از هر ۵ ایرانی حداقل یک نفر درگیر ابرتورم است
تصور کنید با چهار نفر از دوستانتان دور یک میز نشستهاید. شاید از چهرهشان متوجه نشوید ولی آمارها میگویند حداقل یک نفر از شما پنج نفر، همین الان به ویروسی به نام «ابرتورم» مبتلا شدهاید. ابرتورم، به روایتی یعنی وقتی قیمتها با سرعت از کنترل خارج شده و از مرز ۱۰۰ درصد عبور میکنند.
از «میانگین کشوری» تا میانگین استانها
در خرداد ماه ۱۴۰۵، زنگ خطری به صدا درآمد که شاید برخی هنوز آن را نشنیدهاند. تورم نقطه به نقطه، یعنی مقایسه قیمت کالاها دقیقا نسبت به همان ماه در سال گذشته، به رقم بیسابقه ۸۸.۶ درصد رسید. این بالاترین رکورد ثبتشده حداقل پس از انقلاب است. اما این «میانگین کشوری» است و اوضاع در برخی استانها بدتر است.
سفرههای آبرفته
راز این جهش، در بشقاب غذای شما پنهان شده است. تورم خوراکیها به تنهایی عدد قابل توجه ۱۳۴.۶ درصد را در کل کشور ثبت کرده است. به زبان ساده، پولی که پارسال با آن یک یخچال را پر میکردید، حالا حتی برای خرید نصف آن اقلام هم کافی نیست. وقتی خوراکیها اینگونه گران میشوند، استانهایی که مردمشان بخش بزرگتری از درآمد خود را صرف غذا میکنند، مستقیما به دیوار بتنی تورم سهرقمی برخورد میکنند. البته بخش غیرخوراکیها هم با عدد ۶۴.۴ درصد، دستکمی ندارد، اما این غذاست که گلوی دهکهای پایین را میفشارد.
جغرافیای ابرتورم؛ از ایلام تا سقوط دهکها
سرعت پخش شدن این ویروس اقتصادی کم نیست. در اردیبهشت ماه، تنها چند استان تورم بالای ۱۰۰ درصد داشتند. اما در خرداد امسال، این ویروس به ۱۱ استان رسید. در صدر آنها، استان ایلام با ۱۱۴.۷ درصد و پس از آن کردستان با ۱۱۱.۷ درصد قرار دارند.
بیایید این اعداد خشک را به آدمهای واقعی تبدیل کنیم. جمعیت ساکن در این مناطق عمدتا مرزی، چیزی حدود ۱۷ میلیون و ۹۰۰ هزار نفر است. با در نظر گرفتن جمعیت کل کشور که حدود ۸۶ میلیون و ۵۰۰ هزار نفر برآورد میشود، متوجه میشویم که دقیقا ۲۰ درصد از کل جمعیت کشور در این تله گرفتار شدهاند.
همین خروجی از زاویه طبقاتی هم قابل رویت است. بررسیها نشان میدهد دهکهای اول و دوم، یعنی پایینترین اقشار درآمدی زیر خط فقر، نیز به طور مستقل تورم بالای ۱۰۰ درصد را تجربه میکنند. از هر طرف که محاسبه کنید، به یک حقیقت هشدار برانگیز میرسیم: هیولای تورم سهرقمی، هماکنون یقه حداقل یک نفر از هر ۵ ایرانی را گرفته است.