تورم را برق گرفت؛ رکوردی که کمتر دیده شد

تابستان پارسال هم قطعی برق بود، اما این قطعی این بار با تورم‌های بالاتر مهمان خانه‌هایمان شده است. احتمالا اگر برای خرید به فروشگاه‌ها رفته باشید و برقشان قطع نشده باشد، خودتان آن را لمس کرده‌اید. تورم مصرف‌کننده، یعنی همان سرعت رشد قیمت سبد خرید شما، در خردادماه امسال روی ۸۸ درصد ایستاده است. این یک رکورد تاریخی پس از انقلاب است. برای فهمیدن دلیلش، نباید فقط به برچسب قیمت روی قفسه‌ها نگاه کرد؛ باید پیگیر بشویم و تا پشت درهای بسته کارخانه‌ها و موتورخانه‌های اقتصاد هم برویم.

به گزارش زومان، پیش از هر چیز، خیلی‌ها یقه پول را می‌گیرند. آمارها نشان می‌دهد که رشد نقدینگی، یعنی کل حجم پول و سپرده‌های در گردش دست مردم، در پایان سال گذشته از مرز ۵۰ درصد گذشت. این عدد رکورد نیم‌قرن اخیر را پودر کرده است. وقتی پول در جامعه با سرعتی دیوانه‌وار بیشتر از تولید کالا چاپ می‌شود، طبیعی است که ارزش اسکناس‌های دست شما سقوط کند.

در کنار آن، وقوع جنگ، آسیب‌های جدی به زیرساخت‌ها و محاصره دریایی باعث شد تا جریان ورود کالا و مواد اولیه به شدت مختل شود. این همان شوک سمت عرضه است. اما اینها تنها دلیلش نیستند. ماجرا برمی‌گردد به پارسال!

برای درک عمق فاجعه، باید با شاخصی به نام «تورم تولیدکننده» آشنا شویم؛ شاخصی که نشان می‌دهد قیمت کالا و خدمات در کارخانه چقدر تغییر کرده است. طبق داده‌های مرکز آمار، تورم تولیدکننده در زمستان سال گذشته روی عدد ۵۱.۱ درصد ایستاد که دومین رکورد بزرگ در حداقل چهارده سال اخیر است. این یعنی حتی پیش از شروع بحران‌های نظامی، هزینه‌های تولید در ایران سر به فلک کشیده بود. کارخانه‌داری که ۵۱.۱ درصد گران‌تر تولید می‌کند، چاره‌ای ندارد جز اینکه محصول نهایی را با قیمت بالاتری به شما بفروشد.

صنعت برق نیز از این موج تورمی در امان نمانده است. مهم‌ترین و عجیب‌ترین رکورد در آمارها مربوط به تورم تولید، انتقال و توزیع برق است. تورم تولید برق هم به ۶۵.۸ درصد رسید. این اعداد در بازه آماری موجود کاملاً بی‌سابقه هستند.

در کنار این عوامل، زمستان سال قبل شاهد حذف ارز ترجیحی بودیم؛ تصمیمی که یارانه دولتی واردات کالا را قطع کرد. این تصمیم بلافاصله به بخش کشاورزی رسید و تورم تولیدکننده در این بخش را در زمستان ۱۴۰۴ به ۸۸.۹ درصد رساند. هزینه بالای نهاده‌ها و تولید باعث شد تا در نهایت، تورم خوراکی‌های مصرفی در خرداد امسال به عدد شوکه‌کننده ۱۳۴ درصد برسد. البته شوک ناشی از این اتفاق را عموما کوتاه مدت می‌دانند.

در حالی که همه حواس‌ها به قیمت خوراکی و کالاست، زنگ خطر دیگری به صدا درآمده است. تورم کل تولیدکننده در بخش خدمات در زمستان به ۴۴.۵ درصد رسیده و دومین رکورد یک دهه را زده است. بخش خدمات شامل مواردی مثل حمل‌و‌نقل، اجاره‌بها، بهداشت و آموزش و ... است. اگرچه در حال حاضر فشار اصلی تورم از ناحیه کالاهای مصرفی است، اما بالا رفتن هزینه تولید در بخش خدمات هشدار می‌دهد که موج بعدی گرانی سبد مصرفی خانوارها، به خدمات هم برسد.