کارت‌های بانکی دروغ نمی‌گویند: روایت خاموش تورم در رسیدهای فروشگاهی

به گزارش زومان، اردیبهشت ماه امسال، اقتصاد ایران شاهد یکی از شدیدترین امواج گرانی بود. تورم ماهانه، یعنی سرعت افزایش قیمت کالاها و خدمات در یک ماه، به عدد کم‌سابقه ۸.۴ درصد رسید. اما اعداد روی کاغذ تنها بخشی از واقعیت هستند و خیابان‌ها قصه دیگری دارند.

ردپای این گرانی را به وضوح می‌توان در داده‌های روزمره شبکه شاپرک دید. در دومین ماه سال، مجموع پولی که از طریق کارت‌خوان‌ها جابه‌جا شد به رقمی حدود ۳ هزار و ۴۱۱ میلیارد تومان رسید. در همین حال، مردم نزدیک به ۴ میلیارد و ۷۹۱ میلیون بار کارت کشیدند یا به صورت اینترنتی و موبایلی پرداخت کردند. با یک حساب ساده، میانگین ارزش هر بار کارت کشیدن در فروشگاه‌ها حدود ۷۱۲ هزار تومان بوده است. این عددِ به ظاهر ساده، نسبت به ماه مشابه در سال گذشته، ۹۲ درصد و در مقایسه با ماه قبل از آن، ۲۷ درصد جهش داشته است. هرچند این آمار فقط مربوط به خرید روزانه مصرف‌کنندگان نیست و هزینه‌های خرید تولیدکنندگان را هم در بر می‌گیرد، اما در نهایت یک پیام روشن دارد: برای خرید همان سبد قبلی، حالا باید پول بسیار بیشتری پرداخت کرد.

با بالا رفتن قیمت‌ها، الگوی خرید مردم هم ناگزیر تغییر کرده است. داده‌ها نشان می‌دهند که در این مقطع زمانی، ۸۲.۳۷ درصد از خریدهای فروشگاهی کمتر از ۶۰۰ هزار تومان ارزش داشته‌اند. با این حال، نکته مهم اینجاست که این سهم نسبت به ماه قبل، که روی عدد ۸۳.۱ درصد ایستاده بود، کاهش یافته است. در واقع، گرانی چنان شتاب گرفته که تعداد خریدهای زیر ۶۰۰ هزار تومان روز به روز کمتر می‌شود. به عبارت ساده‌تر، ارزان‌ترین کالاها هم آن‌قدر گران شده‌اند که دیگر در این محدوده قیمتی جای نمی‌گیرند.

وقتی سهم خریدهای ارزان‌قیمت کم می‌شود، این تراکنش‌ها به کجا می‌روند؟ آمارها پاسخی شفاف برای این سوال دارند. بیشترین افزایش سهم در میان تراکنش‌ها، با رشد ۱ واحد درصدی، مربوط به خریدهایی بوده است که ارزش آن‌ها بین ۶۰۰ هزار تا ۲ میلیون و ۸۰۰ هزار تومان ثبت شده است. این جابه‌جایی ارقام در دستگاه‌های فروشگاهی، صرفاً یک تغییر ریاضی ساده نیست؛ بلکه همان چهره واقعی و ملموس تورم است که خود را در خریدهای روزمره نشان می‌دهد.