نرخ تورم نقطهبهنقطه کشور در مردادماه امسال از مرز ۸۴ درصد گذشت؛ رقمی که نشان میدهد هزینه سبد مصرفی خانوارها در مقایسه با مرداد سال قبل، حدود ۱.۸ برابر افزایش یافته است. با وجود این آمار سنگین، رئیسکل بانک مرکزی روایتی متفاوت دارد و از مهار شتاب رشد قیمتها سخن میگوید.
روایت یک توقف در میانه بحران
به گزارش زومان، عبدالناصر همتی، در نشست با اعضای مجمع کارآفرینان ایران اعلام کرد که تورم ماهانه مردادماه به حدود ۴ درصد رسیده است. پیگیریها نشان میدهد که این بر اساس محاسبات مقدماتی است و احتمالا عدد دقیق طی هفته جاری اعلام خواهد شد. با این حال او درباره رشد قیمتها گفته:
در شرایط بسیار سختی به سر میبریم، اما تلاش میکنیم شرایط اقتصادی کشور را باثبات کنیم. تحمل سختی با فروپاشی و چیزی که آمریکا دنبال آن است، فرق دارد. بانک مرکزی دغدغه مردم را درک میکند و قصد خالی کردن دل آنها را ندارد. شتاب تورم در این شرایط خاص متوقف شده و رشد نقدینگی، یعنی حجم کل پول در گردش که محرک اصلی تورم است، مسیر کاهشی به خود گرفته است.
رمزگشایی از اعداد سبد خانوار
اگر تورم ماهانه مرداد در همین محدوده تثبیت شود، مقایسه شاخص قیمت مصرفکننده با مرداد سال گذشته، تورم نقطهبهنقطه ۸۴.۹ درصدی را نشان میدهد. ممکن است شهروندان در خریدهای روزمره افزایش قیمت بیشتری را احساس کنند، اما این نرخ میانگین همه کالاها و خدمات است. تورم سالانه نیز که نوسانات دوازدهماهه را تعدیل میکند، به ۶۵.۵ درصد رسیده است. این رقم در مقایسه با سالهای گذشته، ادامه فشار سنگین هزینهها بر مصرفکنندگان را نشان میدهد.
آناتومی شتاب؛ از بهار تا تابستان
رئیسکل بانک مرکزی از مهار شتاب تورم خبر میدهد. برای درک این موضوع باید روند ماههای گذشته را بررسی کرد. در هر ماه از فصل بهار، تورم نقطهبهنقطه حدود ۵ واحد درصد نسبت به ماه قبل رشد میکرد. واحد درصد میزان اختلاف دو نرخ تورم را نشان میدهد. این افزایش در خردادماه ناگهان به ۱۱ واحد درصد رسید، اما در تیر و مرداد به حدود ۱ واحد درصد محدود شد. کاهش شتاب بهمعنای ارزانشدن اقلام نیست، بلکه نشان میدهد سرعت گرانشدن کالاها در مقایسه با بهار کمتر شده است.
ردپای متغیرهای خارجی در بازار
کند شدن رشد تورم در تیر و مرداد از چند تحول کلان ناشی میشود. در این دوره، با کمرنگ شدن سایه جنگ و محاصره، آتشبس موقت به اقتصاد فرصت تنفس داد. همزمان، گشایشهای مقطعی در محاصره دریایی ایران، مسیر تجارت خارجی را بهبود بخشید. بانک مرکزی نیز تأکید دارد که با وجود تلاشهای آمریکا برای تشدید تحریمها، سیاستهای انقباضی تا حدی شتاب تورم را مهار کرده است.
توقف شتاب به معنای پایان راه نیست
با وجود کاهش شتاب تورم، واقعیت اعداد تغییر نکرده است. حتی اگر تورم ماهانه در ماههای آینده در همین سطح بماند، احتمالا تورم نقطهبهنقطه بالاتر از مرز ۸۴ درصد تثبیت میشود. کاهش شتاب رشد قیمتها در تابستان نسبت به بهار، نشانه تغییر مسیر است. با این حال، مثبت ماندن این شتاب همچنان عدد تورم را بزرگتر میکند. تا رسیدن به ثبات واقعی در قدرت خرید خانوار، راهی طولانی و پرچالش باقی مانده است.