تورم ماهانه در مرداد ماه به عدد ۳.۴ درصد رسید. تا قبل از تابستان سال پیش این عدد خودش یک رکورد محسوب میشد اما اکنون یک سال است که دیگر اوضاع فرق کرده است. از روزهای پایانی خرداد ۱۴۰۴ به این طرف، مجموعهای از عوامل شامل تغییرات در سیاستهای ارزی، جنگ، محاصره و جهش هزینههای تولید، زمین بازی را تغییر داده و حالا این رشد ماهانه یکی از کمترین تورمها شده است. انقدر سرعت رشد ماهانه قیمتها بالا رفت که حالا وقتی یک سال پیشمان را میبینیم «تورم نقطه به نقطه»، یعنی مقایسه قیمتها با دقیقاً همین ماه در سال گذشته؛ به مرز بی سابقه ۸۹ درصد رسیده است. هنوز با تورم سه رقمی فاصله داریم، اما این عدد، یک میانگین کلی است، هستند افرادی که تجربه تورمهای بالاتر را هم داشته اند.
واقعیتِ تلخِ سفرههای کوچک
به گزارش زومان، وقتی سبد خرید خانوارها را کالبدشکافی میکنیم، میبینیم که بیشترین فشار افزایش قیمتها به بخش «خوراکیها» وارد شده است. این یعنی کسانی که بخش بزرگتری از درآمد ماهانهشان صرف خرید نان، گوشت و لبنیات میشود، ضربه سختتری را تحمل میکنند. اینجا دقیقاً جایی است که دهکهای پایین درآمدی آسیبپذیرتر میشوند؛ کسانی که دغدغهشان خرید خودرو یا مسکن نیست، بلکه برطرف کردن نیازهای اولیه است.
طبق دادههای مرکز آمار، دو دهک اول جامعه که جمعیتی بالغ بر ۱۷ میلیون نفر را شامل میشوند و زیر خط فقر قرار دارند، تورم نقطه به نقطه بیش از ۱۰۰ درصد را تجربه کردهاند. این سومین ماه متوالی است که نرخ تورم برای این بخش از جامعه، سدی را شکسته که تصور میشد برای میانگین کل کشور دور از دسترس است. در واقع، قدرت خرید این ۱۷ میلیون نفر نسبت به سال گذشته، به کمتر از نصف کاهش یافته است. این وضعیت تنها محدود به مناطق خاص نیست؛ بررسیهای استانی نشان میدهد در ۹ استان کشور، تورم کالاهای ضروری از مرز ۱۰۰ درصد عبور کرده است.
شکاف تورمی مستأجران و صاحبخانهها
اما داستان تورم از دریچهای دیگر نیز قابلتأمل است. اگر «اجارهبها» را از شاخص تورم کل حذف کنیم، با عدد دیگری مواجه میشویم. بر اساس داده های مرکز آمار، تورم شاخص کل بدون اجارهبها برابر با ۱۱۳.۷ درصد بوده است. در حقیقت اجارهبها سبب شده تا تورم کل عدد پایینتری را نشان دهد.
شاخص «تورم بدون اجاره» اکنون چهارمین ماه پیاپی است که بالای ۱۰۰ درصد باقی مانده و در مرداد ماه در کانال ۱۱۳ درصد قرار گرفته است.
البته اینکه تورمِ «بدون اجاره» (۱۱۳ درصد) از تورمِ «اجاره» (۳۱ درصد) سبقت گرفته، به این معنا نیست که مستاجران وضعیت راحتتری دارند. چون آنها که مستاجر هستند بخشی از هزینهشان (هزینههای روزمره بدون هزینه اجاره مسکن آنها) در این بازه زمانی تقریبا دو برابر شده و علاوه بر این باید اجارهبها نیز بپردازند.