اول مهر، قیمت دلار را روی گوشی‌اش نگاه می‌کند: پایین آمده است. دوباره سراغ آگهی‌های دیوار می‌رود. مدتی است به فروش دلارهایش و خرید خانه فکر می‌کند، اما حالا تصمیم سخت‌تر شده: آیا با عقب‌نشینی دلار، قیمت خانه هم پایین می‌آید؟ باید برای خرید اقدام کند یا کمی دیگر صبر کند؟

خبرها از رکود بازار مسکن می‌گویند. با این حال، عددی که در آگهی‌ها دیده می‌شود، هنوز نشانی از ارزان‌تر شدن ندارد. تیم تحلیل داده رسانه زومان با بررسی بیش از ۵۰۰ هزار داده از دیوار، تغییر قیمت‌های پیشنهادی را در تهران دنبال کرده است؛ قیمت‌هایی که فروشنده‌ها در آگهی ثبت می‌کنند و ممکن است با مبلغ نهایی معامله فرق داشته باشند.

نمودار میله‌ای قیمت پیشنهادی هر متر مربع آپارتمان در تهران بر اساس سن بنا در شهریور ۱۴۰۵
نمودار ستونی میانگین قیمت پیشنهادی هر متر مربع آپارتمان در مناطق مختلف تهران

دلار پایین آمد، قیمت پیشنهادی خانه بالا رفت

به گزارش زومان، بر اساس این بررسی، میانگین قیمت هر مترمربع مسکن عرضه‌شده در تهران طی یک ماه از ۲۱۹ میلیون تومان به ۲۳۶ میلیون تومان رسیده است؛ افزایشی نزدیک به ۷.۷ درصد. به این ترتیب، در اول مهر و همزمان با عقب‌نشینی دلار در پی اخبار مذاکرات، میانگین قیمت آگهی‌های مسکن بالاتر از یک ماه قبل قرار داشت. هر چند دلار هم مجموعا در این یک ماه روندی افزایشی ثبت کرد.

داده‌ها نشان می‌دهند فروشندگان چه قیمتی پیشنهاد کرده‌اند، اما نمی‌گویند خریداران با همان قیمت معامله کرده‌اند یا نه. حتی در بازاری که معاملات آن کم‌رونق است، ممکن است قیمت در آگهی‌ها همچنان بالا بماند. برای کسی که هر روز فایل‌ها را زیرورو می‌کند، همین فاصله میان خبر رکود و عددهای روی صفحه گیج‌کننده است.

یک تهران و چند قیمت

میانگین ۲۳۶ میلیون تومانی، تفاوت محله‌ها را پنهان می‌کند. در میان محله‌های پرعرضه این بررسی، قیمت پیشنهادی هر مترمربع در پونک حدود ۳۴۶ میلیون تومان است. این رقم در جنت‌آباد مرکزی ۳۰۱ میلیون و در جنت‌آباد جنوبی ۳۰۰ میلیون تومان است؛ اما در جیحون به ۱۵۷ میلیون و در سلسبیل جنوبی به ۱۵۰ میلیون تومان می‌رسد.

پس وقتی از «قیمت مسکن تهران» حرف می‌زنیم، درباره خانه‌هایی با قیمت‌های بسیار متفاوت صحبت می‌کنیم. بودجه‌ای که در یک محله شاید برای خرید خانه‌ای کوچک کافی باشد، در محله‌ای دیگر ممکن است پاسخ‌گوی همان متراژ نباشد. به همین دلیل، بالا رفتن میانگین شهر به‌تنهایی نمی‌تواند به خریدار بگوید فایل‌های محدوده مورد نظرش چقدر تغییر کرده‌اند.

سن بنا چقدر حساب را عوض می‌کند؟

تفاوت فقط به نشانی خانه مربوط نیست. میانگین قیمت پیشنهادی هر مترمربع واحدهای نوساز در این داده‌ها ۲۷۵ میلیون تومان است. برای بناهای پنج تا ۱۰ ساله این رقم به ۲۳۰ میلیون، برای بناهای ۱۰ تا ۲۰ ساله به ۲۲۷ میلیون و برای ساختمان‌های بالای ۲۰ سال به ۱۸۰ میلیون تومان می‌رسد.

برای یک خانه ۴۰ متری، همین ارقام فاصله بزرگی می‌سازند: حدود ۱۱ میلیارد تومان برای واحد نوساز در برابر حدود ۷.۲ میلیارد تومان برای واحدی با بیش از ۲۰ سال عمر، اگر قیمت هر متر آن برابر با میانگین همان گروه باشد. در بعضی محله‌های ارزان‌تر، ممکن است بودجه‌ای نزدیک به ۶ تا ۷ میلیارد تومان راهی برای جست‌وجوی چنین خانه‌ای باز کند؛ اما این مبلغ را نمی‌توان کف قیمت همه خانه‌های ۴۰ متری تهران دانست.

حالا خریدار دوباره به قیمت دلار نگاه می‌کند و بعد به آگهی‌ها. داده‌های این یک ماه به او نمی‌گویند امروز وقت فروش دلار یا خرید خانه است. فقط یک نکته را روشن می‌کنند: حرکت روزانه دلار لزوماً همان روز در قیمت‌های پیشنهادی مسکن تکرار نمی‌شود.