لنز بررسی را روی تک تک خریدها قرار دهیم، موضوع جالب‌تر هم می‌شود. متوسط مبلغ هر خرید هم فقط در یک ماه ۱۵ درصد بیشتر شده است. البته متوسط مبلغ تراکنش، شاخص رسمی تورم نیست. ممکن است مردم در شهریور خریدهای بزرگ‌تری انجام داده باشند یا سهم معاملات درشت و پرداخت‌های اینترنتی بیشتر شده باشد. بااین‌حال، وقتی این اتفاق تقریباً در همه استان‌ها تکرار می‌شود و رشد مبلغ چندین برابر رشد تعداد است، ردپای تورم را نمی‌توان نادیده گرفت.

سیستان‌وبلوچستان با رشد ۱۱.۳ درصدی تعداد تراکنش‌ها و تهران با رشد ۱۰.۶ درصدی در صدر قرار گرفته‌اند. فارس، یزد و خراسان رضوی نیز نزدیک ۶ درصد رشد در تعداد تراکنش ثبت کردند. بنابراین در بخش بزرگی از نقشه کشور، تعداد دفعات استفاده از کارت‌خوان‌ها از شهریور پارسال بیشتر شده است.

روی این نقشه، دو نقطه جنوبی متفاوت دیده می‌شوند. تعداد تراکنش‌ها در هرمزگان نسبت به شهریور پارسال ۵ درصد کاهش یافته و بوشهر نیز هنوز ۰.۴ درصد پایین‌تر از سال گذشته است. این دو نقطه کشور، تنها استان‌هایی هستند که تعداد پرداخت‌هایشان به سطح شهریور ۱۴۰۴ نرسیده است.

البته نسبت به مرداد نشانه‌هایی از بهترشدن اوضاع دیده می‌شود که یعنی بازار این دو استان از جای خود حرکت کرده، اما هنوز عقب‌ماندگی ماه‌های جنگ و ناآرامی را کاملاً جبران نکرده است.

متوسط مبلغ هر تراکنش در تهران به حدود یک میلیون و ۴۷۹ هزار تومان رسیده است. پس از تهران، مازندران با کمی بیش از یک میلیون تومان و یزد با حدود ۹۲۸ هزار تومان قرار دارند. در پایین جدول، متوسط هر تراکنش در خراسان شمالی حدود ۵۰۵ هزار تومان، در کهگیلویه‌وبویراحمد ۵۲۱ هزار تومان و در سیستان‌وبلوچستان ۵۶۰ هزار تومان بوده است.

یعنی مبلغ متوسط هر کارت‌کشیدن در تهران تقریباً ۲.۹ برابر خراسان شمالی است. این فاصله می‌تواند بخشی از تفاوت سطح قیمت‌ها، درآمد خانوارها و اندازه خریدها را نشان دهد، اما نمی‌شود آن را مستقیماً «شکاف رفاهی» نامید.

تراکنش‌های تهران فقط خرید نان، لباس یا مواد غذایی مردم پایتخت نیست. دفتر بسیاری از شرکت‌ها، فروشگاه‌های بزرگ، خدمات تخصصی و پرداخت‌های اینترنتی در تهران ثبت می‌شود. در یک استان دیگر نیز ممکن است مردم بیشتر نقدی خرید کنند یا سهم خریدهای کوچک روزمره بالاتر باشد. بنابراین این شاخص نشانه‌ای از تفاوت اقتصادی استان‌هاست، نه اندازه دقیق نابرابری میان مردم آنها.

متوسط مبلغ هر تراکنش در قم ۱۲۸ درصد، در مازندران ۱۱۰ درصد و در یزد ۱۰۶ درصد افزایش یافته است. حتی در استان‌هایی که رشد کمتری داشته‌اند، مبلغ متوسط خرید بیش از ۸۰ درصد بالا رفته است.

در نهایت بازار در بیشتر استان‌ها دوباره شلوغ‌تر شده، اما تورم بسیار سریع‌تر از تعداد خریدها حرکت کرده است. در جنوب هم بوشهر و هرمزگان هنوز چند قدم از بقیه عقب‌ترند.

شما سطح خریدتان به وضعیت قبل از جنگ بازگشته است؟