پشت پرده ارزانی قیمت مرغ و تخم‌مرغ

به گزارش زومان، در روزهایی که نمودار قیمت تمام خوراکی‌ها بی‌وقفه رو به بالا می‌رود، بخش گوشت در مرکز آمار تورم ماهانه منفی ۵ درصد را در ماه گذشته ثبت کرد. این عقب‌نشینی در این روزها عجیب است، اما در عمق بازار، روایت دیگری هم جریان دارد: قیمت‌ها پایین نیامده‌اند چون تولید ارزان شده؛ پایین آمده‌اند چون تقاضایی برای خرید در بازار نمانده است.

به گزارش زومان، بر اساس داده‌های مرکز آمار رشد ماهانه قیمت تخم‌مرغ در تیر برابر با منفی ۱۰ درصد بوده است. قیمت مرغ هم در این ماه حدودا ۱۴ درصد عقب‌نشینی کرده است. پیگیری‌های زومان نشان می‌دهد کنشگران صنعت گوشت، رشد قیمت نهادهای وارداتی مانند ذرت را دلیل اصلی افزایش قیمت مرغ و تخم‌مرغ می‌دانند؛ همین موضوع موجب شده تا پس از افزایش قیمت، مصرف هم کم شود. موضوعی که تا حدی توانسته در این ماه قیمت مرغ و تخم مرغ را پایین بیاورد.  

طبق آن چه وزیر جهاد کشاورزی اخیرا گفته تولیدکنندگان مرغ و تخم‌مرغ با افزایش ۵ برابری قیمت نهاده‌های وارداتی، به ویژه ذرت، مواجه شده‌اند. این جهش هزینه‌ها در ماه‌های گذشته مستقیما به قیمت نهایی مصرف‌کننده منتقل شد. داده های مرکز آمار نشان می‌دهند تورم نقطه‌ای مرغ در اردیبهشت امسال به ۲۸۷ درصد رسید. در تیرماه نیز، با وجود افت ماهانه، تورم نقطه‌ای، یعنی مقایسه قیمت با ماه مشابه سال قبل، روی ۱۹۰ درصد ایستاد. تخم‌مرغ نیز تورم نقطه‌ای ۲۰۱ درصدی را ثبت کرد. ثبت این اعداد به این معناست که قیمت این دو کالا همچنان بیش از دو برابر آن در تیر ۱۴۰۴ است. این جهش‌های متوالی، مصرف‌کننده را به عقب‌نشینی وادار کرد؛ تا جایی که طبق گفته های اخیر وزیر جهاد کشاورزی، بر اساس آمارهای غیررسمی، سرانه مصرف گوشت هر ایرانی از ۱۲ کیلوگرم به ۶ کیلوگرم سقوط کرده است.

وزیر جهاد کشاورزی هفته گذشته در تشریح این وضعیت اعلام کرد که بخش دام و طیور به رغم محدودیت‌های ناشی از جنگ و خشکسالی، بدون اختلال به تامین نیازها ادامه داده است. او با تاکید بر اینکه تولید گوشت باید برای دامدار صرفه اقتصادی داشته باشد، هشدار داد: «وقتی محصول با قیمت تعادلی یا پایین‌تر عرضه می‌شود، کاهش بیشتر قیمت می‌تواند استمرار تولید را با مشکل مواجه کند.» قیمت تعادلی، نرخی است که در آن هزینه‌های تولید و تقاضای بازار سر به سر می‌شوند. به گفته وزیر، مرغ اکنون پایین‌تر از این قیمت عرضه می‌شود و نمی‌توان بدون توجه به هزینه‌های تولید، انتظار کاهش بیشتر قیمت را داشت، چرا که تولیدکننده برای ادامه فعالیت نیازمند حاشیه سود است.

پدیده دیگر آماری هم می‌گوید احتمال آن که افت قیمت مرغ تداوم داشته باشد بعید است. پدیده‌ای به نام اثر جانشینی، یعنی تمایل خریدار به جایگزینی کالای گران با کالای ارزان‌تر.

به طور تاریخی، میانگین قیمت هر کیلو مرغ ماشینی حدود ۲۰.۵ درصد قیمت یک کیلو گوشت قرمز بوده است. اکنون این نسبت به ۱۹.۹ درصد کاهش یافته است. ارزان شدن نسبی مرغ در مقایسه با گوشت قرمز، به ناچار تقاضا را مجددا به سمت بازار مرغ سوق می‌دهد. ترکیب این فشار جدید تقاضا در کنار هشدارهای صریح وزیر درباره به‌صرفه‌نبودن تولید با قیمت‌های فعلی، نشان می‌دهد که عقب‌نشینی تیرماه، نه پایان تورم پروتئین، بلکه صرفا یک تنفس کوتاه است.